Στις 26 Μαρτίου 2026, ένα μήνα μετά την έναρξη του ισραηλινοαμερικανικού πολέμου εναντίον του Ιράν, ο αρμόδιος υπουργός πολέμου των Ηνωμένων Πολιτειών προσεύχεται, από το Πεντάγωνο, υπέρ ενισχύσεως και κατευοδώσεως του φιλοχρίστου στρατού της Αμερικής «εναντίον εκείνων που δεν αξίζουν κανένα έλεος». Την Κυριακή των Βαΐων ο Πάπας Λέων ΙΔ΄ απαντάει ότι ο Θεός δεν εισακούει τις προσευχές όσων εξαπολύουν πολέμους. Από το σημείο αυτό και μετά, ο τόνος της αντιπαράθεσης ανάμεσα στον Πάπα και στον Τραμπ και στους αυλικούς του οξύνεται. Στις 12 Απριλίου 2026 ο Πάπας καταγγέλλει την ειδωλολατρία της δύναμης και την επομένη ο Τραμπ ανήρτησε εκείνο το μιμίδιο με τον εαυτό του ως Ιησού θεραπευτή, απίστευτα γελοίο ασφαλώς αλλά και δηλωτικό των ιδεολογικών επιδιώξεών του, καθώς αναμείγνυε θρησκευτικά στοιχεία (ιμάτιο, άλως που περιβάλλει τον Θεραπευτή) με πατριωτικά σύμβολα (σημαία, λευκοκέφαλος θαλασσαετός κ.λπ.) και με στρατιωτικά στοιχεία (αεροπλάνα και στρατιώτες στον ουρανό). Ολοι τους λευκοί. Επειτα από αυτό, ο Τραμπ εμφανίστηκε περιστοιχισμένος από ευαγγελικαλιστές πάστορες να προσεύχονται γι’ αυτόν στο Οβάλ Γραφείο, ακουμπώντας τα χέρια τους στους ώμους του, στο πρόσωπό του, στα δικά του χέρια. Είναι δυνατόν, απορώ και εξίσταμαι, να συγκινηθεί ένας χριστιανός από αυτές τις γελοίες και χυδαίες εικόνες; Ναι, για τους Αμερικανούς της λευκής, εθνικιστικής, χριστιανικής δεξιάς, είναι και παραείναι. Υπάρχει όμως ένας Αμερικανός που δεν ξεγελιέται με όλα τούτα: ο Πάπας Λέων ΙΔ΄! Δεν ξεγελιέται και δεν φοβάται, γι’ αυτό και δεν δέχεται να συζητήσει με τον Τραμπ, γι’ αυτό και όχι μόνον αρνήθηκε επίσημη πρόσκληση να πάει στην Ουάσιγκτον για να συμμετάσχει στους εορτασμούς της 250ής επετείου της Ανεξαρτησίας, αλλά αποφάσισε την ίδια ακριβώς μέρα να μεταβεί στη Λαμπεντούζα, την πύλη εισόδου των απελπισμένων στην Ευρώπη και θαλασσινό κοιμητήρι εκατοντάδων! Ο Βανς κάλεσε τον Πάπα να τα αφήσει όλα αυτά και να ασχολείται μόνο με «ηθικά ζητήματα». Κατά τον νεοφώτιστο καθολικό αντιπρόεδρο, λιγότερο χοντροκομμένο αλλά περισσότερο επικίνδυνο από τον Τραμπ, ο πόλεμος και η μοίρα των μεταναστών δεν ανήκουν στα ηθικά ζητήματα! Η προτροπή του Βανς προς τον Πάπα αποτελεί ασύνειδα ομολογία ότι η αμερικανική πολιτική δεν έχει καμία σχέση με την ηθική. Θυμίζω ότι ο ίδιος, στην ομιλία του στη Σύνοδο Ασφαλείας του Μονάχου τον Φεβρουάριο του 2025, ζώντος ακόμη του Πάπα Φραγκίσκου, θέλησε να μας πείσει ότι η τραμπική πολιτική κατά των μεταναστών ανήκει στην αυγουστίνεια ordo amoris! Τα περιστατικά της σύγκρουσης του Πάπα με την αμερικανική ηγεσία είναι πολλά, δεν αναφέρω ωστόσο άλλα, μας είναι εξάλλου τα περισσότερα γνωστά και από τις εφημερίδες.
Ο Πάπας δεν συζητάει με τον Αμερικανό πρόεδρο όχι από αλαζονεία, αλλά γιατί μιλούν εντελώς διαφορετική γλώσσα. Δεν πρόκειται για σύγκρουση δύο προσώπων, αλλά δύο στάσεων ζωής.
