Το χάος σκέτο παραείναι σκοτεινό. Παραείναι απρόσωπο. Χάος είναι το τίποτα. Γι’ αυτό και η σύγκριση μαζί του επαφίεται στη φαντασία του συγκρίνοντος. Στο δίλημμα «Μητσοτάκης ή τίποτα» ο ψηφοφόρος μπορεί να δώσει στο τίποτα ό,τι σχήμα θέλει. Εξ ου και ο Μητσοτάκης φρόντισε να φορέσει όψεις στο χάος. Ζήτησε από το ακροατήριό του να τον συγκρίνει όχι με το έρεβος, αλλά με τον Ανδρουλάκη, τον Βελόπουλο, την Κωνσταντοπούλου.
Με τους δύο τελευταίους η σύγκριση δεν είναι ούτε δύσκολη ούτε καίρια. Οσο κι αν εμφανίζεται διατεθειμένος να συνομιλήσει με τους αντισυστημικούς ψηφοφόρους, ο Μητσοτάκης έδειξε και στην τελευταία του συνέντευξη αποφασισμένος να απευθυνθεί κυρίως στους ψηφοφόρους του Κέντρου και –ρητώς!– στους ψηφοφόρους του ΠΑΣΟΚ.
Αυτή τη στρατηγική απεύθυνση υπηρετεί και το εγχείρημα της αναθεώρησης. Ο κύριος παραλήπτης της κυβερνητικής πρότασης για το Σύνταγμα είναι το ΠΑΣΟΚ. Σε μια συγκυρία που στο κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης επικρατεί ζωηρή πολυφωνία, του τίθενται ερωτήματα που στο πρόσφατο παρελθόν έχουν αποδειχθεί «εύφλεκτα» για την εσωτερική του συνοχή.
Τι λέει σήμερα το ΠΑΣΟΚ για τα ιδιωτικά πανεπιστήμια; Τι λένε τα στελέχη του που είχαν εκφραστεί ευνοϊκά υπέρ ακόμη και του νόμου Πιερρακάκη για τα μη κρατικά ΑΕΙ; Τι λέει το κόμμα για τη σύνδεση της μονιμότητας στο Δημόσιο με την αξιολόγηση; Για τη συνταγματική κατοχύρωση της δημοσιονομικής ισορροπίας;
Προσπαθώντας να δώσεις όψη στο χάος.
Η αναθεώρηση προορίζεται έτσι να λειτουργήσει ως «reality check» για μια αντιπολίτευση που μέχρι στιγμής πασχίζει να συνδυάσει την επαγγελία «κυβερνησιμότητας» με την επιτήδεια υπεκφυγή – με την αοριστολογική αποφυγή του πολιτικού κόστους.
Ο Μητσοτάκης επιχειρεί έτσι να επιβάλει μια ατζέντα, με την ελπίδα ότι αυτή θα λειτουργήσει εντέλει ως αμείλικτο κάτοπτρο του χάους: Καλές οι επισκέψεις στα τρακτέρ. Καλός ο αδιάκοπος κοπετός για τους θεσμούς. Το θέμα όμως είναι τώρα τι λες· τώρα, που οι θεσμοί ζητούν τη συγκεκριμένη μεταρρυθμιστική συμβολή σου.
Θα πετύχει το τεστ υπευθυνότητας στη μόνη πολιτική δύναμη που μπορεί να αποσπάσει «χρήσιμη ψήφο» από τη δεξαμενή της Ν.Δ.; Η απάντηση θα εξαρτηθεί από τα αντανακλαστικά του ασταθούς εσωτερικά ΠΑΣΟΚ. Από το σθένος της κλυδωνιζόμενης ηγεσίας του και τη δυνατότητά της να ισορροπήσει ανάμεσα στην έλλογη κριτική και στην ψαγμένη συναίνεση.
Θα εξαρτηθεί όμως και από την τύχη. Στον έβδομο χρόνο της διακυβέρνησης, οι «μεγάλες πολιτικές πρωτοβουλίες», που απαιτούν χρόνο για να εκτυλιχθούν, υπόκεινται στο όξινο ψιλόβροχο της καθημερινότητας.
Η σύγκριση με το χάος σε ευνοεί όταν μπορείς να μείνεις έξω από αυτό και να το ορίζεις με τους δικούς όρους. Οταν δεν σε καταπίνει το μαύρο στόμα του απρόβλεπτου.
