Είναι ο πιο αντιδημοφιλής πρωθυπουργός, φανταστείτε, και έχουν παρελάσει πολλοί. Περισσότερο και από τη Λιζ Τρας, παρότι δεν προκάλεσε οικονομική κρίση. Περισσότερο και από τον Κάμερον, παρότι δεν κάλεσε τους πολίτες σε δημοψήφισμα. Οι ισχυρότερες κατηγορίες εναντίον του Κιρ Στάρμερ είναι ότι δέχτηκε δωρεάν κοστούμια, κάποια ζευγάρια γυαλιά και φορέματα για τη γυναίκα του.
Το άλλο του λάθος είναι ότι δεν ανέλαβε την ευθύνη για τον διορισμό, στο ανώτατο διπλωματικό πόστο στις ΗΠΑ, ενός ανέντιμου συνεργάτη που ήταν και προσωπικός φίλος του Τζέφρι Επσταϊν. Αυτά όμως δεν συνιστούν αρκετά ισχυρές κατηγορίες ώστε να κυκλοφορεί το όνομά του ως περιφρονητικό σλόγκαν από το Λίβερπουλ μέχρι τη Σκωτία, εκτός πολιτικού πλαισίου, στα στόματα οπαδών στους ποδοσφαιρικούς αγώνες.
Πολλοί λένε ότι ευθύνεται η έλλειψη ιδεολογίας. Ο,τι λειτούργησε ως προτέρημα πριν από δύο χρόνια αποδείχθηκε μειονέκτημα. Ο ίδιος είχε ζητήσει από τους δημοσιογράφους να πάψουν να αναζητούν από αυτόν μια οριοθετημένη ιδεολογία. Δεν ήθελε να υπάρχει δόγμα «Σταρμερισμός». Αντί αυτού, ήσυχα, ήρεμα, έλεγε, η πολιτική του θα διέτρεχε «ελαφρύτερα τις ζωές των πολιτών» και θα επιδιόρθωνε ό,τι δεν λειτουργούσε.
Η αλήθεια είναι ότι ο Κιρ Στάρμερ αλλάζει γνώμη συχνά. Δεν υπάρχει θέμα για το οποίο δεν έχει αλλάξει άποψη τα τελευταία δύο χρόνια, κάνοντας τον ίδιο να δείχνει ουδέτερος και την κυβέρνηση να μοιάζει αδύναμη.
Χωρίς ιδεολογία όμως, λένε, χωρίς «Σταρμερισμό», εκλείπουν και οι «Σταρμεριστές». Υποστηρικτές –βουλευτές ή ψηφοφόροι– υπάρχουν όταν παθιάζονται με την ενθουσιώδη άποψη ενός αρχηγού. Συσπειρώνονται όταν μια πολιτική πυξίδα τούς προσανατολίζει και όχι από έναν αποπροσανατολισμένο πρωθυπουργό που υιοθετεί την τυχαία άποψη του τελευταίου προσώπου που συμπτωματικά συναντάει. Και η αλήθεια είναι ότι ο Στάρμερ αλλάζει γνώμη συχνά. Δεν υπάρχει θέμα πάνω για το οποίο δεν έχει αλλάξει άποψη τα τελευταία δύο χρόνια, κάνοντας τον ίδιο να δείχνει ουδέτερος και την κυβέρνηση να μοιάζει αδύναμη.
Η ιδεολογία είναι κουλ, η σταθερότητα στις απόψεις γλιτώνει χρόνο, για να μη χρειάζεται να είσαι διαρκώς αναποφάσιστος. Υπάρχουν και άλλες υποδείξεις για την κυβέρνηση των Εργατικών. Υπάρχει κάποιο ηθικό δίκαιο στην ανάπτυξη, σώζει κόσμο από την ανεργία, τα επιδόματα συχνά πονούν. Επίσης, οι φόροι είναι για να μαζεύονται χρήματα και να διοχετεύονται στις δημόσιες δαπάνες, όχι για να τιμωρούνται όσοι δεν θεωρούμε φίλους. Οι εύποροι μπορούν να φύγουν και έφυγαν, και τώρα ποιοι θα συνεισφέρουν;
Παρ’ όλα αυτά, θα λείψει στους Αγγλους ο Στάρμερ όταν φύγει. Υπάρχουν πάντα και χειρότερα ή μια από τα ίδια. Διότι, παρά τα ελαττώματα της προσωπικότητάς του υπερασπίστηκε την Ουκρανία, ύψωσε το ανάστημά του στον Τραμπ, απέφυγε την εμπλοκή στον πόλεμο στο Ιράν, επιχείρησε να έρθει πιο κοντά στην Ευρώπη χτίζοντας στρατιωτικές σχέσεις μαζί της.
Ο νέος αρχηγός των Εργατικών, όσο γοητευτικός και ικανός ρήτορας και να είναι, έχει να αντιμετωπίσει την ίδια πραγματικότητα και ίσως και μια χειρότερη οικονομική κρίση που έρχεται. Τώρα, παρατηρώ, οι νέοι υποψήφιοι για την ηγεσία του κόμματος έχουν δώσει λιγότερη βάση στο πρώτο αναπόσπαστα χρήσιμο Π της ηγεσίας, την πολιτική, και επαφίενται στο δεύτερο, την προσωπικότητα. Μας συστήνονται παρουσιάζοντας μια αφήγηση που έχει σφυρηλατήσει τον χαρακτήρα τους.
