Είναι κάτι κτίρια που ξεχωρίζουν επειδή δεν έχουν καμιά προσωπικότητα. Συνήθως ξενοδοχεία δεύτερης ή τρίτης κατηγορίας φτιαγμένα από μπετόν με ομοιόμορφες προσόψεις τα οποία αναρωτιέσαι ποιος θεός τα ξέχασε στο περιβάλλον τους. Για τους παλαιότερους, αυτά δεν έχουν μυστικά. Είναι οι περίφημες χουντοκατασκευές, χαρακτηριστικές μιας Ελλάδας που έβλεπε τον τουρισμό σαν μια μικρομεσαία επιχείρηση. Τώρα που η μνήμη της εποχής εκείνης έχει αρχίσει να ξεθωριάζει, όσα απ’ αυτά έχουν επιβιώσει είναι σημεία αναφοράς. Είναι και κάτι τραγούδια που κάθε τόσο τα θυμούνται στο ραδιόφωνο και με το που τα ακούω μου θυμίζουν τις γιορτές της Πολεμικής Αρετής που ως μαθητές ήμασταν υποχρεωμένοι να παρακολουθούμε με στρατιώτες με κοντές φουστίτσες που παρίσταναν τους Ελληνες όταν πολεμούσαν με τους Πέρσες. Τα λεγόμενα χουντοτράγουδα που, αν δεν κάνω λάθος, έφτιαξαν ένα είδος το οποίο επιβιώνει ακόμη και σήμερα, το λεγόμενο ελαφρολαϊκό. Χουντοκατασκευές και χουντοτράγουδα ήσαν τα δύο πολιτισμικά κληροδοτήματα που άφησε η εποχή εκείνη.
Μας άφησε και το πολιτικό της βάρος. Κατ’ αρχάς την προσήλωση στη δημοκρατία. Οχι όμως και την αναγνώριση και απαξίωση της βλακείας η οποία οδήγησε στη θυσία της Κύπρου χάρη στην οποία απαλλαγήκαμε απ’ τη δικτατορία. Δεύτερον, τη δημιουργία μερικών πολιτικών ψευδαισθήσεων που άντεξαν σε όλες τις δεκαετίες της Μεταπολίτευσης. Η πρώτη και κύρια ήταν ο αντιαμερικανισμός ο οποίος στη διάρκεια των χρόνων διευρύνθηκε σε μια δυσπιστία απέναντι στη Δύση, η οποία ακόμη και σήμερα είναι ζωντανή. Η δεύτερη ψευδαίσθηση είναι το λεγόμενο φοιτητικό κίνημα. Η πεποίθηση ότι αυτό έριξε τη χούντα και ήταν ο τοποτηρητής της δημοκρατίας. Με τα γνωστά καταστροφικά αποτελέσματα για την παιδεία. Η τρίτη είναι ότι ο ελληνικός λαός αντιστάθηκε και μάλιστα με την καθοδήγηση της αριστεράς. Αυτές οι ψευδαισθήσεις οδήγησαν στην κυριαρχία του ΠΑΣΟΚ και του Ανδρέα Παπανδρέου από τα σημαντικότερα κληροδοτήματα της χούντας. Ενα παράδοξο κατασκεύασμα το οποίο εξιλέωσε τον εμφύλιο του ’46 και ενώ συνομιλούσε με την ευρωπαϊκή σοσιαλδημοκρατία συνέκρινε τον Καντάφι με τη δημοκρατία του Περικλή και θαύμαζε το Μπάαθ. Τέλος δεν αξίζει να παραλείψω τις επιτυχίες της χούντας στο πελατειακό σύστημα και την εδραίωση ενός δημοσίου τομέα σοβιετικού τύπου.
Χωρίς να αγνοώ το σημαντικότερο κληροδότημα της χούντας. Αφησε στην Ελλάδα τη σταθερότερη και μακροβιότερη δημοκρατία της νεότερης Ιστορίας της. Χωρίς να το θέλει. Ομως και η βλακεία έχει την αξία της στην Ιστορία.
