Τα κορίτσια είναι θυμωμένα. Λυπάμαι που σας το λέω. Ακούσαμε, είδαμε, διαβάσαμε πολλά για τα αγόρια τα τελευταία χρόνια. Τα αγόρια μάς απασχόλησαν ίσως γιατί κάνουν θόρυβο, ναι, κάνουν φασαρία ιδίως όταν θυμώνουν, αλλά τα κορίτσια νομίζω ότι είναι ακόμη πιο θυμωμένα. Και όταν οι γυναίκες θυμώνουν καταβάλλονται.
Το περιοδικό New Statesman είχε την καινοφανή ιδέα να διεξαγάγει στην Αγγλία μια έρευνα (μέσω της εταιρείας Merlin Strategy) για τη θηλυκή ηλικιακή ομάδα 18-30 και τα αποτελέσματα 2.000 απαντήσεων διαβάζονται σαν ημερολόγιο κατάρρευσης και πεσιμισμού.
Η αφήγηση είναι ότι οι νέοι άνδρες υπό την επήρεια των μάτσο influencers ριζοσπαστικοποιούνται ταχύτερα και στρέφονται προς τον σεξισμό του δεξιού ακτιβισμού. Η έρευνα δείχνει ότι οι νέες γυναίκες ακολουθούν ακριβώς την ίδια τάση, αλλά με αντίστροφη πορεία. Στρέφονται προς τη ριζοσπαστική Αριστερά και όσο παραπάνω χρόνο δαπανούν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, τόσο παραπάνω επηρεάζονται από ομόφυλες influencers.
Και έτσι σε ό,τι αφορά τη γνώμη τους για το άλλο φύλο, οι μισές δεν έχουν καλή γνώμη για τους άνδρες. Δεν τους συμπαθούν. Δεν σας συμπαθούν. Μόνο το 18% των γυναικών έχει «πολύ θετική» άποψη για τους άνδρες. Αντιθέτως, το 72% των ανδρών έχει θετική άποψη και το 38% νιώθει «πολύ θετικά» προσκείμενο απέναντί τους.
Ενώ οι άνδρες νιώθουν ότι γίνονται κατανοητοί και εμπιστεύονται τις γυναίκες της γενιάς τους, οι γυναίκες σκοράρουν πολύ χαμηλά στα δύο τελευταία. Το χάσμα γίνεται μεγαλύτερο σε ό,τι αφορά τις ερωτήσεις γύρω από την ασφάλεια και τη συναίνεση, καθώς τέσσερις στις δέκα πιστεύουν ότι δεν υπάρχει ούτε σύμπνοια ούτε η ίδια κατανόηση γύρω από αυτά τα δύο θέματα.
Στο θέμα της μητρότητας, πολλή έμφαση έχει δοθεί στις απαιτήσεις, στις δυσκολίες και στα περιορισμένα οικονομικά που βάζουν εμπόδια στο ξεκίνημα μιας νέας οικογένειας. Ξεχάστε ό,τι πιστεύατε. Οι γυναίκες για την ιδέα της τεκνοποίησης είναι ξεκάθαρες: είναι δύο φορές πιο πιθανό, σε αναλογία με τους άνδρες, να πουν ότι δεν θέλουν να έχουν παιδιά και για τις λευκές γυναίκες κάτω των τριάντα η επιθυμία μειώνεται περισσότερο, αφού μία στις πέντε θα μπορούσε να φανταστεί τον εαυτό της μητέρα.
Απόλυτες είναι επίσης σε ό,τι αφορά τις «κόκκινες σημαίες» που εντοπίζουν για το ξεκίνημα μιας σχέσης. Ας μην μπει στον κόπο να τις πλησιάσει οποιοσδήποτε που δεν έχει τις ίδιες πολιτικές απόψεις με τις ίδιες. Τα SOS θέματα είναι: Παλαιστίνη/Ισραήλ, Ντόναλντ Τραμπ και μεταναστευτικό.
Σε κοινωνικό επίπεδο, είναι ευαισθητοποιημένες γύρω από τα θέματα της οικολογίας, του περιβάλλοντος και το πρόσωπο της Γκρέτα. Η ψήφος τους στρέφεται προς το Πράσινο του Ζακ Πολάνσκι. Θέλω να πιστεύω ότι τον επιλέγουν για τους σωστούς λόγους, γιατί παραλίγο να την πατήσουμε οι μεγαλύτερες. Ο πολιτικός, που ήταν κάποτε υπνωτιστής, είχε δώσει ελπίδες με τη δήλωσή του –δέκα χρόνια πριν–, ότι είναι ικανός να αυξήσει κατά –τουλάχιστον– ένα μέγεθος το γυναικείο στήθος διά της ύπνωσης.
Τώρα θέλω να σταθώ σε κάτι που μου έκανε εντύπωση. Το γεγονός ότι οι πιο προνομιούχες (ανώτατες σπουδές-μεσαία τάξη) αποτελούν την πιο πεσιμιστική και καταβεβλημένη ομάδα. Οι μισές ισχυρίζονται ότι οι άνδρες δεν τις σέβονται και η κοινωνία δεν τους δίνει την αξία που τους αναλογεί.
Ισχυρίζονται επίσης ότι η οικονομία δουλεύει εναντίον τους, επ’ ουδενί δεν πιστεύουν (σε αντίθεση με την εργατική τάξη) ότι εάν δουλέψουν σκληρότερα θα τα καταφέρουν στους τομείς της επιλογής τους, και είναι βέβαιες ότι ποτέ δεν θα αποκτήσουν ό,τι είχαν οι γονείς τους.
