Το Ντουμπάι δεν είναι μόνο ινφλουενσεράδικο. Δεν ήταν, μέχρι να το βρει ο πόλεμος, μόνο ένα απέραντο –μυκονιάτικων προδιαγραφών– διασκεδαστήριο για τους πολύ πλούσιους. Ηταν, όπως λένε τώρα που το μοντέλο του ραγίζει, κι ένας προορισμός για τους πλάνητες της δυτικής μεσαίας τάξης, οι οποίοι αναζητούσαν καλύτερες αμοιβές μέσα σε ένα περιβάλλον πολιτισμικής ουδετερότητας. Το οικοσύστημα της τεχνητής μητρόπολης, που είναι σαν να προσγειώθηκε στη μέση του πουθενά, είναι (ήταν;) μια πολύ δελεαστική εναλλακτική στις κουρασμένες πόλεις του παλαιού κόσμου: εκεί, στον Κόλπο, στη χρυσή άκρη του πουθενά, όλα είναι καινούργια και καθαρά. Δεν υπάρχει η σκόνη της ιστορίας, ούτε οι τάφροι των κληρονομημένων κοινωνικών ανισοτήτων. Υπάρχει μόνο παρόν και μέλλον.
Τη βιτρίνα αυτού του απαστράπτοντος παρόντος σπάνε τώρα οι ιρανικοί πύραυλοι. Το μέλλον σκιάζεται από τον φόβο ότι αυτή η όαση, όπου μπορούσε κανείς να ξεφύγει από την Ιστορία, είναι τελικά πολύ ευάλωτη στους ανέμους της. Ακόμη κι αν ο πόλεμος τελειώσει γρήγορα, το Ντουμπάι δεν θα είναι πια η θωρακισμένη και ευήλια ουτοπία. Το brand δηλητηριάστηκε.
Διαβάζοντας κανείς τα ρέκβιεμ για το Dubai-dream, μπαίνει στον πειρασμό να αναρωτηθεί: Θα μπορούσε η Ελλάδα να διεκδικήσει ένα τέτοιο μέλλον; Θα μπορούσε να γίνει ο προορισμός των δυναμικών στρωμάτων της ευρύτερης περιοχής; Αυτό δεν δείχνουν οι Ισραηλινοί που επενδύουν στην Αθήνα και κάποιοι μοιράζουν ήδη τη ζωή τους μεταξύ Ελλάδας και Ισραήλ; Αυτό δεν μας λένε και οι ευκατάστατοι Τούρκοι που αγοράζουν εδώ σπίτια; Μας λένε ότι αν θέλει κάποιος να αποδράσει από τη διαρκή ανασφάλεια ενός ατέρμονος πολέμου, αν δεν θέλει πια να περνάει τα βράδια του στα καταφύγια ή αν θέλει να χειραφετηθεί από ένα καταπιεστικό καθεστώς αγιατολάδικων αποκλίσεων, έχει μια συγγενή εναλλακτική μεσογειακής διαβίωσης. Εχει κοντά του μια χώρα που υπόσχεται ασφάλεια και ευημερία.
Αν η υπόθεση είναι σωστή, αν η Ελλάδα έχει όντως τις προδιαγραφές για να αποτελέσει πόλο έλξης για τους κοσμοπολίτες του Λεβάντε, πρέπει, μαζί με την ευκαιρία, να δει και την παγίδα. Η προπατορική ορμή για εύκολο κέρδος μπορεί να οδηγήσει σε βεβιασμένη εξαργύρωση και εν τέλει αυτο-καταστροφή των ελληνικών πλεονεκτημάτων. Αν ο στόχος της προσέλκυσης περιοριστεί στο μεγάλο κεφάλαιο, αν η παρακμή του Ντουμπάι οδηγήσει στην ενσφήνωση μικρών «Ντουμπάι» στη νησιωτική και αττική επικράτεια, τότε η Ελλάδα θα έχει συρθεί στο σπιράλ ενός θνησιγενούς μοντέλου. Το φυσικό και αστικό περιβάλλον θα έχει παραβιαστεί –με «εξκλούσιβ ριζόρτς» και ουρανοξύστες– για χάρη μιας κλειστής κάστας που όσο εύκολα έρχεται, άλλο τόσο εύκολα, μέσα σε μια μέρα, μπορεί να τα μαζέψει και να φύγει.
Αλλο τόπος για να ζεις καλύτερα. Και άλλο πάρκινγκ κεφαλαίου – φύσει φευγαλέου. Δεν μπορεί να είναι μοντέλο ανάπτυξης ούτε μια χώρα-καζίνο, με είλωτες θαμμένους στα εργοτάξια των φαραωνικών της πρότζεκτ, ούτε τα άλλα νησιωτικά «ταμιευτήρια» (διάβαζε και «πλυντήρια») της Μεσογείου.
Αντιθέτως, η καλλιέργεια ενός φιλικού περιβάλλοντος εγκατάστασης σημαίνει βελτίωση των υποδομών – για γηγενείς και επήλυδες. Σημαίνει καλύτερα νο-σοκομεία, αλλά και καλά αγγλόφωνα πανεπιστήμια, για τα παιδιά τα δικά μας και των «άλλων». Σημαίνει ότι η χώρα δεν θα φιλοδοξεί να θέλξει μόνο όσους τη βλέπουν ως σταθμό διακοπών, αλλά και ανθρώπους της μεσαίας τάξης, τους οποίους τώρα αποθαρρύνει με το δόγμα «φυλακή ή επιστροφή». Οι τελευταίοι είναι που μπορούν να ριζώσουν και να δημιουργήσουν εδώ. Οι άλλοι θα παρτάρουν. Και θ’ αφήσουν μόνο τα αποπιώματα.
Μόνο για την παρέλαση
Η Ελληνική Δύναμη βρίσκεται στη Σαουδική Αραβία εδώ και πάνω από πέντε χρόνια – από τον Νοέμβριο του 2021. Δεν αναπτύχθηκε τώρα, εν μέσω πολέμου. Οσοι λογαριάζουν την προχθεσινή ενεργοποίησή της ως «συμμετοχή της Ελλάδας στον πόλεμο», τι θα πρότειναν; Θα έπρεπε μήπως, με την έναρξη των εχθροπραξιών, να μαζέψουμε τους Patriot και να φύγουμε, παραβιάζοντας τη συμφωνία που είχαμε υπογράψει; Θα έπρεπε να πούμε στο άλλο συμβαλλόμενο μέρος, αλλά και σε αντιπάλους και εταίρους στη διεθνή κοινότητα, ότι εμείς τους Patriot τους έχουμε μόνο για την ειρήνη – για να τους δείχνουμε στις παρελάσεις; Ή, μήπως, θα ήταν καλύτερα να τους αφήναμε εκεί, στη διακεκαυμένη ζώνη, αλλά να κάναμε την πάπια κατά τη διέλευση του ιρανικού βλήματος; Να δίναμε εντολή στην ελληνική πυροβολαρχία, αν έβλεπε τον πύραυλο, απλώς να του ανέπεμπε ένα πανό ότι εμείς οι Ελληνες είμαστε πάντα με τον άνθρωπο. Είμαστε πάντα υπεράνω βαλλιστικών και αντιβαλλιστικών μικροτήτων, όποιος κι αν βάλλει, όποιος κι αν βάλλεται.
