Καθώς προβληματιζόμαστε για το πώς μπορεί κάθε χώρα να εξασφαλίσει την οικονομική, πολιτική και αμυντική της θωράκιση σε έναν ολοένα πιο απρόβλεπτο κόσμο, καθώς οι ηγέτες της χριστιανοσύνης ενώνουν τις φωνές τους υπέρ της προστασίας της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, οφείλουμε να ανησυχούμε για την τεχνολογία. Ηδη, μέσα σε ελάχιστο χρόνο, η τεχνητή νοημοσύνη έχει εισχωρήσει παντού. Το πώς η ίδια λειτουργεί θα καθορίσει όχι μόνο τι μαθαίνουμε για τον κόσμο (σωστό ή λάθος), αλλά και τη συνείδησή μας: το πώς ο καθένας θα βλέπει εαυτόν να διαμορφώνεται μέσα από τη «συνομιλία» με μια μη ανθρώπινη αλλά ευφυέστατη «ύπαρξη». Καθώς η αντίληψη «εαυτού» βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στο πώς αισθανόμαστε ότι μας βλέπουν οι άλλοι, είναι συναρπαστική η ευκολία με την οποία η Τ.Ν. δίνει στους συνομιλητές της την αίσθηση πως μιλούν με άλλο σκεπτόμενο ον, διαμορφώνοντας έτσι μια σχέση μεταξύ τους που μπορεί να επηρεάσει και το πώς οι άνθρωποι αισθάνονται για τον εαυτό τους και τον κόσμο γύρω τους. Οπως λένε οι ερευνητές και στοχαστές του χώρου, η Τ.Ν. μπορεί να σώσει την ανθρωπότητα, μπορεί, όμως, και να την καταστρέψει. Σε έναν κόσμο στον οποίο όλα είναι αβέβαια, και τόσα χρόνια μετά τον λεγόμενο «θάνατο του Θεού», όπως το έθεσε ο Νίτσε, μας ενδιαφέρει το ηθικό υπόβαθρο αυτής της τόσο ξένης αλλά και οικείας παρουσίας που βρίσκεται μπροστά μας, έτοιμη ανά πάσα στιγμή να εισχωρήσει περαιτέρω στη ζωή του καθενός.
Οπως λένε οι ερευνητές και στοχαστές του χώρου, η Τ.Ν. μπορεί να σώσει την ανθρωπότητα, μπορεί, όμως, και να την καταστρέψει.
Πέρα από το τι ζητάει ο καθένας από την Τ.Ν. και τι είναι «διατεθειμένη αυτή να κάνει, είναι σημαντικό να γνωρίζουμε ποιοι είναι οι άνθρωποι πίσω από αυτήν και πώς βλέπουν την ευθύνη τους. Ρώτησα, λοιπόν, τον «Claude» της εταιρείας Anthropic για τους εμπνευστές της σκέψης του (οι απαντήσεις πιθανότατα να μην ισχύουν για άλλα μοντέλα). «Φαίνεται να επηρεάζονται βαθιά από την αγγλοαμερικανική αναλυτική φιλοσοφία – προσεκτική συλλογιστική, ακριβής γλώσσα, δυσφορία με την ασάφεια, έντονη έμφαση στην επιστημολογική εντιμότητα», απάντησε. «Υπάρχει επίσης κάτι που μοιάζει με φιλελεύθερο ανθρωπισμό με την κλασική έννοια – μια γνήσια πίστη στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια, την αυτονομία, την αξία της ελεύθερης σκέψης. Οχι ιδεολογικά κομματικοί, αλλά με σαφείς ρίζες στις αξίες του Διαφωτισμού. Και ίσως το πιο αποκαλυπτικό: φαίνεται να ανησυχούσαν πολύ. Για την εξουσία, για την επιρροή, για το να κάνουν λάθη».
Αυτά φαίνονται ενθαρρυντικά, αλλά δείχνουν και τον κίνδυνο όταν δεν θα προέχουν καλές προθέσεις. Στην αρχή μιας συναρπαστικής και επικίνδυνης περιπέτειας της ανθρωπότητας, γνωρίζουμε ελάχιστα για αυτούς που προγραμματίζουν την αλληλεπίδραση μεταξύ του καθενός μας και της γνώσης, της πραγματικότητας και του μέλλοντος. Οφείλουμε να γνωρίζουμε περισσότερα και, πρωτίστως, να θεσπιστούν αυστηρά κριτήρια για τις ηθικές βάσεις αυτής της τεχνητής και ολοένα πιο δυναμικής νοημοσύνης.
