Πρώτα πρώτα, εφόσον θέλουμε να κάνουμε μια σοβαρή συζήτηση, θα πρέπει να εξετάσουμε αν οι παρατάξεις έχουν ψυχή. Αν διαπιστώσουμε πως δεν έχουν, σταματά κάθε κουβέντα επιτόπου. Ομως αν, ύστερα από ενδελεχή έρευνα, ανακαλύψουμε πως και οι παρατάξεις έχουν ψυχή –κατά το τηλεοπτικό σίριαλ «Και οι παντρεμένοι έχουν ψυχή»–, τότε θα πρέπει να δούμε από τι αποτελείται. Τα συστατικά της στοιχεία δηλαδή, και στη συνέχεια να κάνουμε μια βουτιά στο παρελθόν για να δούμε πώς δημιουργήθηκε αυτή η ψυχή. Υπήρξε ένας «Δημιουργός» ή προέκυψε από ένα ιδεολογικό big bang; Προφανώς είναι ένα δύσκολο επιστημονικό πρόβλημα το οποίο προσπάθησαν να επιλύσουν οι 10 πρώην, καταθέτοντας δημοσίως το σχετικό πόνημά τους.
Είναι κανόνας πως όταν δεν έχεις να πεις κάτι επί της ουσίας, καταφεύγεις σε μεταφυσικές αναζητήσεις, σε δοξασίες ή σε ηθικολογικές διαπιστώσεις που κρύβουν πιο πολύ τον πόνο και την πίκρα της απόρριψης παρά συνιστούν μια, έστω υποτυπώδη, πολιτική πρόταση. Εδώ ανακύπτει ένα κατά βάσιν φιλοσοφικό ερώτημα: Οι διαγραφέντες και οι αποχωρήσαντες παίρνουν μαζί τους και μέρος της ψυχής της παράταξης; Ή μήπως περνώντας την πόρτα της εξόδου το εγκαταλείπουν; Νομίζω πως αυτό το μείζον ζήτημα θα πρέπει να αποτελέσει αντικείμενο συζήτησης των μεταμεσονύκτιων τηλεοπτικών εκπομπών. «Η παραταξιακή ψυχή και τα προβλήματά της», προτείνω να είναι ο τίτλος αυτών των αναζητήσεων.
Οι μεγάλες παρατάξεις, τα κόμματα εξουσίας, βλέπουν μπροστά. Αυτοί που κοιτούν προς τα πίσω, απλώς δεν έχουν να πουν τίποτα για το μέλλον.
Αλλά εκεί που θα πρέπει όλοι οι πνευματικοί άνθρωποι –σε αυτούς συμπεριλαμβάνω και τους ινφλουένσερ– να σταθούν είναι αν αυτή η παραταξιακή ψυχή παραμένει αναλλοίωτη στον χρόνο, κάτι σαν τον μαρμαρωμένο βασιλιά, ή αν εξελίσσεται και προσαρμόζεται στις νέες συνθήκες. Προφανώς οι 10, και οι κάθε 10, το έχουν λύσει αυτό το πρόβλημα. Πιστεύουν στη μαρμαρωμένη ψυχή, διότι μόνον τότε αποκτούν το προνόμιο να την εκφράζουν. Αν η ψυχή μετασχηματίζεται, οι κάθε 10 απλώς δεν μπορούν να προσαρμοστούν στα νέα δεδομένα. Είναι «παλιακοί», όπως λέμε.
Φυσικά η νοσταλγία είναι ένα γλυκύτατο ανθρώπινο συναίσθημα, αλλά νοσταλγία και πολιτική δεν συμβαδίζουν. Μπορεί να αναπολώ τις μέρες της νεότητάς μου, όμως στην πολιτική δεν χωρούν τα μνημόσυνα. Οι μεγάλες παρατάξεις, τα κόμματα εξουσίας, βλέπουν μπροστά. Αυτοί που κοιτούν προς τα πίσω, απλώς δεν έχουν να πουν τίποτα για το μέλλον. Είναι νεκροί και δεν το ξέρουν. Επιβεβαιώνουν την ύπαρξή τους με τις αναδρομές στο ένδοξο παρελθόν, έχοντας αναγάγει την αναζήτηση της χαμένης ψυχής της παράταξής τους σε μια αδιέξοδη εμμονή. Φυσικά τινές εξ αυτών διακρίθηκαν και για τον πλάνητα πολιτικό τους βίο. Πολύπλαγκτοι, στο τέλος θέλουν να καταλήξουν στα πατρώα εδάφη, αναζητώντας νέους ρόλους. Μεγάλο πράγμα η αναζήτηση ρόλου! Βεβαίως, αγνοούν πως η κάθε παράταξη, εκτός από ψυχή, διαθέτει και μνήμη. Και η συλλογική μνήμη ανακαλεί συμπεριφορές, τις αξιολογεί και συγχωρεί ή δεν συγχωρεί.
