Ισως να μην είναι ο πιο πρόσφορος τρόπος για να κερδίσει κανείς αναγνώστες σε ένα κείμενο, αλλά οφείλω να το δηλώσω ευθύς εξαρχής: είμαι λάτρης της «Διαύγειας» (της ιστοσελίδας όπου δημοσιεύονται όλες οι αποφάσεις του Δημοσίου και ευρύτερου Δημοσίου). Κατά τη γνώμη μου, η «Διαύγεια» ήταν το μεγαλύτερο βήμα υπέρ της διαφάνειας που έχει κάνει η χώρα μας την τελευταία 25ετία. Στα 16 χρόνια λειτουργίας της κατάφερε κάτι που φάνταζε αδιανόητο νωρίτερα: έδωσε στον πολίτη εικόνα για το πώς λειτουργεί το κράτος και εξαφάνισε την πιθανότητα να λαμβάνονται αποφάσεις «εν κρυπτώ».
Αν όμως θέλουμε ως χώρα να ισχυριζόμαστε ότι προασπιζόμαστε τη διαφάνεια, πρέπει η συζήτηση για τη «Διαύγεια» να ανοίξει. Σήμερα 5.404 φορείς αναρτούν περισσότερες από 20.000 αποφάσεις την ημέρα, με τον συνολικό αριθμό τους να φθάνει πλέον στα 73,8 εκατομμύρια. Ως αποτέλεσμα, το πρώτο πρόβλημα: Η «Διαύγεια» έχει μετατραπεί σε ένα χάος άχρηστης και αταξινόμητης πληροφορίας. Παράδειγμα χρησιμότητας: Η απόφαση του τάδε δήμου για τη διάθεση 20 ευρώ για την προμήθεια χαρτιού υγείας ή του τάδε δασαρχείου για την υλοτόμηση μιας συστάδας δέντρων στο τάδε βουνό όχι μόνο δεν είναι χρήσιμη πληροφορία, αλλά προσθέτει «θόρυβο» (καθώς καθημερινά δημοσιεύονται εκατοντάδες τέτοιες). Παράδειγμα «χύδην» πληροφορίας: στη σελίδα του Τεχνικού Επιμελητηρίου στη «Διαύγεια» δημοσιεύονται όλες οι οικοδομικές άδειες που εκδίδονται σε όλη τη χώρα, χωρίς όμως να είναι ταξινομημένες ανά υπηρεσία δόμησης ή δήμο. Συνεπώς, αν κάποιος ψάχνει μια συγκεκριμένη οικοδομική άδεια χωρίς ακριβή στοιχεία, ψάχνει… ψύλλους στα άχυρα.
Δεύτερο πρόβλημα: Ο τρόπος απόκρισης των υπηρεσιών. Κατ’ αρχάς, είναι συχνό φαινόμενο πολλοί φορείς να δημοσιεύουν αποφάσεις στη «Διαύγεια» πολύ καιρό αφότου υπογραφούν, έως και μήνες (χαρακτηριστικό παράδειγμα, αδειοδοτήσεις έργων ΑΠΕ στη ΡΑΑΕΥ). Συχνά στα υπουργεία είναι κοινή πρακτική να μη δημοσιεύουν στη «Διαύγεια» υπουργικές αποφάσεις ή προεδρικά διατάγματα παρά μόνον αφού πρώτα αυτά δημοσιευθούν στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Επίσης, πολλοί φορείς αναρτούν αποφάσεις κενές περιεχομένου: λόγου χάριν, αποφάσεις διοικητικών συμβουλίων οι οποίες επικυρώνουν… άγνωστες εισηγήσεις (δηλαδή, εισηγήσεις που δεν δημοσιεύονται). Ας μη μιλήσουμε καν για το πώς εξακολουθούν να μη δημοσιεύονται στη «Διαύγεια» αποφάσεις γνωμοδοτικών φορέων (λ.χ. του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου) η γνώμη των οποίων είναι κρίσιμη.
Με άλλα λόγια: Αν θέλουμε η «Διαύγεια» όχι μόνο να υπάρχει (αυτό που ο λαϊκός αοιδός λέει «για τα μάτια του κόσμου»), αλλά να βελτιώνεται και να προσφέρει ολοένα και καλύτερο έργο, πρέπει κάποιος (-οι) να ασχοληθεί (-ούν) σοβαρά.
• Ο Πάσχος Μανδραβέλης
απουσιάζει σε άδεια.
