Οι Αμερικανοί τα λένε vow renewals. Είναι γι’ αυτούς που παντρεύτηκαν μια φορά, έμειναν παντρεμένοι, αλλά δεν τους έφτασε. Ισως από καμάρι ότι τα κατάφεραν στο ισόβιο μακροβούτι της μονογαμίας, ίσως από χαρά που ξανάπιασαν το σχεδόν κομμένο νήμα ενός ξεθυμασμένου γάμου, στήνουν μια άτυπη τελετή για να ξαναπαντρευτούν τον ίδιο άνθρωπο. Ετσι και στο ΠΑΣΟΚ –με τον Σκανδαλίδη σε ρόλο γαμοτελετάρχη σε παρεκκλήσι του Λας Βέγκας–, δυο-τρεις ντουζίνες παλαιοί πασόκοι επέστρεψαν για να ανανεώσουν τους όρκους τους με το κόμμα. Κάποιοι είχαν φύγει για λίγο, άλλοι όμως δεν είχαν φύγει ποτέ εντελώς. Μόνο είχαν απομακρυνθεί και τώρα επιχειρούν επισήμως τον νόστο στην πασοκική παστάδα.
Αυτή η αναπαλαίωση των δεσμών ονομάστηκε, ολίγον παραπειστικά, «διεύρυνση». Προτού όμως η παλιννόστηση λανσαριστεί ως «διεύρυνση», την είχε ξεκινήσει η Αννα Διαμαντοπούλου. Εκείνη είναι το κατ’ εξοχήν στέλεχος που μπορεί να λέει ότι δεν έφυγε τυπικά ποτέ από το ΠΑΣΟΚ, ενώ για χρόνια απείχε από την κομματική ζωή. Εκείνης η επιστροφή –έπειτα από περιπλάνηση σε προπλάσματα κομμάτων (με τον Φλωρίδη της Ν.Δ. και τον Ραγκούση του ΣΥΡΙΖΑ) και μεταγραφικές ζυμώσεις που έμειναν ανεκπλήρωτες– μπορούσε να λογίζεται πραγματικά ως «διεύρυνση»: Το ΠΑΣΟΚ με την προεκλογική στράτευση της Διαμαντοπούλου ενεργοποιούσε παλαιά στελέχη του που αξίωναν να απευθυνθούν σε έναν αποξενωμένο κλάδο της κομματικής βάσης. Στελέχη που φιλοδοξούσαν να ρυμουλκήσουν ένα μέρος του εκσυγχρονιστικού Κέντρου.
Αντιμέτωπη με τη μεταγραφή Πελεγρίνη, η Διαμαντοπούλου ένιωσε ότι η «διεύρυνση είναι δύσκολη διαδικασία» και ότι δεν μπορεί να περιλαμβάνει όσους «ξεπέρασαν τα όρια της πολιτικής ηθικής» την εποχή που «το ΠΑΣΟΚ προσπαθούσε να σώσει τη χώρα». Ηταν η εποχή που κατάπιε όλο το πολιτικό ταλέντο του ΠΑΣΟΚ, επειδή το κόμμα επωμίστηκε μόνο το πρώτο κύμα της κρί-σης (επειδή, λέει μια συνοπτική ερμηνεία, ο ΓΑΠ δεν εισάκουσε τις εισηγήσεις για να εισαχθεί το πρώτο μνημόνιο με την αυξημένη πλειοψηφία των 180).
Η ανανέωση όρκων (και χολής) στη Χαριλάου Τρικούπη.
Ετσι, η συζήτηση για τη διεύρυνση-που-δεν-είναι-διεύρυνση, παρά ένα κομματικό reunion, κινδυνεύει να καθηλωθεί σε μια βαθμολόγηση της καθαρότητας ή μιαρότητας ενός εκάστου «ασώτου»: Πότε παραγράφεται η εγκατάλειψη της κομματικής εστίας; Είναι πλημμέλημα η συμμετοχή σε άλλο κόμμα ή απαράγραπτο κακούργημα; Και τι μετράει ως εγκατάλειψη; Το να έχεις αντιπολιτευτεί το ΠΑΣΟΚ ενεργά ή και να το έχεις σνομπάρει για χρόνια ως ληγμένο και ανάξιο του προσωπικού σου πολιτικού κεφαλαίου;
Μέχρι στιγμής, πάντως, η «διεύρυνση» για το ΠΑΣΟΚ έχει λειτουργήσει όπως η «Ιθάκη» για τον Τσίπρα: σαν εκταφή τοξικών λυμάτων. Σαν ανάσυρση ενός τραυματικού παρελθόντος που δεν έχουν λόγο να θυμούνται ούτε αυτοί που επιστρέφουν ούτε εκείνοι που τους δίνουν κομματική άφεση.
Το κόμμα είναι ανέτοιμο για λήθη. Αρα και για επανεκκίνηση.
