Πριν από μερικές εβδομάδες ήμουν καλεσμένος στην εκπομπή One Talk του Τάκη Χατζή. Ενα σημαίνον στέλεχος του ΠΑΣΟΚ, μέλος της Κεντρικής Επιτροπής και υποψήφιος βουλευτής («νέος» άνθρωπος με ξεπερασμένες αντιλήψεις), είπε μεταξύ άλλων: «[…] Κύριε Δρυμιώτη, έχετε μια βδομάδα που βγαίνετε στα κανάλια και μιλάτε για τις δημοσκοπήσεις […] κάθε φορά που έχει προβλήματα η Νέα Δημοκρατία, βγαίνετε στα κανάλια και βάζετε πλάτη […] Βγήκατε μια φορά, φτάνει […] !». Ποτέ μου δεν φανταζόμουν ότι πρέπει να παίρνω άδεια από το ΠΑΣΟΚ για το τι κάνω. Η μομφή, φυσικά, απευθύνεται και σε αυτούς που με καλούν. Εκεί στο κραταιό ΠΑΣΟΚ με τον κραταιό Νικόλαο, επειδή δεν κουνιέται η βελόνα, τους φταίνε οι δημοσκοπήσεις και όσοι τις αναλύουν και τις σχολιάζουν.
Δεν είναι μόνο δική μου η διαπίστωση. Ο καλός φίλος, δημοσιογράφος Γιάννης Πρετεντέρης, σε ένα εμπεριστατωμένο κείμενο με τίτλο «Μαντεψιές» (ΤΑ ΝΕΑ, 11/5/2026) γράφει: «Ενα από τα πρώτα πράγματα που μάθαμε στο Πανεπιστήμιο είναι “ποτέ δεν τσακωνόμαστε με τις δημοσκοπήσεις, είναι σαν να αντιδικείς με το θερμόμετρο”. Περιττός κόπος, δηλαδή. Αλλωστε οι δημοσκοπήσεις δεν έκριναν ποτέ καμία εκλογή, ούτε το θερμόμετρο, να προσθέσω. […] Αν δεν τις είχαμε, αν δεν τις διαβάζαμε και αν δεν μας ανέλυαν να καταλάβουμε, τότε θα καταφεύγαμε στην πανάρχαια μέθοδο της μαντεψιάς. Δεν το προτιμώ.[…]».
Φαίνεται, όμως, ότι εκεί στο ΠΑΣΟΚ επειδή «δεν κουνιέται η βελόνα», έχουν αποφασίσει να κηρύξουν πόλεμο εναντίων των δημοσκόπων και των δημοσκοπήσεων. Ο Ζαχαρίας Ζούπης, διευθυντής ερευνών της Opinion Poll, σε άρθρο του στο Liberal.gr αναφέρεται διεξοδικά στον πόλεμο που δέχονται οι δημοσκοπήσεις από στελέχη του ΠΑΣΟΚ. Το ίδιο κάνει και ο επικεφαλής της Metron Analysis Στράτος Φαναράς με άρθρο του, όπου μάλιστα σε ιδιαίτερα αιχμηρό τόνο λέει: «Το ότι γλύτωσαν τις αγωγές την τελευταία στιγμή ας μην το πάρουν ως βεβαιότητα για το μέλλον».
