Το μόνο εύκολο είναι, παρακολουθώντας την εκπομπή-ντοκιμαντέρ «Στο χιλιοστό», στον ΣΚΑΪ, να θυμώσουμε, να ειρωνευθούμε και τελικά να διαπιστώσουμε για μία ακόμη φορά από τι γλιτώσαμε. Το φρεσκάρισμα της μνήμης είναι απαραίτητο, όμως αυτό δεν αρκεί αν δεν κατανοήσουμε γιατί εξελίχθηκαν έτσι τα πράγματα. Χωρίς την ερμηνεία των γεγονότων η πολιτική-ιστορική αναδρομή χάνει τον διαπαιδαγωγικό χαρακτήρα της, απαραίτητο στοιχείο για να μην επαναλάβουμε τα ίδια λάθη. Μπορεί να πέρασαν πάνω από δέκα χρόνια από εκείνη την περίοδο, όμως οι δυνάμεις του θυμού που απελευθερώθηκαν εξακολουθούν να είναι παρούσες και μέσα στην κοινωνία και στην πολιτική σκηνή.
Πολλά ήταν τα σημεία της συγκεκριμένης εκπομπής που καθήλωσαν και προβλημάτισαν τον τηλεθεατή. Στο επίπεδο της στρατηγικής, θεωρώ σημαντική και έντιμη την παραδοχή του Ευκλείδη Τσακαλώτου πως ήταν λάθος η ανατροπή της κυβέρνησης Σαμαρά – Βενιζέλου με την άρνηση του ΣΥΡΙΖΑ να συμπράξει στην εκλογή Προέδρου της Δημοκρατίας. Επρεπε, παραδέχεται ο Ευ. Τσακαλώτος, να αφήσουμε εκείνη την κυβέρνηση να λάβει τα προαπαιτούμενα μέτρα ώστε μετά όλα θα ήταν πιο εύκολα για εμάς.
Αν ο Τσίπρας διέθετε στοιχειώδη στρατηγική σκέψη, θα παραλάμβανε το 2016 μια Ελλάδα σε πολύ καλύτερη κατάσταση.
Φυσικά, οι εκ των υστέρων κρίσεις ελάχιστη αξία έχουν, όμως αποδεικνύουν πως υπήρχε και ένας άλλος δρόμος που θα μπορούσε να χαραχθεί τότε. Και γιατί η ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ δεν τον ακολούθησε; Για τον ίδιο λόγο που ο Γιώργος Παπανδρέου προκάλεσε εκλογές το 2009 μη συναινώντας στην επανεκλογή Παπούλια στην Προεδρία της Δημοκρατίας –συναίνεσε αφού κέρδισε τις εκλογές–, με συνέπεια αυτός τελικά να επωμισθεί τη χρεοκοπία της Ελλάδας.
Οι πολιτικοί με ρηχή σκέψη σχεδιάζουν μόνον το επόμενο βήμα. Θέλουν να εκμεταλλευθούν μια θετική συγκυρία, αγνοώντας τι θα ακολουθήσει. Τους λείπει η στρατηγική θεώρηση, που απαιτεί σχεδιασμό και υπομονή. Ο Ευ. Τσακαλώτος μπόρεσε να δει τη μεγάλη εικόνα μετά την πάροδο δέκα ετών. Τότε ο φόβος του όλου ΣΥΡΙΖΑ ήταν μήπως η κυβέρνηση Σαμαρά – Βενιζέλου πετύχει και έτσι αναστρέψει το πολιτικό κλίμα, όπως αυτό είχε καταγραφεί στις ευρωεκλογές του 2014. Μπορεί η συγκυβέρνηση να είχε μπροστά της τα λεγόμενα προαπαιτούμενα, όμως υπήρχε το σοβαρό ενδεχόμενο η χώρα να μπει στην ανάπτυξη από το καλοκαίρι του 2015. Αρα η ενδεδειγμένη πολιτική για την ηγετική ομάδα του ΣΥΡΙΖΑ ήταν να τραβήξει το χαλί κάτω από τα πόδια των Σαμαρά – Βενιζέλου.
Φυσικά, δεν θα μπω στη διαδικασία περιγραφής σεναρίων της μορφής «τι θα γινόταν αν…», πάντως με κάθε βεβαιότητα δεν θα συνέβαινε αυτό που συνέβη. Αν ο Αλ. Τσίπρας διέθετε στοιχειώδη στρατηγική σκέψη, θα παραλάμβανε μια Ελλάδα το 2016 σε πολύ καλύτερη κατάσταση από αυτήν που παρέλαβε τον Ιανουάριο του 2015. Το ίδιο ακριβώς ισχύει και για τον Γ. Παπανδρέου. Ας αναλογιστεί πώς θα διαμορφώνονταν οι εξελίξεις αν άφηνε τον Κώστα Καραμανλή να κυβερνήσει μέχρι το φθινόπωρο του 2011.
