Ο πειρασμός είναι παλαιός για κάθε πρωθυπουργό: Αν βρει ένα «παράθυρο» για εκλογές, σε καλές πολιτικές συνθήκες, γιατί να μην το εκμεταλλευθεί; Γιατί να μην αξιοποιήσει μια ευνοϊκή συγκυρία, αλλά να προτιμήσει να πάρει το ρίσκο ενός αρνητικού γεγονότος ή της φθοράς του χρόνου;
Δεν είναι λίγοι όσοι εκτιμούν ότι ανάλογα διλήμματα αντιμετωπίζει σήμερα και ο κ. Μητσοτάκης. Με βάση τα δημοσιογραφικά σενάρια, μάλιστα, κάποιοι του έχουν εισηγηθεί να κάνει εκλογές, υποστηρίζοντας ότι έχει αρκετούς λόγους να το σκεφτεί σοβαρά.
Κατ’ αρχάς η Ν.Δ., παρά τη φθορά της, εξακολουθεί να διατηρεί σαφές δημοσκοπικό προβάδισμα. Εσχάτως, μάλιστα, εμφανίζει και μια κάπως ανοδική τάση. Τα ποσοστά της, σήμερα τουλάχιστον, μοιάζουν να απέχουν από το όριο της αυτοδυναμίας, αλλά ακόμη περισσότερο απέχουν τα ποσοστά τον υπολοίπων κομμάτων από την πρώτη θέση, γεγονός που καθιστά τη Ν.Δ. κεντρικό πολιτικό παράγοντα σε κάθε σενάριο.
Η εικόνα της αντιπολίτευσης παραμένει προβληματική. Κανένα κόμμα δεν έχει καταφέρει μέχρι στιγμής να κυριαρχήσει στον αντιπολιτευτικό χώρο. Η αποτελεσματικότητα όλων αμφισβητείται, ενώ ο κατακερματισμός της περιορίζει τη δυνατότητα συγκρότησης ενός συμπαγούς αντιπολιτευτικού πόλου. Μια πρόωρη προσφυγή στις κάλπες αυτονόητα θα περιόριζε τον χρόνο διαβουλεύσεων για ένα τέτοιο ενδεχόμενο συνεργασιών και παράλληλα θα μείωνε τον χρόνο που θα είχαν στη διάθεσή τους κυοφορούμενα πολιτικά σχήματα για να οργανωθούν.
Το διεθνές περιβάλλον, λένε, την ευνοεί, καθώς η ανησυχία του κόσμου θα λειτουργήσει συσπειρωτικά και θα αποθαρρύνει την «επιπόλαιη» ψήφο. Ενώ παράλληλα αποτρέπει το ενδεχόμενο να βρεθεί η κυβέρνηση αντιμέτωπη με μια νέα ενεργειακή κρίση λόγω του πολέμου στο Ιράν ή πιθανές μεταναστευτικές πιέσεις, παράγοντες που θα μπορούσαν να επιβαρύνουν το πολιτικό κλίμα.
Υποστηρίζουν επίσης ότι όσο περνάει ο χρόνος, το κεφάλαιο της κάθε κυβέρνησης απομειώνεται, άρα κάθε «φάλτσο» επιφέρει μεγαλύτερο πολιτικό κόστος. Ποιος ο λόγος, συνεπώς, να αφήσεις να σέρνεται μια κατάσταση και να μη δρομολογήσεις τις εξελίξεις μια ώρα αρχύτερα;
Ολη η παραπάνω συλλογιστική μπορεί να μοιάζει στέρεη, είναι ωστόσο ο ορισμός του «ψευδοεπιχειρήματος» – μιας λεκτικής κατασκευής φαινομενικά λογικής, που στον πυρήνα της, ωστόσο, είναι λανθασμένη. Είναι πολλές οι περιπτώσεις στην πολιτική και εκλογική ιστορία που κάποιος εγκλωβίζεται σε ένα «ψευδοεπιχείρημα» και προχωράει σε λανθασμένες κινήσεις.
