Μέσα στην αφόρητη τοξικότητα των ημερών, να και μια καλή είδηση που θα μπορούσε να αποτελέσει παράδειγμα προς μίμηση: ο Δήμος Καλαμαριάς ανακοίνωσε «με συγκίνηση, χαρά και αίσθημα ευθύνης, την αποδοχή της δωρεάς του μοναδικού φωτογραφικού αρχείου του σπουδαίου φωτορεπόρτερ Γιάννη Κυριακίδη, ενός καλλιτέχνη που ταύτισε το έργο του με την ιστορία της Θεσσαλονίκης και της ίδιας της χώρας».
Ο «θησαυρός» περιλαμβάνει «περισσότερα από 250.000 αρνητικά και λήψεις, 30.000 έγχρωμες και 3.000 ασπρόμαυρες φωτογραφίες, καθώς και σπάνιες γυάλινες πλάκες και επαγγελματικά αντικείμενα του δημιουργού».
Οσοι συνεργάστηκαν με τον σπουδαίο φωτορεπόρτερ, γνώριζαν ότι στον πρώτο όροφο της επί της οδού Τσιμισκή πολυκατοικίας στεγαζόταν –παραπεταμένο σχεδόν– ένα σημαντικό κεφάλαιο της μεταπολεμικής Ιστορίας της Θεσσαλονίκης, καταγεγραμμένο μέσα από τον φακό του και αναρωτιούνταν για την τύχη αυτού του πλούτου. Η γενναιοδωρία της οικογένειας φαίνεται ότι τον έσωσε καθώς, όπως ανακοίνωσε η δήμαρχος Χρύσα Αράπογλου, το υλικό πρόκειται να ψηφιοποιηθεί και να μελετηθεί για να παραδοθεί στις ερχόμενες γενιές.
Ο Κυριακίδης ανήκει στην κατηγορία επαγγελματιών που αποτύπωσαν με «κλικ» την Ιστορία του τόπου σε όλες τις πτυχές της: από πολέμους και μεγάλα πολιτικά γεγονότα, συγκεντρώσεις, διαδηλώσεις, σεισμούς και καταστροφές, έως γάμους και πανηγύρια. Αρχεία όπως αυτό, τηρουμένων των μεγεθών, υπάρχουν καταχωνιασμένα παντού στην επικράτεια. Ενδιαφέρον για τη διάσωσή τους δεν φαίνεται –πλην κάποιων περιπτώσεων όπως αυτή της Καλαμαριάς– να υπάρχει, με αποτέλεσμα να καταλήγουν τα περισσότερα στην ανακύκλωση ή στα παλαιοπωλεία.
Πετιούνται έτσι στα σκουπίδια στιγμές της Ιστορίας των τοπικών κοινωνιών με αναγωγή στη μεγάλη εικόνα της Ελλάδας. Ακόμη χειρότερα: στις χώρες πίσω από τα βόρεια σύνορά μας, αποτυπώματα της προαιώνιας παρουσίας του ελληνικού πολιτισμού, σβήνουν χωρίς να γίνονται οι δέουσες προσπάθειες από το μητροπολιτικό κέντρο για τη διάσωσή τους.
Ετυχε να γίνω μάρτυρας αδιαφορίας για την απόκτηση από ελληνικής πλευράς δύο σπουδαίων αρχείων. Το 1999, εν μέσω βομβαρδισμών της Σερβίας, στο Μουσείο Επικαίρων του Βελιγραδίου οι αρμόδιοι με ρώτησαν αν ενδιαφέρεται η Ελλάδα να αγοράσει –έναντι 25.000 γερμανικών μάρκων– υλικό που αφορούσε κινηματογραφικά επίκαιρα για το παιδομάζωμα του Εμφυλίου και μοναδικό υλικό για τους αδελφούς Μανάκη. Ενημέρωσα τότε «την Αθήνα», αλλά αδιαφόρησε. Το ίδιο έγινε και το 1997, όταν το αλβανικό κράτος κατέρρευσε και βγήκε προς πώληση το αρχείο ομογενούς φωτογράφου από το Αργυρόκαστρο με 12.500 φιλμ και γυάλινες πλάκες, στα οποία καταγραφόταν η ζωή στην ελληνική μειονότητα της Βορείου Ηπείρου από τις αρχές της δεκαετίας του ’30 και, μεταξύ άλλων, η είσοδος του ελληνικού στρατού στην Αλβανία στον πόλεμο του ’40…
