Στην εβδομαδιαία ανασκόπησή του της περασμένης Κυριακής, ο πρωθυπουργός κάνει αναφορά, μεταξύ άλλων, στον ψηφιακό μετασχηματισμό της ελληνικής εκπαίδευσης και στην επέκταση της χρήσης ψηφιακών εργαλείων στην εκπαιδευτική δραστηριότητα. Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με πρόσφατο δημοσίευμα του BBC, η Σουηδία, μια χώρα που βρέθηκε για πολλά χρόνια στην πρωτοπορία της χρήσης της σύγχρονης τεχνολογίας στην εκπαίδευση, κάνει στροφή στο μολύβι και στο χαρτί. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η χρήση φορητών υπολογιστών στις σχολικές αίθουσες από τους μαθητές διαδόθηκε ευρέως στα τέλη της δεκαετίας του 2010, ενώ το 2019 έγινε υποχρεωτική η χρήση τάμπλετ στα νηπιαγωγεία, στο πλαίσιο της προσπάθειας να προετοιμαστούν τα παιδιά όσο πιο νωρίς για έναν όλο και πιο ψηφιακό κόσμο.
Τα τελευταία χρόνια, όμως, παρατηρείται στροφή στην εκπαιδευτική πολιτική, που κωδικοποιείται στο σλόγκαν «Από την οθόνη στο ντοσιέ». Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η κυβέρνηση της Σουηδίας, σε έναν ευρύ δημόσιο διάλογο που βρίσκεται σε εξέλιξη, υποστηρίζει πως η διδασκαλία χωρίς οθόνες δημιουργεί καλύτερες συνθήκες συγκέντρωσης και ανάπτυξης δεξιοτήτων γραφής και ανάγνωσης. Στη συζήτηση μπαίνουν διαπιστώσεις επιστημονικών ερευνών, που καταδεικνύουν ότι η ανάγνωση σε ψηφιακές συσκευές μπορεί να δυσκολεύει την επεξεργασία πληροφοριών και ότι η υπερβολική χρήση οθονών μπορεί να επηρεάσει ακόμη και την ανάπτυξη του εγκεφάλου μικρών παιδιών. Η πτώση των επιδόσεων των μαθητών στην ανάγνωση και στα μαθηματικά, στην κατάταξη PISA του ΟΟΣΑ, είναι επίσης ένα στοιχείο που μπαίνει στη συζήτηση.
Στον αντίποδα, υπάρχουν φωνές που κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου ότι η επιστροφή σε ένα περισσότερο «αναλογικό» μοντέλο εκπαίδευσης μπορεί να μην προετοιμάσει κατάλληλα τους μαθητές για τις μελλοντικές θέσεις εργασίας, για τις οποίες αναμένεται ότι θα απαιτούνται όλο και περισσότερο οι ψηφιακές δεξιότητες. Στη συζήτηση εισέρχεται και ο παράγοντας της τεχνητής νοημοσύνης, ένα νέο πεδίο που εισβάλλει δυναμικά σε ένα ευρύ φάσμα δραστηριοτήτων και απαιτεί πολύ μεγαλύτερη ψηφιακή εκπαίδευση.
Η αναζήτηση ισορροπίας ανάμεσα στη χρήση ψηφιακής τεχνολογίας και στις παραδοσιακές μεθόδους εκπαίδευσης είναι κάτι που σίγουρα θα απασχολεί όλο και περισσότερο. Η φίλη μου Ειρήνη, που έχει ασχοληθεί σε βάθος με το θέμα, συνηθίζει να λέει ότι στο μέλλον, όποιος μπορεί να κατανοεί κείμενα και να εκτελεί μαθηματικές πράξεις χωρίς τη χρήση τεχνολογίας, θα είναι περιζήτητος. Καλή η τεχνολογία, αλλά ας μη χάσουμε τα βασικά.
