Ισως οι παλαιότεροι θυμούνται το όνομα του φιλέλληνα Βρετανού δημοσιογράφου Λέσλι Φάινερ (1922-2010), o οποίος είχε εργαστεί για το BBC, για μεγάλες βρετανικές εφημερίδες και περιοδικά, αλλά και για την «Καθημερινή» καθώς κάλυπτε την Ελλάδα και την Κύπρο από το 1954 έως το 1967. Ηξερε την ελληνική πραγματικότητα, με τα καλά και τα στραβά της.
Διάβαζα πάλι ένα άρθρο του για την Αθήνα. Το είχε γράψει ειδικά για την «Καθημερινή» και είχε δημοσιευθεί στις 15 Οκτωβρίου 1978 με τίτλο «Τι άλλαξε στην Αθήνα». Ο υπέρτιτλος ήταν «Η ελληνική πρωτεύουσα όπως τη βλέπει το έμπειρο μάτι ενός παλιού φίλου της» και ο υπότιτλος ήταν «Εντυπωσιακή η εικόνα μιας πόλεως που βρίσκεται σε άνθηση κι ευμάρεια». Δύο εξαιρετικά σκίτσα του Σπύρου Ορνεράκη εικονογραφούσαν το εκτενές εξάστηλο άρθρο.
Θα ήθελα να τον είχα μαζί μου, τον Λέσλι Φάινερ, την περασμένη Κυριακή, όταν περπατούσα στο κέντρο της Αθήνας συνοδεύοντας έναν συμπαθέστατο και πολυταξιδεμένο Γάλλο ζωγράφο, ο οποίος βρισκόταν στην Ελλάδα για να επιλέξει «θέματα» με σκοπό μια νέα έκδοση για την ελληνική πρωτεύουσα. Με το βλέμμα ενός τρίτου, όλα αποκτούν άλλο νόημα, σχήμα και σκοπό. Ο Λέσλι Φάινερ, αν και ήταν εξουθενωμένος στα δικά του χρόνια από την ελληνική γραφειοκρατία και το πνεύμα εξουσίας των δημοσίων λειτουργών, χαιρόταν την Αθήνα που ξέφευγε σταδιακά από την οικονομική υπανάπτυξη. Ελεγε, βέβαια, πως χάθηκε ο καθαρός και ευωδιαστός αέρας της δεκαετίας του ’50, αλλά το 1978, όταν είχε γράψει εκείνο το άρθρο, ποτέ πριν δεν θυμόταν να είναι ο κόσμος τόσο καλοντυμένος και τα μαγαζιά τόσο πλούσια σε είδη εισαγωγής.
Σε προοπτική χρόνου, πολλά θα μπορούσε να παρατηρήσει κανείς. Ο πρόσφατος ανιχνευτικός περίπατος στη σύγχρονη Αθήνα με τον Γάλλο ζωγράφο, που γυρίζει όλον τον κόσμο έχοντας ανάθεση από εκδότες ταξιδιωτικών βιβλίων, θα μπορούσε να είναι ένας θαυμάσιος αντίλογος σε όσα είχε παρατηρήσει και νιώσει ο Λέσλι Φάινερ πριν από 48 χρόνια στους ίδιους δρόμους, στην ίδια πόλη.
Αυτό που ένιωσα δανείζοντας το βλέμμα μου σε έναν πολυταξιδεμένο καλλιτέχνη, είναι ότι η Αθήνα συναρπάζει όταν «εξηγηθεί». Αλλά, βεβαίως, αυτή η «υβριδική» πόλη, όπως τη χαρακτήρισε ο Γάλλος συνοδοιπόρος μου, καθώς είχε εντυπωσιαστεί από τη συνύπαρξη κτιρίων διαφορετικού ύφους και εποχής, παρέμενε στο βλέμμα μας ως η πόλη των χαμένων (ή ανεκμετάλλευτων) ευκαιριών.