Οι δυνατότητες για τις νέες γυναίκες στη Δύση αυτήν τη στιγμή είναι απεριόριστες. Αρκεί να ξεφορτωθούμε τη ματαιότητα του «μπορούμε να τα έχουμε όλα» και να μπλοκάρουμε την πρόσβαση στους influencers.
Ενώ σε ποσοστό 50% οι μεσοαστές λευκές γυναίκες ισχυρίζονται ότι ζουν σε μια άδικη, σεξιστική, ρατσιστική κοινωνία, η ομάδα Bame –μαύρες, Ασιάτισσες, εθνοτικές μειονότητες– δεν ενστερνίζονται την άποψη· αντιθέτως, το 56% εξ αυτών θεωρεί ότι η αγγλική κοινωνία τις σέβεται και είναι ευχαριστημένες με τη δουλειά, την καριέρα και την πορεία της ζωής τους.
Εάν κάνω καλή ανάγνωση στο παραπάνω, οι γυναίκες που έχουν υποστεί τον λιγότερο ρατσισμό βάζουν ταμπέλα στις προκατασκευασμένες αντιλήψεις του και αν διαβάζω καλά όλα τα τελευταία, η μεσαία τάξη καλείται να διαχειριστεί τις προσδοκίες της.
Είναι φυσικό να έχουν τις υψηλότερες προσδοκίες. Θέλουν τη ζωή στην οποία μεγάλωσαν. Είναι η ζωή των γονιών τους: σταθερό εισόδημα, σταθερή σχέση, σταθερό σπίτι. Δεν χρειαζόμαστε στατιστικές για να καταλάβουμε ότι αυτά δεν υπάρχουν πια. Οχι μόνο τους υποσχέθηκαν κάτι που δεν υπάρχει, προσπάθησαν για να το έχουν. Και ως γνωστόν, είμαστε πιο ευαίσθητοι στην απώλεια απ’ ό,τι στο κέρδος. Εάν χάσουμε 100 ευρώ θα στενοχωρηθούμε περισσότερο απ’ ό,τι αν δεν τα κερδίσουμε. Η αποστροφή προς την απώλεια γεννάει θυμό διότι έχει διπλάσιο συναισθηματικό αντίκτυπο.
Χρειαζόμαστε τον θυμό για να προκαλέσουμε μια αντίδραση, χρειαζόμαστε τον θυμό για να συρρικνώσουμε την αδικία, για να εμποδίσουμε μια επόμενη κακοποίηση, τον χρειαζόμαστε για να αλλάξει μια κατάσταση. Ο θυμός είναι απαραίτητος. Δεν γίνονται όλα με χαμόγελο και χαμόγελο. Ο θυμός όμως είναι εξαντλητικός. Αυτό είναι το αρνητικό του, είναι χρονοβόρος και εξαντλητικός. Ο θυμός απορροφάει και καταναλώνει.
Το άλλο είναι ότι ο πεσιμισμός και το πένθος υπονομεύουν ό,τι έχει κερδηθεί εδώ και μισόν αιώνα. Και είναι πολλά τα θετικά για τις γυναίκες στη Δύση. Από τη σεξουαλική απελευθέρωση, την οικονομική ανεξαρτησία και την εξέλιξη της επιστήμης για την ίαση των γυναικείων παθήσεων μέχρι το προβάδισμα των κοριτσιών στα σχολικά θρανία, τα υψηλότερα ποσοστά εισαγωγής στα πανεπιστήμια και οι υψηλότεροι πρώτοι μισθοί (τουλάχιστον στην Αγγλία) ως επιβράβευση.
Θα έπρεπε να είναι μια στιγμή οπτιμισμού, ίσως και θριάμβου, αυτή που διανύουμε. Ναι, είναι ένα περίπλοκο τοπίο, αλλά όχι ένας μοναχικός τόπος. Κάτι έχει ξεκινήσει. Κατ’ αρχάς ο πόνος, οι αδικίες, οι εμπειρίες και τα επιτεύγματα εισακούγονται. Μετά, ένα αργό, σταδιακό σβήσιμο της θεσμικής πατριαρχίας.
Οι δυνατότητες για τις νέες γυναίκες στη Δύση αυτή τη στιγμή είναι απεριόριστες. Οι πόρτες είναι ανοιχτές, για να επιλέξει οποιαδήποτε οτιδήποτε ελεύθερα, χαρούμενα και μαχητικά. Είναι μια δυναμική περίοδος για να είναι κάποια πυροσβέστης, άπληστη επιχειρηματίας, ακόρεστη OnlyFans performer, μητέρα στο σπίτι με την αρωγή του συντρόφου της, εισαγγελέας ή καριερίστρια πωλήτρια. Καλόγρια ή διαπλεκόμενη, δασκάλα σιάτσου, αστροναύτης, εθελόντρια, ζωγράφος ή μηχανικός.
Αρκεί να ξεφορτωθούμε τη ματαιότητα του «μπορούμε να τα έχουμε όλα» και να μπλοκάρουμε την πρόσβαση στους influencers. Για να μην καρπώνονται την αφήγηση και να μην αποφασίζουν για τη διάθεση και τη «φύση μας». Οι influencers από αριστερά μάς βάζουν την ταμπέλα του ευάλωτου θύματος και οι influencers από δεξιά θέλουν να μας βάλουν στην κουζίνα επειδή η «φύση» το προστάζει.
*Η κ. Ελεάννα Βλαστού είναι συγγραφέας και ζει στο Λονδίνο.
