Σαν σήμερα, το 1944, δεύτερη μέρα του Πάσχα, δολοφονήθηκε από τον ΕΛΑΣ ο συνταγματάρχης Δημήτρης Ψαρρός. Η «επίσημη» ιστορία αυτής της περιόδου, όπως τη συνέγραψαν οι ιστοριογράφοι της Αριστεράς, αποσιωπά το γεγονός ότι μαζί με τον Ψαρρό δολοφονήθηκαν, αιχμάλωτοι όντες, και δεκάδες αξιωματικοί και οπλίτες του 5/42 Συντάγματος. Οταν περιορίζεται το τραγικό συμβάν σε ένα πρόσωπο μπορεί να αποδοθεί στην κακιά στιγμή. Οταν όμως αφορά και μεγάλο αριθμό συντρόφων του, αυτό λέγεται έγκλημα που προϋποθέτει πρόθεση και κεντρική οργάνωση.
Ας σημειώσει ο φιλίστορας αναγνώστης, ότι ο Δ. Ψαρρός, όταν ξέσπασε η εμφύλια σύρραξη του ΕΛΑΣ με τον ΕΔΕΣ τον Οκτώβριο του 1943, βρέθηκε πιο κοντά στις απόψεις του ΕΛΑΣ, ενώ ήταν γνωστή σε όλους η συνεργασία του στη Θεσσαλονίκη το 1941 με στελέχη του Μακεδονικού Γραφείου του ΚΚΕ για να οργανωθεί η αντίσταση κατά των δυνάμεων κατοχής. Γνωστός για τις αντιμοναρχικές πεποιθήσεις του, καθώς ήταν απότακτος του 1935, σύντροφος του Σαράφη. Επίσης ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός πως η δολοφονία του ιδίου και των ανδρών του διαπράχθηκε μόλις πενήντα μέρες μετά τη συμφωνία Μυρόφυλλου – Πλάκας, με την παρέμβαση και της Μόσχας, που τερμάτιζε τον εμφύλιο μεταξύ ΕΛΑΣ και ΕΔΕΣ. Μάλιστα στις διασκέψεις για τη συμφωνία προήδρευε ο στενός συνεργάτης του Ψαρρού, ο Γεώργιος Καρτάλης, ενώ παρών ήταν και ο ίδιος ο Ψαρρός. Την ίδια μέρα, στις 17 Απριλίου 1944, νοτιότερα, στην Πελοπόννησο, αντάρτες του 6ου Συντάγματος του ΕΛΑΣ δολοφόνησαν 40 νέους χωροφύλακες που μόλις είχαν αποφοιτήσει από τη Σχολή της Κέρκυρας και σιδηροδρομικώς πήγαιναν να αναλάβουν τα καθήκοντά τους. Το βλέμμα του ΕΛΑΣ ήταν στραμμένο στην επόμενη μέρα. Το ΚΚΕ ήθελε οι εξελίξεις να βρίσκονται υπό τον έλεγχό του.
Η πολιτική συγκυρία του 1989 επέβαλε μια σημαντική ιστορική έκπτωση, που άφησε αδικαίωτα τα θύματα των εμφύλιων συγκρούσεων εν μέσω Κατοχής.
Ενώ συνέβαιναν όλα αυτά, είχε ήδη συγκροτηθεί η κυβέρνηση του βουνού (ΠΕΕΑ), ενώ στη Μέση Ανατολή βρισκόταν εν εξελίξει το φιλοεαμικό στασιαστικό κίνημα. Στα δε μέτωπα του Β΄ Π.Π. ήταν πλέον σαφές ότι ο Αξονας δεν μπορούσε να νικήσει, όμως ήταν άγνωστο πότε και υπό ποιες συνθήκες θα ηττηθεί και με τι κόστος σε ανθρώπινες ζωές.
Υπάρχουν ιστορικοί που δεν δέχονται ότι υπήρξε κατοχικός εμφύλιος. Πολεμούσαν οι αντάρτες του ΕΛΑΣ από τη μια μεριά και τα στρατεύματα κατοχής με τους Ελληνες συνεργάτες τους από την άλλη. Τους διαψεύδει τόσο ο εμφύλιος μεταξύ ΕΛΑΣ – ΕΔΕΣ όσο και η εξόντωση του 5/42 Συντάγματος του Ψαρρού. Ομως κατάφεραν να περάσουν την άποψή τους και στον νόμο 1863/1989, τον περίφημο νόμο Τζαννετάκη, όπου η περίοδος του εμφυλίου πολέμου αρχίζει από την αποχώρηση των γερμανικών στρατευμάτων από την Ελλάδα. Ετσι, μένει εκτός ο κατοχικός εμφύλιος σε όλη του την έκταση. Η πολιτική συγκυρία του 1989 επέβαλε μια σημαντική ιστορική έκπτωση, που άφησε αδικαίωτα τα θύματα εκείνων των εμφύλιων συγκρούσεων.
