«Αν διάβαζα τις ανακοινώσεις της Διεθνούς Οργάνωσης Ενέργειας και δεν ήμουν ειδική, θα είχα πανικοβληθεί», έλεγε τις προάλλες η Κάρολ Νάκλε της Crystol Energy σε μια σύνδεση με Zoom. Η αναφορά της είναι ενδεικτική της στάσης που τηρούν οι αγορές σ’ αυτόν τον πόλεμο. Πώς γίνεται να διανύουμε «τη μεγαλύτερη απειλή για την παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια στην Ιστορία» και να μην καταρρέει το σύστημα;
Το αναγνωρίζει και το ΔΝΤ: «Μέχρι στιγμής, το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα είναι ανθεκτικό απέναντι στον πόλεμο και το ενεργειακό σοκ που προκάλεσε. Οι αγορές έχουν παραμείνει σε γενικές γραμμές εύρυθμες, οι διορθώσεις έχουν περιοριστεί και οι αγορές βραχυπρόθεσμης χρηματοδότησης έχουν συνεχίσει να λειτουργούν».
Η αλήθεια είναι ότι, στην αρχή του πολέμου, οι αγορές αντέδρασαν όπως «αρμόζει» στην εμφάνιση ενός γεωπολιτικού σοκ: οι τιμές ενέργειας αυξήθηκαν, οι μετοχές έπεσαν και τα ομόλογα ρευστοποιήθηκαν. Πολύ γρήγορα, όμως, οι όγκοι των συναλλαγών εκτοξεύτηκαν: οι επενδυτές δεν άργησαν να διακρίνουν μια πρώτης τάξεως ευκαιρία για κέρδος μέσα από την πτώση των αξιών. Στη συνέχεια εκδηλώθηκε η φάση της παρατεταμένης αισιοδοξίας, στα όρια της αδιαφορίας, για τα γεγονότα στο μέτωπο: οι μετοχές στην αμερικανική χρηματαγορά, η οποία αποτελεί βαρόμετρο για τον υπόλοιπο κόσμο, άγγιξαν ιστορικά υψηλά.
Οι επενδυτές προεξοφλούν ότι ο πόλεμος θα είναι σχετικά σύντομος, αλλά όλοι «κρέμονται» από τον Τραμπ.
Οι επενδυτές προεξοφλούν ότι ο πόλεμος θα είναι σχετικά σύντομος και τα χειρότερα πέρασαν. Διαμορφώνουν έτσι μια παράλληλη πραγματικότητα, από τη στιγμή που οι διεθνείς οργανισμοί προειδοποιούν για τον κίνδυνο χαμηλότερης ανάπτυξης, υψηλότερων χρεών και επίμονου πληθωρισμού. Αποδεικνύεται ότι οι αγορές δεν λυγίζουν μπροστά στο ρίσκο. Λυγίζουν όταν αλλάζει η βασική υπόθεση με την οποία δουλεύουν: ο πόλεμος θα τελειώσει σύντομα και οι συνέπειες θα είναι διαχειρίσιμες. Σε τελική ανάλυση, ποιον έβλαψε λίγη ψυχραιμία;
Προφανώς, ο Τραμπ δοκιμάζει τα όρια της συγκρατημένης αισιοδοξίας τους. Φαίνεται ότι το προσμέτρησε όταν έριξε τους τόνους με μια κατάπαυση του πυρός, η οποία δίνει χώρο για διπλωματία και τονώνει τις προσδοκίες ως προς την αποκατάσταση της σταθερότητας στα Στενά του Ορμούζ. Ομως, αν η κρίση παραταθεί κι άλλο θα επανέλθει βάσιμα η απειλή μιας απότομης διόρθωσης· οι διακυμάνσεις στις αγορές είναι μέρος του προγράμματος κατά τη διάρκεια μιας γεωπολιτικής σύρραξης και κανείς δεν υπογράφει συμβόλαιο με τις εξελίξεις στο πεδίο.
Οι κεντρικές τράπεζες; Τηρούν στάση αναμονής. Οι κραδασμοί από τον πόλεμο υπονομεύουν την ανάπτυξη δημιουργώντας τη βάση για μείωση των επιτοκίων. Οι ανοδικές πιέσεις στον πληθωρισμό ωθούν, αντιθέτως, προς αύξηση των επιτοκίων. Για την ώρα, περιμένουν κι αυτές τον Τραμπ. Μέχρι τότε, κάποιοι θα παραμένουν αθεράπευτα αισιόδοξοι.
