Η ψυχή είναι, λέει, ασώματη. Νοερά και αόρατη. Ασχημάτιστη και «άποση». Αρα, είναι ποσότης που αυγατίζει με τη φαντασία.
Με φιλοδοξία ψυχομέτρη για το κόμμα που τον διέγραψε, ο Αντώνης Σαμαράς στην τελευταία του ιερεμιάδα από την πολιτική κοιτίδα του, την Καλαμάτα, απεφάνθη ότι «πέθανε η λαϊκή ψυχή της παράταξης». Το είπε σχολιάζοντας τη δήλωση μιας βουλεύτριας στα κανάλια. Αλλά δεν εννοούσε να είναι απλώς σχολιαστής βουλευτριών. Εννοούσε, προφανώς, ότι ο ίδιος εκφράζει αυθεντικά τη μακαρίτισσα τη δεξιά ψυχή. Είχε ενδομύχως επαφή με τον λαό και την άυλη ανατομία του.
Αποδεικνύεται έτσι πως ψυχή μπορείς να φορέσεις όποια θες. Μπορείς να είσαι αστός, απόφοιτος του Κολλεγίου και του Χάρβαρντ, που είχες την ευχέρεια να αφιερωθείς στα κοινά χωρίς βιοποριστικούς περισπασμούς. Μπορείς να έχεις αποτύχει στην πολιτική, έχοντας την πολυτέλεια δεκαετούς αναστοχαστικής αργίας, προτού επιχειρήσεις να επιστρέψεις.
Και, ωστόσο, αυτή η απόσταση από το κοινό βίωμα των πολλών, να μη σε εμποδίζει να νιώσεις λαϊκός – ικανός να διεκτραγωδείς επαγγελματικά τα βάσανα και τους νταλκάδες «του κόσμου». Ενός «κόσμου» υιοθετημένου, ο οποίος δεν ήταν για σένα μοίρα, αλλά σταδιοδρομία.
Εξόριστε ποιητή, στον αιώνα σου, λέγε, τι βλέπεις;
Δεν έχουν φυσικά βάθος τέτοια μοιρολατρικά στερεότυπα. Τα έχει άλλωστε σπάσει με μεγάλη άνεση και ο έτερος πρώην πρωθυπουργός που, αν και γόνος, εμφανίζεται ως φωνή της «λαϊκής Δεξιάς», σε πορεία αντίστροφη προς τον πατριάρχη της δυναστείας.
Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής ανελίχθηκε σκαλί – σκαλί, για να διαμορφώσει ως ηγετικό υπόδειγμα μια αντιδημαγωγική αυστηρότητα αναντίστοιχη των κοινωνικών καταβολών του – ένα αγέρωχο στυλ ηγεσίας, με αφοβία για το πολιτικό κόστος, που σήμερα μπορεί κάποιοι να το έλεγαν μέχρι και ελιτίστικο. Οι επίγονοί του επιχείρησαν να πολιτευθούν σαν ταξικοί αποστάτες από την ανάποδη: εκπασοκίζοντας αισθητικά και πολιτικά την κληρονομιά του.
Φαίνεται έτσι πόσο ρευστή είναι η «λαϊκότητα». Είναι νεφέλη. Ομίχλη. Σαν το σύννεφο της «ματαιότητας» και της «μελαγχολίας» που το προφητικό βλέμμα του Αντώνη Σαμαρά διέκρινε πάνω από τη χώρα.
Αυτός ο επαναμβανόμενος λυρισμός της Αποκαλύψεως, όπου ένα τρίτο μάτι βλέπει μαύρα κοράκια με νύχια γαμψά πίσω από το μπλε που ξοδεύει ο θεός για να μην τον βλέπουμε –όπου όλοι είναι διεφθαρμένοι, το έθνος ψυχορραγεί και ο Ερντογάν διεκδικεί «ακόμα και την Ανδρο» (sic)– δεν είναι απλώς μια εσωκομματική αντιπολίτευση. Είναι και μια παρανόρμαλ αναβίωση της παράδοσης του Παππουλάκου.
Εξόριστε, διπλοδιαγεγραμμένε ποιητή, στον αιώνα σου, λέγε, τι βλέπεις; Τα βλέπω όλα μαύρα. Γιατί τα θέλω όλα μαύρα. Κι αφήνω τη μνησικακία μου να γίνει πηγάδι άπατου μηδενισμού. Ο καιρός γαρ εγγύς.