Εκεί στο ΠΑΣΟΚ όμως είναι βέβαιο ότι ζουν σε άλλη χώρα. Ο καλός φίλος Γιώργο Παπαχρήστος στο «Στίγμα» του (ΤΑ ΝΕΑ, 16/5/2026) γράφει μεταξύ άλλων ότι «Σε μια γρήγορη ανασκόπηση της κατάστασης μεταξύ του προέδρου του ΠΑΣΟΚ και συνεργατών του, κατέληξαν στο γρήγορο συμπέρασμα ότι η κυβέρνηση Μητσοτάκη αποφάσισε να ξεκινήσει την προεκλογική δραστηριότητα στοχοποιώντας τον Νίκο Ανδρουλάκη. Η επίθεση αποδόθηκε στη δημοσκοπική άνοδο που παρουσιάζει το ΠΑΣΟΚ στις λεγόμενες «πραγματικές» δημοσκοπήσεις και εκτιμήθηκε ότι αυτή θα συνεχιστεί δι’ όλων των μέσων, καθώς από τις ίδιες δημοσκοπήσεις, τις «πραγματικές» που προαναφέρω, φαίνεται πως η Νουδού φλερτάρει κανονικά στην πρόθεση ψήφου με το 20%, ίσως και λιγάκι παρακάτω».
Θα σας δώσω μια πληροφορία και μια συμβουλή. Δεν υπάρχουν μυστικές δημοσκοπήσεις. Στην Ελλάδα δεν υπάρχουν μυστικά, ειδικά στα media. Εδώ διαρρέουν ολόκληρες δικογραφίες και θα είχε κάποιος μια «πραγματική» δημοσκόπηση που θα έδειχνε κάτι διαφορετικό από ΟΛΕΣ τις υπόλοιπες και θα το κρατούσε μυστικό! Εσείς τι λέτε; Γίνεται αυτό; Οποιος μιλάει για μυστικές ή «πραγματικές» δεν ξέρει τι του γίνεται.
Πάντοτε η ιστορία είναι διδακτική. Γυρίζουμε στο 2019. Τότε που ο Τσίπρας ισχυριζόταν ότι «δεν υπάρχει ούτε μία στο εκατομμύριο πιθανότητα να χάσει από τον Μητσοτάκη». Και δεν ήταν μόνον ο Τσίπρας αλλά και πολλά στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ ήταν απολύτως βέβαιοι για τη νίκη, παρά το γεγονός ότι τίποτα τέτοιο δεν φαινόταν από τις δημοσκοπήσεις. Το αποτέλεσμα: ΝΔ 39,9% και ΣΥΡΙΖΑ 31,5%. Δεν τη λες και μικρή διαφορά. Αυτό όμως δεν είναι το σημαντικό γεγονός των εκλογών. Οπως αποκάλυψε αργότερα ο Δημήτρης Μαύρος της MRB, ο ίδιος ο Τσίπρας του ζήτησε συγγνώμη γιατί είχε αμφισβητήσει τις δημοσκοπήσεις. Παρά τη συγγνώμη, οι αμφισβητήσεις συνεχίστηκαν από τον ΣΥΡΙΖΑ.
Το θέμα των δημοσκοπήσεων έφτασε και σε Εξεταστική Επιτροπή στη Βουλή το 2021, όπου ο Δημήτρης Μαύρος είπε ότι δεν καταλαβαίνει γιατί ο ΣΥΡΙΖΑ επανήλθε σε επιθέσεις κατά των δημοσκοπήσεων, αφού μετά τις εκλογές του 2019 ο ίδιος είχε αναγνωρίσει ότι οι επιθέσεις εκείνες ήταν άδικες και είχε ζητήσει συγγνώμη. Αυτά για να καταλάβουμε και τον χαρακτήρα του Τσίπρα, ο οποίος παρά τις πολλές ήττες που γνώρισε από τον Μητσοτάκη, αποφάσισε να ξαναδοκιμάσει την τύχη του με νέο κόμμα.
Είπε και πολλά άλλα ο Δημήτρης Μαύρος τότε. Αν δεν με απατά η μνήμη μου στην Εξεταστική Επιτροπή πήγε σαν Πρόεδρος του Συνδέσμου και ουσιαστικά εκπροσωπούσε όλες τις εταιρείες. Περιγράφοντας το κλίμα που υπήρχε το 2019 είπε χαρακτηριστικά ότι: οι δημοσκόποι «φοβόμασταν και τη σκιά μας» και ότι φοβούνταν να παρουσιάσουν τις μεγάλες διαφορές στα ποσοστά που έβρισκαν.