Η Αντζελα Ρέινερ, η πιο εργατική της παράταξης, έχει αυτοπεποίθηση. Μεγαλωμένη στην ένδεια, με διπολική αγράμματη μητέρα που μπέρδευε τις ταμπέλες από τις κονσέρβες και σιτίζονταν, ενίοτε και με ζωοτροφές, η Αντζελα, που άφησε το σχολείο και έγινε μητέρα στα 17 και γιαγιά στα 37, είναι άξια σεβασμού, αλλά η ζωή της δεν συνιστά πρόγραμμα δράσης.
Ο Ουές Στρίτινγκ έχει μια οικογενειακή κληρονομιά που θα ενέπνεε τον Τσαρλς Ντίκενς. Το πρώτο κρεβάτι στο οποίο τον τακτοποίησε η έφηβη μητέρα του ήταν ένα συρτάρι. Η γιαγιά, βοηθός του άνδρα της σε ένοπλες ληστείες, γέννησε τη μητέρα του παρουσία δεσμοφύλακα φορώντας χειροπέδες την ώρα του τοκετού. Είναι μια θελκτική αφήγηση, αλλά δεν θα βοηθήσει στην οικονομία της χώρας αυτήν τη στιγμή.
Οι πολιτικοί δεν είναι χαρακτήρες μυθιστορημάτων και οι κακουχίες τους δεν έρχονται απαραιτήτως με κάποιο προβάδισμα ικανοτήτων. Δείχνει όμως ότι στην εποχή που διανύουμε, την εποχή της θυματοποίησης, τέτοιες ιστορίες είναι ευκταίες. Ειδικά σε μια χώρα όπου το 47% της μεσαίας τάξης δηλώνει ότι ανήκει στην εργατική τάξη. Αυτό που δεν μας λένε, πάντως, είναι ποιο είναι το πολιτικό τους πλάνο. Τι θα έκαναν όλοι αυτοί διαφορετικά από τον ήδη εκλεγμένο πρωθυπουργό; Ποια στρατηγική θα ακολουθούσαν για την επίλυση των ίδιων προβλημάτων που θα έχουν να αντιμετωπίσουν;
Κανένας από τους δύο, ωστόσο, δεν έχει επενδύσει παραπάνω στο να μοιάζει διαφορετικός απ’ ό,τι ο Αντι Μπέρναμ. Η εμφάνισή του –κολλητό μαύρο T-shirt και μαύρο τζιν– απέχει από τα κοστούμια, τις γραβάτες και τη ρομποτική ομιλία του δικηγόρου Στάρμερ και παραπέμπει σε περήφανο μεσήλικα μπαμπά που έχει χάσει λίγο βάρος και έχει γυμναστεί τελευταία, και θέλει όλοι να το δούμε.
Δείχνει, σε αντίθεση με τον Στάρμερ, να έχει πρόσχαρο ταμπεραμέντο. Απολαμβάνει τις χειραψίες, τις χαζοχαρούμενες ευκαιρίες για φωτογραφίες και το εξουθενωτικό κουβεντολόι. Είναι δήμαρχος του Μάντσεστερ και κατεβαίνει, στις 18 Ιουνίου, σε επαναληπτικές εκλογές για να αντιμετωπίσει τον υποψήφιο του Reform. Κατόπιν, εάν εκλεγεί, θα αντιμετωπίσει τις εσωκομματικές εκλογές.
Είναι απόφοιτος του Κέμπριτζ και η πιο τραυματική εμπειρία του ήταν το γεγονός ότι είδε τις πόρτες για τους πιο δικτυωμένους συμφοιτητές του να ανοίγουν μετά την αποφοίτηση, ενώ η μοναδική πόρτα που άνοιξε για εκείνον, στα είκοσι τέσσερα, ήταν αυτή της πολιτικής. «Αντι ο Μαντσεστεριανός» είναι ωραίο σλόγκαν, αλλά ούτε αυτό εμπεριέχει πολιτικό πλάνο.
Υπάρχει ένα στοιχείο στον χαρακτήρα του Μπέρναμ –όπως φαίνεται είναι ο επικρατέστερος διεκδικητής για το νούμερο 10 της οδού Ντάουνινγκ– που θα πρέπει να ενδιαφέρει όσους τον ψηφίσουν, δηλαδή τους 400 Εργατικούς βουλευτές, τα 300.000 μέλη του Εργατικού Κόμματος και τους 76.517 ψηφοφόρους της περιοχής του. Η ιστορία που κυκλοφορεί γι’ αυτόν είναι ότι δεν γνωρίζει ποιος ακριβώς είναι. Το ανέκδοτο είναι το εξής: «Ενας φίλος του Μπλερ, ένας φίλος του Μπράουν, ένας φίλος του Μίλιμπαντ, ένας φίλος του Στάρμερ, ένας insider και ένας outsider μπαίνουν σε μια παμπ. Ο μπάρμαν ρωτάει: Τι θα πιεις σήμερα, Αντι;».
Η κ. Ελεάννα Βλαστού είναι συγγραφέας και ζει στο Λονδίνο.
