Ολες οι υποθέσεις, οι εικασίες, τα συμπεράσματα, εύστοχες ή άστοχες αναλύσεις ή θεωρίες που ακολούθησαν μετά το συνταρακτικό συμβάν με τα δύο 17χρονα κορίτσια, έχουν έναν κοινό παρονομαστή: την προσπάθειά μας να καταλάβουμε το ανοίκειο και να καταφέρουμε να ξορκίσουμε το κακό.
Μάταιη προσπάθεια, αλλά αναγκαία για να τροφοδοτήσουμε την πεποίθηση ότι «κάτι πήγε λάθος» σε αυτή την ιστορία και να συνεχίσουμε τη ζωή μας πάνω στο άρμα της αφέλειας: Σε εμάς ή στους οικείους μας δεν θα συμβεί. «Εμείς δεν είμαστε έτσι, εμείς είμαστε καλύτερα», σκεφτόμαστε και παίρνουμε θάρρος να προχωρήσουμε.
Και όμως, η διαταραχή της ψυχικής υγείας, όπως άλλωστε και της σωματικής, είναι κάτι που μπορεί να συμβεί σε όλους. Σχεδόν με βεβαιότητα, στατιστικά θα αγγίξει ανθρώπους που αγαπάμε και νοιαζόμαστε γι’ αυτούς. Περισσότεροι από ένα δισεκατομμύριο άνθρωποι, ένας στους οκτώ παγκοσμίως, ζουν με κάποιου είδους ψυχική διαταραχή με βάση έκθεση του ΠΟΥ που δημοσιεύθηκε τον Σεπτέμβριο του 2025.
Τα στοιχεία σε βάθος χρόνου είναι περισσότερο σοκαριστικά.
Ενας στους τρεις ανθρώπους θα εκδηλώσει κάποιου είδους ψυχική διαταραχή κατά τη διάρκεια της ζωής του. Με την έγκαιρη διάγνωση και τη σωστή αντιμετώπιση μπορεί να ιαθεί και να συνεχίσει τη ζωή του, ίσως και με καλύτερες συνθήκες από ό,τι πριν.
Οι ψυχικές διαταραχές είναι η δεύτερη σοβαρότερη αιτία μακροχρόνιας αναπηρίας παγκοσμίως μετά τα καρδιαγγειακά νοσήματα. Επηρεάζουν μάλιστα ανθρώπους σε όλες τις χώρες του κόσμου και κάθε εισοδηματικού επιπέδου. Το 2021, 727.000 θάνατοι οφείλονταν σε αυτοκτονίες, που είναι κύρια αιτία απώλειας ζωής ειδικά για τους νέους.
Τα συστήματα υγείας, ωστόσο, δεν προσαρμόζονται στις απαιτήσεις που προκύπτουν από τα στοιχεία ή, στην καλύτερη περίπτωση, προσαρμόζονται με καθυστέρηση. Η μέση δημόσια δαπάνη για την ψυχική υγεία καταγράφεται μόλις στο 2% των συνολικών δαπανών υγείας και ο μέσος αριθμός των επαγγελματιών ψυχικής υγείας είναι 13 άτομα ανά 100.000 κατοίκους.
Είναι φανερό ότι τις ψυχικές ασθένειες δεν θέλουμε να τις «δούμε» ούτε ως άνθρωποι ούτε ως κοινωνίες. Εκτός από τις περιπτώσεις που δεν μπορούμε να κάνουμε αλλιώς, αλλά αυτό συνεπάγεται πολύ δύσκολες, συχνά αδιανόητες καταστάσεις.
Οι ειδικοί στην ψυχική υγεία έχουν –ή πρέπει να έχουν– τη δυνατότητα να δουν πράγματα που όλοι οι υπόλοιποι δεν μπορούμε και, ευτυχώς, έχουμε φτάσει στο σημείο να τους αναγνωρίζουμε την αρμοδιότητα να το κάνουν. Για να είναι, όμως, αποδοτικοί χρειάζονται χρόνο και χώρο. Ενας ψυχολόγος που πηγαίνει σε πέντε διαφορετικά σχολεία μία φορά την εβδομάδα ή ένας ψυχίατρος σε δημόσια δομή που δεν έχει ραντεβού διαθέσιμο για τους επόμενους μήνες, δεν είναι παροχή ψυχικής υγείας. Είναι απλώς άλλοθι.