Αυτή είναι συνοπτικά η ιστορία των δημοσκοπήσεων στην Ελλάδα. Βλέπετε η ιστορία επαναλαμβάνεται σαν φάρσα. Ο ΣΥΡΙΖΑ όσο ήταν κυβέρνηση και αξιωματική αντιπολίτευση κατηγορούσε τους δημοσκόπους ότι τον αδικούν. Τώρα ήλθε η σειρά του ΠΑΣΟΚ σαν αξιωματική αντιπολίτευση να αμφισβητήσει με πάθος τις δημοσκοπήσεις. Κακό του κεφαλιού του. Οσοι δεν είναι πρώτοι, ισχυρίζονται ότι οι δημοσκοπήσεις τους αδικούν, είναι στημένες και γενικά αναξιόπιστες. Προ πάντων, ότι είναι πληρωμένες για να επηρεάζουν τους ψηφοφόρους.
Δεν υπάρχουν μυστικές δημοσκοπήσεις. Στην Ελλάδα δεν υπάρχουν μυστικά, ειδικά στα media.
Δεν είχα ποτέ μου και δεν έχω καμία επαγγελματική σχέση με καμία εταιρεία δημοσκοπήσεων. Γνωρίζω όμως όλους σχεδόν τους δημοσκόπους, λόγω της ενασχόλησής μου με τα αποτελέσματα των εκλογών από το 1981 μέχρι σήμερα. Ακριβώς για τον λόγο αυτό γνωρίζω πολύ καλά τη δουλειά τους και γι’ αυτό θα αναλάβω την υπεράσπισή τους, χωρίς φυσικά να μου το έχει ζητήσει κανείς.
Η βασική αντίρρηση του ΠΑΣΟΚ είναι η περίφημη «εκτίμηση ψήφου», και επιμένουν ότι μόνο η «πρόθεση ψήφου» πρέπει να ανακοινώνεται. Θεωρούν ότι είναι αυθαίρετη, παραπειστική και γίνεται για να επηρεάσει τους ψηφοφόρους. Δεν έχουν όμως δίκαιο. Ελάτε να δούμε ένα πραγματικό παράδειγμα. Στην πρόσφατη δημοσκόπηση της Pulse για τον ΣΚΑΪ, στην πρόθεση ψήφου είχαμε: ΝΔ – 24,0% και ΠΑΣΟΚ – 12,0%. Πέρα από τα υπόλοιπα κόμματα, που δεν μας αφορούν προς το παρόν, είχαμε και δύο άλλες στήλες: Αποχή/Ακυρο/Λευκό – 2,5% και Αναποφάσιστοι / ΔΞ / ΔΑ – 15,0%. Οποιοδήποτε και αν είναι το αποτέλεσμα των εκλογών, αυτές οι δύο στήλες δεν μπορεί να υπάρχουν. Δηλαδή, ένα τεράστιο ποσοστό 17,5% λείπει από τα ποσοστά όλων των κομμάτων. Ακριβώς για τον λόγο αυτό πρέπει να γίνει η κατανομή αυτού του 17,5% σε όλα τα λοιπά κόμματα ώστε το σύνολο να αθροίζει στο 100,0%. Ετσι η Pulse στην εκτίμηση ψήφου δίνει ΝΔ – 29,5% και ΠΑΣΟΚ – 14,5%. Ο τρόπος που γίνεται η κατανομή βασίζεται σε αναγνωρισμένες στατιστικές πρακτικές και γίνεται σε όλο τον κόσμο. Δεν είναι ελληνική πατέντα, αλλά αυτό δεν αρέσει στο ΠΑΣΟΚ.