Γιατί θα ήταν λάθος για τη Ν.Δ. και προσωπικά για τον πρωθυπουργό μια απόφαση για πρόωρες εκλογές;
Δεν μπορείς να μιλάς για σταθερότητα και να προκαλείς με δική σου πρωτοβουλία πολιτική αβεβαιότητα.
Αρχικά επειδή επικαλούνται συνεχώς –και είναι βέβαιο ότι θα επικαλεστούν ακόμη περισσότερο στην πορεία προς τις εκλογές– την ανάγκη πολιτικής σταθερότητας σε ένα ταραγμένο και γεμάτο αβεβαιότητες διεθνές περιβάλλον.
Το να προσέφευγε στις κάλπες σε ένα τέτοιο περιβάλλον, βάζοντας τη χώρα στη δίνη μιας παρατεταμένης αστάθειας –καθώς δεν μπορεί να αποκλειστεί σενάριο και δεύτερων εκλογών–, θα υπονόμευε θεμελιωδώς όλη τη στρατηγική και ένα κεντρικό εκλογικό ατού της Ν.Δ. Δεν μπορείς να μιλάς για σταθερότητα και να προκαλείς με δική σου πρωτοβουλία πολιτική αβεβαιότητα.
Αυτό το επιχείρημα θα αρκούσε για να τελειώσει την όλη συζήτηση. Δεν είναι, όμως, το μόνο.
Μια τέτοια απόφαση θα έπληττε την αξιοπιστία του πρωθυπουργού, καθώς επανειλημμένως έχει δεσμευθεί ότι οι εκλογές θα γίνουν προς το τέλος της τετραετίας. Μια πολιτική που ακολούθησε και στην πρώτη τετραετία, παρά το ότι και τότε τα «παράθυρα ευκαιρίας» ήταν πολλά. Δεν ακούγεται λογικό να αλλάξει στάση τώρα, πολλώ δε μάλλον όταν φαίνεται ότι δεν αλλάζει ούτε για το πιο «τεχνικό» ζήτημα του εκλογικού νόμου.
Επιπλέον, μια πρόωρη εκλογική αναμέτρηση θα ανέκοπτε πρωτοβουλίες που βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη. Τη συνταγματική αναθεώρηση, τις μεταρρυθμίσεις για περαιτέρω μείωση της γραφειοκρατίας, τα οικονομικά μέτρα (επιδόματα ή ελαφρύνσεις) που σχεδιάζονται και η κυβέρνηση προσδοκά να αποδώσουν.
Ο πειρασμός της πρόωρης κάλπης μοιάζει, συνεπώς, υπαρκτός, αλλά οι πιθανότητες να υποκύψει ο πρωθυπουργός σε αυτόν μοιάζουν ελάχιστες. Κάτι τέτοιο θα μπορούσε να συμβεί σε μία μόνο περίπτωση: Αν ήθελε να προλάβει ένα σχέδιο αποσταθεροποίησης της κυβέρνησής του. Πόσο πιθανό όμως μοιάζει ένα τέτοιο σενάριο σε ένα τόσο ταραγμένο διεθνές περιβάλλον και σε μια πολιτική συγκυρία όπου η κυβέρνηση, παρά τη φθορά της, εξακολουθεί να προηγείται και να δείχνει ότι έχει ακόμη σφυγμό;
Σε κάθε περίπτωση, το στοίχημα για τη Ν.Δ. στις επόμενες εκλογές δεν θα κριθεί στο πεδίο του τακτικισμού, αλλά από το πόσο πειστικά θα υποστηρίξει το κεντρικό της αφήγημα. Στο οποίο, πέραν των όσων σχετίζονται με την οικονομία και την καθημερινότητα του πολίτη, έννοιες όπως η σταθερότητα και η συνέπεια έχουν κεντρική θέση. Πρωτοβουλίες που θα έπλητταν αυτές τις έννοιες θα ήταν αυτονόητα επιζήμιες.
*O κ. Ευτύχης Βαρδουλάκης είναι σύμβουλος Στρατηγικής και Επικοινωνίας.
