Η παγίδα στην οποία έπεσαν οι Αθηναίοι και την περιγράφει ο Θουκυδίδης δεν είναι η κήρυξη του πολέμου με τη Σπάρτη. Οι δημηγορίες του Περικλή, που τον προαναγγέλλουν ως αναγκαίο, δείχνουν ότι ο ηγέτης τους είχε απόλυτη συνείδηση και της δύναμης του αντιπάλου και των δυσκολιών που θα αντιμετώπιζαν. Εξάλλου και η Αθήνα και η Σπάρτη βρίσκονταν στην ακμή της δύναμής τους, όπως σημειώνει ο ιστορικός. Η παγίδα που περίμενε την Αθήνα ήταν η Σικελική Εκστρατεία. Εκεί ισχύει η αναλογία με τη σύγχρονη υπερδύναμη, η οποία υπερτιμά τον εαυτό της και υποτιμά τον αντίπαλό της, όπως τη διατύπωσε ο πρόεδρος Σι στον ομόλογό του Τραμπ. Ο οποίος υποθέτω ότι θα ζήτησε από τις υπηρεσίες του να του βρουν αυτόν τον Θουκυδίδη και να τον φέρουν στον Λευκό Οίκο για να του αποκαλύψει την παγίδα του. Να πληρώσουν όσα ζητήσει. Εν πάση περιπτώσει, όπως μας περιγράφει ο Θουκυδίδης, οι Αθηναίοι ξεκίνησαν την εκστρατεία στη Σικελία χωρίς στην πραγματικότητα να ξέρουν πού πηγαίνουν και τι έχουν να αντιμετωπίσουν. Τους είχε γοητεύσει ο Αλκιβιάδης, υποσχόμενος μια εύκολη νίκη στις Συρακούσες, η οποία θα έφερνε όλες τις υπόλοιπες πόλεις του νησιού –μεγέθους αντιστοίχου με την Πελοπόννησο– στο πλευρό τους. Θα όφειλαν να ξέρουν, διότι η εκστρατεία που είχε προηγηθεί μερικά χρόνια πριν είχε αποτύχει. Ομως το 415, όταν ξεκινάει η εκστρατεία, η Αθήνα είναι θαλασσοκράτειρα στο Αιγαίο και ο Αλκιβιάδης πείθει τον δήμο πως η Σικελία είναι το πρώτο βήμα για την κατάκτηση της Μεσογείου. Επονται η Ιταλία, η Καρχηδόνα και η Ιβηρική. Γνήσιοι Ελληνες, λέει, κάθονταν στην αγορά και σχεδίαζαν το σχήμα του νησιού στο χώμα καταστρώνοντας διάφορα στρατηγικά σχέδια. Δύο χρόνια αργότερα, όσοι Αθηναίοι είχαν επιζήσει καταδικάστηκαν να σπάνε μάρμαρα στα λατομεία των Συρακουσών. Αντί για κυρίαρχοι έγιναν δούλοι.
Παρότι πάντα πρέπει να αντιμετωπίζουμε με καχυποψία τις ιστορικές αναλογίες, οφείλουμε να παραδεχθούμε πως ο κόσμος μας έχει ζήσει δύο φορές την παγίδευση υπερδυνάμεων οι οποίες έπεσαν θύματα της αυτοπεποίθησής τους. Η πρώτη είναι η Ρωσία στην Ουκρανία. Τέσσερα χρόνια μετά, δεν έχει καταφέρει να υποτάξει μια χώρα την οποία ο Πούτιν αποκαλούσε ανύπαρκτη και υποσχόταν ότι θα την εξουδετερώσει μέσα σε δύο εβδομάδες. Η δεύτερη είναι η εμπλοκή της μόνης πραγματικής υπερδύναμης, των ΗΠΑ, στο Ιράν. Πίστευε πως θα εξουδετερώσει το καθεστώς, θα ξεσηκώσει την κοινωνία και, μερικούς μήνες μετά, ψάχνει τρόπους ώστε να απεμπλακεί από την παγίδα. Πάντως, παραδέχομαι ότι ο πρόεδρος Σι καταλαβαίνει πολύ καλύτερα τον Θουκυδίδη απ’ ό,τι τον καταλάβαιναν οι σύμβουλοι του Μπους του νεότερου, όπως ο Γούλφοβιτς, ο οποίος, αν και ελληνιστής, επαιρόταν πως θα εξαγάγει τη δημοκρατία στο Ιράκ, όπως οι Αθηναίοι στις ελληνικές πόλεις του Αιγαίου.
Οταν ο μακαρίτης έλεγε ότι παραδίδει την Ιστορία του ως «κτήμα ες αεί», δεν έπεφτε και τόσο έξω.
