Η προσέλκυση ταλέντων από κάθε γωνιά της Γης γίνεται αντικείμενο έντονου διεθνούς ανταγωνισμού, καθώς ο άνθρωπος (το «ανθρώπινο κεφάλαιο») αναδεικνύεται στον κρίσιμο παράγοντα για την παραγωγικότητα, την καινοτομία, την ευημερία μιας κοινωνίας. Το αποτέλεσμα αυτού του ανταγωνισμού κρίνεται και από τη μεταναστευτική πολιτική που ασκείται σε κάθε χώρα, αλλ’ όχι μόνο από αυτήν. Κρίνεται κυρίως από το περιβάλλον που ισχύει για τους δικούς της πολίτες, από τις υποχρεώσεις, τις δυνατότητες και τις ευκαιρίες που αυτοί έχουν στη δική τους χώρα. Η ελκυστικότητα μιας χώρας για τους ταλαντούχους αλλοδαπούς εξαρτάται απ’ το αν/πόσο φιλική είναι ή δεν είναι στους δικούς της πολίτες.
Για να αποτυπώσει, λοιπόν, την ικανότητα των 38 χωρών-μελών του να προσελκύσουν ταλαντούχους εργαζομένους υψηλής ειδίκευσης, καινοτόμους επιχειρηματίες και υψηλής μόρφωσης φοιτητές, ο ΟΟΣΑ, με την υποστήριξη του Ιδρύματος Bertelsmann, δημιούργησε ένα εργαλείο αξιολόγησης το 2019, με τα τελευταία στοιχεία του για το 2023: τους δείκτες ελκυστικότητας ταλέντου. Πρόκειται για ένα πολυδιάστατο πλαίσιο που επικεντρώνεται στην ικανότητα προσέλκυσης τριών βασικών κατηγοριών μεταναστών, τους ταλαντούχους εργαζομένους υψηλής ειδίκευσης, τους πιο καινοτόμους επιχειρηματίες και τους φοιτητές υψηλής επιστημονικής κατάρτισης. Η Ελλάδα είναι στις τελευταίες πέντε ή έξι θέσεις. Μια ματιά στη μεγάλη εικόνα:
Εξειδικευμένοι μετανάστες: Οι πέντε πιο ελκυστικές χώρες είναι η Νέα Ζηλανδία, η Σουηδία, η Ελβετία, η Αυστραλία και η Νορβηγία. Η Ελλάδα είναι στην πέμπτη θέση από το τέλος, πριν από Κολομβία, Μεξικό, Τουρκία και Κόστα Ρίκα.
Φοιτητές μετανάστες: Οι τρεις κορυφαίες χώρες στην κατάταξη ήταν οι ΗΠΑ, η Γερμανία και η Βρετανία, που διαθέτουν και τον μεγαλύτερο αριθμό πανεπιστημίων υψηλής κατάταξης. Η Ελλάδα είναι στην πέμπτη θέση από το τέλος, πριν από Τουρκία, Μεξικό, Κολομβία και Ισραήλ.
Επιχειρηματίες μετανάστες: Οι πέντε πιο ελκυστικές χώρες παραμένουν η Σουηδία, η Ελβετία, ο Καναδάς, η Νορβηγία και η Νέα Ζηλανδία. Κοινό χαρακτηριστικό τους είναι ότι προσφέρουν ευνοϊκές συνθήκες διαβίωσης. Η Ελλάδα κατατάσσεται στην έκτη θέση από το τέλος, την ακολουθούν Ισραήλ, Κόστα Ρίκα, Κολομβία, Μεξικό και Τουρκία.
Μελέτη του ΟΟΣΑ κατατάσσει τη χώρα στις τελευταίες θέσεις ελκυστικότητας.
Γιατί η χώρα μας δεν είναι ελκυστική αλλά μάλλον απωθητική; Η μυωπική μεταναστευτική πολιτική έχει τη δική της συμβολή σε αυτό. Αλλά δεν είναι ο βασικός λόγος.
Ο βασικός λόγος για τον οποίο η Ελλάδα είναι απωθητική στους ταλαντούχους μετανάστες είναι ο ίδιος για τον οποίο δεν επιστρέφουν νέες και νέοι που έφυγαν τα προηγούμενα χρόνια, αναζητώντας σεβασμό και αξιοκρατία σε άλλες χώρες.
Είναι ο ίδιος για τον οποίο τώρα πάλι πολλοί νέοι άνθρωποι διερευνούν τις δυνατότητες να μεταναστεύσουν: Το καθ’ ημάς σύστημα έχει πάψει να είναι συμπεριληπτικό και, αντί να μεριμνά για τις ανάγκες μιας αξιοπρεπούς και δημιουργικής ζωής για τους πολλούς, τείνει να τις περιφρονεί. Η χώρα φαίνεται απωθητική στους ξένους επειδή απωθεί τους δικούς της. Κι όταν δεν την αντέχουν ταλαντούχοι Ελληνες, γιατί να έρθουν ταλαντούχοι μετανάστες;