Ο Πάπας Λέων ΙΔ΄ δεν συζητάει με τον Τραμπ όχι από αλαζονεία, αλλά γιατί μιλούν εντελώς διαφορετική γλώσσα, ο πρώτος τη γλώσσα του Ευαγγελίου, της ειρήνης, που είναι πάντα άοπλη, του διαλόγου, της υπεράσπισης των αδυνάτων, ενώ ο άλλος τη γλώσσα της δύναμης, του πολέμου, του εθνικισμού, του χρήματος, της περιφρόνησης, του μίσους. Δεν πρόκειται για σύγκρουση δύο προσώπων, αλλά δύο στάσεων ζωής. Μια κρίσιμη κοσμοθεωρητική διαφορά τους έχει να κάνει και με την επίκληση του Θεού για την υπηρέτηση πολεμικών επιδιώξεων. Οταν το ναζιστικό Gott mit uns επανέρχεται επικίνδυνα στην πολιτική με τον Τραμπ (αλλά και με τον Πούτιν, τον Νετανιάχου, τους μουλάδες του Ιράν), ο Λέων εκφράζει την απόλυτη αντίθεση στην επίκληση του ονόματος του Θεού σε μια πολιτική θανάτου. Οι Αμερικανοί καθολικοί πρέπει να αποφασίσουν ποια είναι η δική τους γλώσσα: η ειρηνική του Πάπα ή η πολεμική του Τραμπ; Η παπική κριτική στον εθνικοκαθολικισμό και η εναντίωσή του στην προσπάθεια του Τραμπ να ενσωματώσει την Καθολική Εκκλησία στην πολιτική του MAGA τους υποχρεώνει να διαλέξουν. Ο Λέων ΙΔ΄, ο πρώτος Αμερικανός Πάπας στην Ιστορία, απευθύνεται βεβαίως σε όλο τον κόσμο, δεν παύει ωστόσο η συγκεκριμένη στάση του κατά του Τραμπ να έχει και ειδικότερη σημασία για την Αμερική, καθώς εκφράζει μια άλλη πρόταση για τη χώρα, μια πρόταση υπέρ της ελευθερίας, του κράτους δικαίου, της κοινωνικής δικαιοσύνης, της μέριμνας για τους φτωχούς. Το Περού, η άλλη πατρίδα του, είναι, φαίνεται, ενεργό μέσα του.
Σε μια Ευρώπη θλιβερά βουβή απέναντι στους αλλεπάλληλους πολέμους που επιδοκιμάζει, στηρίζει ή προκαλεί ο Τραμπ, ο Λέων τονίζει, από την πρώτη μέρα της εκλογής του, την αξία της ειρήνης. Οταν όλοι παντού εξοπλίζονται, όταν το 2024 οι παγκόσμιες στρατιωτικές δαπάνες αυξήθηκαν κατά 9,4% σε σχέση με την αμέσως προηγούμενη χρονιά και έχουν φτάσει πλέον στα 2.718 δισ. δολάρια, όταν οι πολεμικοί (ουχ ήττον και πολεμοχαρείς) αναλυτές μάς παίρνουν τα αυτιά κάθε μέρα, στις τηλεοράσεις και στα ραδιόφωνα, ο Πάπας μιλάει ήρεμα για την αφοπλισμένη και αφοπλιστική ειρήνη. Δεν πρόκειται για λογοπαίγνιο, ούτε σημαίνει απλώς την αυτονόητη αλήθεια ότι η ειρήνη είναι άοπλη. Σημαίνει κάτι πολύ παραπάνω: την τεράστια και ασταμάτητη προσπάθεια των κοινωνιών για κοινωνική δικαιοσύνη, αλήθεια, συγχώρηση, ελπίδα. Η ειρήνη είναι άοπλη γιατί δεν στηρίζεται στις απειλές και είναι αφοπλιστική γιατί μπορεί να λύνει τις διαφορές δίχως χυμένο αίμα, μπορεί να εμπνέει εμπιστοσύνη, να ανοίγει τις καρδιές. Κάθε πόλεμος, όπου και αν γίνεται, όποια και αν είναι τα αντίπαλα μέρη, είναι, έλεγε ένας άλλος Πάπας, ο Ιωάννης-Παύλος Β΄, εμφύλιος πόλεμος, πόλεμος μεταξύ αδελφών. Η ειρήνη, θα προσθέσει ο Λέων ΙΔ΄, δεν διατάσσεται, την υποδέχεσαι και τη ζεις κατ’ αρχάς μέσα σου. Οι ρεαλιστές, όπως αυτοαποκαλούνται ευφημιστικά οι κυνικοί, χλευάζουν τον λόγο του Πάπα, θεωρούν όσα λέει προσκοπισμό και αφέλειες και στρώνουν έτσι ανεπαισθήτως (και ηλιθίως) τον δρόμο για έναν Τρίτο Παγκόσμιο Πόλεμο.
