Λίγα πράγματα λένε τα βιογραφικά των ατόμων που στελεχώνουν νέες ή παλιές κομματικές ομάδες. Δεν λένε, για παράδειγμα, πού μένουν, παρόλο που αυτό σίγουρα επηρεάζει το πώς βλέπουν τον κόσμο. Δεν θέλουμε να ξέρουμε πώς μετακινούνται; Ολοι έχουμε δει βίντεο με πολιτικούς στα μέσα μαζικής μεταφοράς. Ποιους έχουμε συναντήσει, όμως, μια κανονική Τετάρτη στον ηλεκτρικό;
Χαζεύοντας βιογραφικά όσων προτίθενται να καθορίσουν τη ζωή μας, απορώ κι η ίδια με την υπερεκπροσώπηση νομικών και πολιτικών επιστημόνων. Εχοντας περάσει αμέτρητες ώρες σε βιβλιοθήκες νομικών σχολών, μπορώ να πω με σιγουριά πως τα επιστημονικά συγγράμματα μπορεί να είναι εξόχως παραπλανητικά. Φουσκώνουν τον εγωισμό. Δημιουργούν απόσταση από τους ανθρώπους. Βαλσαμώνουν τα προβλήματά τους και προωθούν μια προκατασκευασμένη λύση.
Οι νομικοί δεν εκπαιδεύονται να λύνουν προβλήματα, αλλά να βρίσκουν τρόπους να θεμελιώνουν απόψεις που φοριούνται έτσι και αλλιώς. Η φαντασία εξαντλείται στο να υπάγεται κάτι σε κάτι που προϋπάρχει. Πρόκειται για στεγνή, συντηρητικότατη άσκηση που σε κάνει να σκέφτεσαι πως η λύση στο πρόβλημα είναι η επαναδιατύπωσή του και η δημοσίευση μίας καλά γραμμένης ανακοίνωσης. Θα είχε ενδιαφέρον να βλέπαμε στις ομάδες στελεχών περισσότερες προσωπικότητες από τον κόσμο της εργασίας.
Ούτε κι οι τίτλοι με ακαδημαϊκές θέσεις μού λένε πολλά. Ειδικά εάν αφορούν την ικανότητά σου να γράφεις αναφορές, να ζωγραφίζεις γραφήματα ή να εκπαιδεύεσαι στη διανοητική δειλία της υποσημείωσης. Φυσικά αυτή είναι η εντελώς προσωπική μου θέση και μπορείτε να τη ρίξετε στα σκουπίδια, αναρωτιέμαι, όμως, γιατί δεν εμπλέκονται στην πολιτική άνθρωποι που εργάζονται σε δύσκολες θέσεις κι αποδεδειγμένα ξέρουν να λύνουν προβλήματα;
Δεν εννοώ, φυσικά, τα διευθυντικά στελέχη στην επιχείρηση του θείου τους, αλλά όσες κρατάνε τη νυχτερινή βάρδια στα νοσοκομεία, στα φαρμακεία, στα αστυνομικά τμήματα, στους φούρνους. Πού είναι αυτοί οι άνθρωποι και γιατί «η προσπάθεια διεύρυνσης προς την κοινωνία» τούς αποκλείει;
Θα ήθελα να ξέρω περισσότερα για την προσωπική ζωή των στελεχών. Είναι μονογονεϊκές οικογένειες; Εχουν ξεπεράσει κάποια μεγάλη αρρώστια; Όλ’ αυτά είναι σημαντικά και ενδέχεται να καθορίσουν τις πολιτικές τους περισσότερο από το εγχειρίδιο του Μαρξ ή του Χάγιεκ. Η εποχή, ωστόσο, δεν ευνοεί την ειλικρίνεια, αλλά το λαϊφστάιλ. Το προσωπικό που κοινοποιείται δύσκολα παραμείνει πολιτικό. Απο-πολιτικοποιείται, για να τραπεί σε εμπόρευμα και να «πιάσει» στην αγορά ψήφων την υψηλότερη τιμή συμπόνοιας. Πικρά είναι τα παραδείγματα από την πρόσφατη πολιτική ζωή της χώρας, που πληροφορηθήκαμε τα πάντα για τις κόρες και τη σεξουαλικότητα στελεχών, όμως όχι τις όντως απόψεις τους για την εργασία.
Πάντως, μ’ όλους αυτούς τους ακαδημαϊκούς στα υπάρχοντα ή υπό ίδρυση κόμματα θα νόμιζε κανείς πως τα πανεπιστήμιά μας είναι φυτώρια ιδεών και ζωηρές κοινότητες. Αυτό δεν ισχύει. Το υπονομευμένο, υποχρηματοδοτούμενο δημόσιο πανεπιστήμιο τιμωρεί όσους εργάζονται δημιουργικά, κυρίως καταδικάζοντάς τους στη φτώχεια και τη γραφειοκρατική εξουθένωση. Μετά το σχολείο, το πανεπιστήμιο είναι η δεύτερη ευκαιρία που δίνει στη νεότητα η Ελλάδα, προκειμένου να εμβαπτισθεί στις χαμηλές προσδοκίες και στη θεσμική δυσλειτουργία.
Η τόσο υψηλή διείσδυση ακαδημαϊκών στην πολιτική ζωή της χώρας ενδέχεται να συνδέεται με την ανάγκη των Ελλήνων για λίγη σοβαρότητα επιτέλους. Μπορεί, όμως, να έχει να κάνει και με μία δημοκρατία που μπουσουλάει, μεταξύ άλλων γιατί δεν μπορεί να συζητήσει σοβαρά χωρίς την «αυθεντία».
