Ξέρετε ποιος διάσημος ξένος συγγραφέας αγαπούσε το ποδόσφαιρο; Ο Αλμπέρ Καμύ (1913-1960). Από το 1928 έως το 1930, ο μετέπειτα νομπελίστας Λογοτεχνίας (1957) έπαιζε ως τερματοφύλακας σε ομάδα του Αλγερίου, τη Racing Universitaire d’ Alger.
(Εως σήμερα κυκλοφορούν σε ξένα καταστήματα αθλητικών ειδών και σε τουριστικά μαγαζιά στη Γαλλία φανέλες με τον αριθμό 1 και το όνομα του Καμύ στην πλάτη.)
Ο μεγάλος Γάλλος συγγραφέας δεν έπαψε να παρακολουθεί ποδόσφαιρο σε όλη την υπόλοιπη –σύντομη– ζωή του και αργότερα δήλωσε ότι όλα όσα γνώριζε περί ηθικής και καθήκοντος τα είχε διδαχθεί από το ποδόσφαιρο.
Αυτό το έλεγε επηρεασμένος και από το ότι έπαιζε στη θέση του τερματοφύλακα, η οποία βέβαια έχει μεγάλες ιδιαιτερότητες.
Ο τερματοφύλακας είναι η πιο μοναχική θέση σε μια ενδεκάδα. Συχνά φέτος, παρακολουθώντας ζωντανά την ΑΕΚ στη Νέα Φιλαδέλφεια, στις φάσεις των γκολ, παρατηρούσα τον Θωμά Στρακόσια, κοντά στο τέρμα του, να πανηγυρίζει μόνος με υψωμένες τις γροθιές τη στιγμή που οι άλλοι δέκα είχαν γίνει μια αγκαλιά…
Ηταν πάντοτε η λιγότερο δημοφιλής θέση από όταν παίζαμε μπάλα «στις αλάνες» έως το σημερινό 5×5 (μιλώ εκ πείρας: έπαιζα πάντοτε σέντερ φορ – άμπαλος μεν, γκολτζής δε…).
Ο Καμύ, όταν έγραφε για το παράλογο της ανθρώπινης ύπαρξης, θυμόταν τη μοναχικότητα του τερματοφύλακα. Τη μοναξιά του. (Από αυτήν την άποψη είμαστε όλοι τερματοφύλακες…)
«Λένε πως όπου πατάει δεν ξαναφυτρώνει χορτάρι», γράφει για τη θέση του τερματοφύλακα ο σπουδαίος Ουρουγουανός συγγραφέας Εδουάρδο Γκαλεάνο (1940-2015) στο υπέροχο «Το ποδόσφαιρο στη σκιά και στο φως», που μόλις κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Μεταίχμιο, σε μετάφραση και επίμετρο του Κώστα Αθανασίου.
Πάντοτε με συνάρπαζαν αυτές οι ελεύθερες αφηγήσεις του Γκαλεάνο, οι οποίες εγκιβώτιζαν πολλά διαφορετικά είδη του λόγου. Το «Ποδόσφαιρο» εντάσσεται και αυτό σε μια τέτοια… ακατηγοριοποίητη κατηγορία βιβλίου.
«Δεν βάζει γκολ. Στέκεται εκεί για να μην του βάλουν γκολ. Το γκολ είναι η γιορτή του ποδοσφαίρου: ο σκόρερ φέρνει χαρά, ο τερματοφύλακας κάνει χαλάστρα», γράφει ο Γκαλεάνο.
Οντως: όταν ο τερματοφύλακας είναι ο καλύτερος παίκτης μιας ομάδας σε ένα συγκεκριμένο αγώνα, αυτό σημαίνει πως η ομάδα δεν έπαιξε καλά (και ότι δεν θα πάρεις ποτέ πρωτάθλημα έτσι).
Αν το γκολ ισοδυναμεί με οργασμό, τότε η «σωτήρια επέμβαση» του γκολκίπερ (goalkeeper: αυτός που κρατάει το γκολ) είναι το απόλυτο anti-climax, η πιο ανοργασμική στιγμή σε ένα ματς;
Ναι – εκτός κι αν τη σωτήρια επέμβαση την κάνει ο τερματοφύλακας της δικής σου ομάδας. Οταν, δε, αποκρούσει και μερικά πέναλτι στη γνωστή «ρουλέτα» ύστερα από μια ισόπαλη παράταση, γίνεται ήρωας (οι παλαιότεροι ΑΕΚτζήδες θυμόμαστε τον Νίκο Χρηστίδη το 1977…).
Την άλλη εβδομάδα θα διατρέξουμε αυτό το ωραίο βιβλίο του Γκαλεάνο. Επειδή δεν είναι μόνο για το ποδόσφαιρο. Και επειδή το ίδιο το ποδόσφαιρο είναι πάντοτε και κάτι περισσότερο από ποδόσφαιρο.
