Δεν χρειάζεται κανείς να είναι ειδικός για να κατανοήσει τα oφέλη της λεγόμενης «θετικής ατζέντας» στις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Πέρα από τα μετρήσιμα στοιχεία που προκύπτουν σε συγκεκριμένους τομείς, το σημαντικότερο είναι η διάθεση της κοινωνίας.
Το θετικό κλίμα στην κοινωνία, που για να οικοδομηθεί απαιτεί συνέπεια, συνέχεια και χρόνο, ενώ μπορεί να καταρρεύσει εν μια νυκτί, αποτελεί το απαραίτητο υπόβαθρο για να έχει πιθανότητες επιτυχίας η όποια προσπάθεια να επιλυθούν τα δύσκολα. Εμφαση σε αυτή την προεργασία έδωσε ο πρώην πρόεδρος της Τουρκίας, Αμπντουλάχ Γκιουλ, σε συζήτηση που είχαμε στο πλαίσιο του πρόσφατου Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών, αλλά και ιδιωτικά.
Βαθύς γνώστης των ελληνοτουρκικών, μιας και πριν από την επταετή θητεία του στην προεδρία (2007-2014) είχε διατελέσει πρωθυπουργός και υπουργός Εξωτερικών, ο κ. Γκιουλ τόνισε ότι από όλα τα αξιώματα που κατείχε υποστήριζε σταθερά μια θετική ατζέντα με την Ελλάδα «και αυτή είναι μια στιγμή που χρειαζόμαστε μια θετική ατζέντα». Αφού σημείωσε ότι Ελλάδα και Τουρκία είναι γείτονες και θα παραμείνουν και στο μέλλον, «αντί να δημιουργούμε προβλήματα, καλό είναι να λύνουμε αυτά που υπάρχουν. Τη στιγμή αυτή οι ηγέτες μας γνωρίζουν ο ένας τον άλλον, έχουν συχνά συναντήσεις, το πλαίσιο είναι καλό. Φυσικά και υπάρχουν προβλήματα, αλλά βοηθά να βάζεις τον εαυτό σου στη θέση του άλλου».
Τα oφέλη της λεγόμενης «θετικής ατζέντας» στις ελληνοτουρκικές σχέσεις και η διάθεση της κοινωνίας.
Στο πλαίσιο αυτό αποκάλυψε ένα ενδιαφέρον περιστατικό. Οταν τo 2006 η Εθνική Τράπεζα επρόκειτο να αγοράσει την τουρκική Finansbank, ο επικεφαλής της τελευταίας τον επισκέφθηκε και τον ρώτησε αν θεωρούσε σωστό να πωληθεί μια σημαντική τουρκική τράπεζα στους Ελληνες, τόσο πολιτικά (σκεπτικισμός είχε υπάρξει και στην ελληνική πλευρά), όσο και για το ενδεχόμενο μαζικής απόσυρσης καταθέσεων από Τούρκους καταθέτες.
Ως υπουργός Εξωτερικών τότε, ο Γκιουλ του απάντησε ότι το μόνο κριτήριο θα έπρεπε να είναι η τιμή. Αλλιώς, δεν υπήρχε, ούτε θα προέκυπτε, πρόβλημα εάν η ιδιοκτησία περνούσε σε ελληνικά χέρια. Η τιμή ήταν καλή και η εξαγορά προχώρησε, ενώ σε σύντομο χρονικό διάστημα επιβεβαιώθηκε ότι όντως δεν υπήρξε αρνητική αντίδραση των Τούρκων καταθετών. Μετρήσεις έδειχναν μάλιστα την αποδοχή της συμφωνίας να υπερβαίνει το 90%, ενώ δημιουργήθηκε και ένα πολύ θετικό κλίμα για την Ελλάδα.
Η περίπτωση της Finansbank είναι ενδεικτική του σκεπτικισμού πολλών, συμπεριλαμβανομένων και των ελίτ, αλλά και της θετικής –και έμπρακτης, με την έννοια της μη απόσυρσης καταθέσεων– αντίδρασης της ευρύτερης κοινωνίας, στη συγκεκριμένη περίπτωση της τουρκικής, η οποία μερικές φορές αποδεικνύεται πιο ώριμη από ό,τι πολλοί πιστεύουν. Τα μεγάλα δεν θα λυθούν εύκολα. Ωστόσο, τα μικρά δεν είναι όσο μικρά νομίζουν πολλοί, καθώς αποτελούν το θεμέλιο για την οικοδόμηση της κοινωνικής στήριξης, που είναι απαραίτητη για τη δύσκολη διαχείριση των μεγάλων.
