Είναι αυτές οι περίπου σχέσεις που στερούνται δέσμευσης, βάθους, σχεδίων για το μέλλον. Είναι μια κατάσταση μεταξύ φιλίας ή περιστασιακών ραντεβού (dating) και δεσμού που απαγορεύει την ερώτηση «τι είμαστε». Situationship, αυτή η τάση της Gen Ζ και των Millennials περιγράφει σε μεγάλο βαθμό τη σύνδεση των ψηφοφόρων με τα κόμματα σήμερα.
Το θρυλικό 41% της Ν.Δ., ακριβέστερα του Κυρ. Μητσοτάκη, στις εκλογές του 2023 διαμορφώθηκε από 2.115.322 ψήφους σε σύνολο 5,2 εκατ. πολιτών που προσήλθαν στις κάλπες. Είναι πολλοί; Σίγουρα δεν πρόκειται για κοινωνική πλειοψηφία, με την αποχή στο 47,17%, ξεπερνώντας το προηγούμενο ρεκόρ των εκλογών του Σεπτεμβρίου 2015 (43,84%).
Οι ψηφοφόροι λιγοστεύουν. Στις εκλογές 2009 το ΠΑΣΟΚ κέρδισε με ποσοστό 43,92% και 3.012.373 ψήφους. Υπήρξαν και καλύτερα, όπως το 2004, όταν η Ν.Δ. συγκέντρωσε 3.359.682 ψήφους σε σύνολο 7.573.368 ψηφοφόρων.
Η επόμενη εκλογική μάχη θα κριθεί από τον κόσμο που θα μπορέσει να κινητοποιήσει κάθε κόμμα.
Τα σχεδόν 2,3 εκατ. που χάθηκαν στη διάρκεια αυτής της εικοσαετίας είναι από ελάχιστα πιθανό έως αδύνατο να επιστρέψουν στην εκλογική διαδικασία και γι’ αυτό οι γκουρού της μηχανικής των εκλογών εστιάζουν στους υπόλοιπους, αναζητώντας τους περισσότερο διαθέσιμους για σοβαρή δέσμευση.
Το 2023 οι συνεπέστεροι ψηφοφόροι ήταν οι ομογενείς, με ποσοστό αποχής μόλις 30,67%. Ακολούθησαν οι ψηφοφόροι του Βόρειου Τομέα Αθηνών, όπου το βιοτικό επίπεδο είναι γενικά υψηλό.
Περισσότερο απέχουν οι νέοι, που όμως δεν είναι πολλοί (438.595 ψηφοφόροι 17-21 χρόνων στις τελευταίες εκλογές). Στις εκλογές του 2019 η συμμετοχή των νέων (17 έως 24 ετών) ήταν γύρω στο 25% (ερευνητικό ινστιτούτο Πανεπιστημίου Μακεδονίας). Γι’ αυτό και το πιο ενδιαφέρον εκλογικά κοινό είναι οι συνταξιούχοι, δεδομένου ότι ξεπερνούν τα 2,5 εκατ. σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία, ενώ πάνω από το 21% του πληθυσμού είναι 65+ ετών, με την ομάδα 80+ να έχει διπλασιαστεί. Ως σχετικά σταθεροί ψηφοφόροι θεωρούνται και οι εργαζόμενοι στο Δημόσιο (736.000 άτομα).
Επειδή το αποτέλεσμα των εκλογών κρίνεται από αυτούς που πάνε στην κάλπη, επειδή ψηφίζουν οι μεγαλύτεροι σε ηλικία, επειδή αυτοδυναμία μπορεί να προκύψει με αρκετά λιγότερους από 2 εκατ. ψηφοφόρους, η επόμενη εκλογική μάχη θα κριθεί από τον κόσμο που θα μπορέσει να κινητοποιήσει κάθε κόμμα. Αν π.χ. η Μ. Καρυστιανού σηκώσει πολίτες από τον καναπέ μπορεί να κάνει την έκπληξη, και όποιο από τα κόμματα που απευθύνονται (και) στο Κέντρο (Ν.Δ., ΠΑΣΟΚ, Τσίπρας) αξιοποιήσει υπέρ του την τάση για situationship μπορεί να διαψεύσει τα προγνωστικά, αν όχι στις πρώτες εκλογές, τουλάχιστον στις δεύτερες. Αλλά ακόμη και η σύναψη μιας χαλαρής σχέσης, στο εδώ και τώρα, απαιτεί κάποια έμπνευση, όχι μόνο φόβο μοναξιάς ή συναλλαγή, και γι’ αυτό θα τους είναι δύσκολη.