Η άλλη κατηγορία είναι ότι οι δημοσκοπήσεις είναι πληρωμένες. Βεβαίως και είναι πληρωμένες. Οι εταιρείες πρέπει να έχουν έσοδα. Τις πληρώνουν τα media για την ενημέρωση του κοινού τους. Μου είναι, όμως, αδύνατο να φανταστώ ότι ένας σοβαρός εκδότης ή καναλάρχης φωνάζει μια εταιρεία και της λέει: «Κάνε μια δημοσκόπηση, αλλά φρόντισε να ανεβάσεις τα ποσοστά του τάδε κόμματος και να υποτιμήσεις τα ποσοστά του δείνα κόμματος». Αυτά είναι αστειότητες και ακούγονται μόνο στη χώρα όπου πολλοί πιστεύουν ότι πίσω από κάθε τι υπάρχουν συνωμοσίες.
Κάτι ακόμα που δεν μπορεί να αγνοηθεί. Στην Ελλάδα δραστηριοποιούνται πολλές εταιρείες δημοσκοπήσεων. Ολες οι εταιρείες που έχουν πίσω κάποια χρόνια δίνουν περίπου τα ίδια αποτελέσματα. Μόνο εταιρείες που εμφανίζονται ξαφνικά και ευκαιριακά λίγους μήνες πριν από τις εκλογές παρουσιάζουν σημαντικές αποκλίσεις. Οποιος εμπιστεύεται αυτές τις εταιρείες κάνει κακό στον εαυτό του.
Και φτάνουμε στο κρίσιμο ερώτημα: Γιατί πέφτουν έξω οι δημοσκοπήσεις και τα exit polls; Η απάντηση είναι αναπάντεχη. ΔΕΝ πέφτουν έξω! Απλά οι περισσότεροι αγνοούμε τα ψιλά γράμματα. Για παράδειγμα, η τελευταία δημοσκόπηση της Pulse για τον ΣΚΑΪ αναφέρει στην ταυτότητα της έρευνας ότι «το περιθώριο σφάλματος είναι ±1,6% με διάστημα βεβαιότητας 95%». Για να ερμηνεύσετε τα αποτελέσματα πρέπει να λάβετε σοβαρά υπ’ όψιν την παρατήρηση αυτή.
Θέλω όμως να επισημάνω μια άλλη παράμετρο. Οι δημοσκοπήσεις δεν παράγουν πολιτικό αποτέλεσμα. Ετσι οι ερωτώμενοι απαντούν με χαλαρότητα και με πρόθεση να στείλουν το δικό τους μήνυμα στους πολιτικούς. Είναι ένα είδος «κίτρινης κάρτας», η οποία από μόνη της δεν επιφέρει καμία τιμωρία. Ακριβώς για τον λόγο αυτό οι ίδιοι άνθρωποι που απαντούν χαλαρά στις δημοσκοπήσεις, όταν βρίσκονται μπροστά στη κάλπη και γνωρίζουν ότι η ψήφος τους θα επηρεάσει τη ζωή τους και των παιδιών τους, τότε αντιμετωπίζουν τις επιλογές τους με περισσότερη υπευθυνότητα και «συντηρητικότερα».
Θα σας δώσω όμως μια χρηστική συμβουλή: Οσα χρόνια παρακολουθώ τις δημοσκοπήσεις υπάρχει μια πληροφορία η οποία πάντοτε δείχνει τον νικητή των εκλογών: Η παράσταση νίκης. Ανεξάρτητα από το τι ψηφίζει κάποιος, ενδόμυχα γνωρίζει ποιος θα κερδίσει.
«Το άκρον άωτον της ηλιθιότητας είναι το να πιστεύεις ότι κάνοντας συνέχεια τα ίδια πράγματα, υπάρχει περίπτωση να έχεις διαφορετικά αποτελέσματα…». Είναι ευνόητο ότι αναφέρομαι στο ΠΑΣΟΚ.
Ο κ. Ανδρέας Γ. Δρυμιώτης είναι σύμβουλος επιχειρήσεων.
