Το κόμμα δεν λέει με ποιον θα συνεργαστεί. Γιατί δεν λέει; Διότι δεν μπορεί, λένε, να αποφασίσει χωρίς να ξέρει την ετυμηγορία των πολιτών. Για τον Χάρη Δούκα, όμως, αυτό δεν είναι αρκετό. Θέλει δέσμευση. Θέλει απόφαση συνεδριακή που θα δεσμεύει το ΠΑΣΟΚ να μη συνεργαστεί με τη Νέα Δημοκρατία.
Είναι, αν μη τι άλλο, ένα αίτημα πρωτότυπο. Συνήθως τα κόμματα ως συλλογικοί οργανισμοί εκφράζουν θετικά τη βούλησή τους. Λένε τι θέλουν. Οχι τι δεν θέλουν. Αποφασίζουν για να προτείνουν κάτι στην κοινωνία και όχι για να δηλώσουν αρνητικά αυτό που δεν σκοπεύουν «σε καμία περίπτωση» να κάνουν.
Ο δήμαρχος φυσικά δεν εννοεί το αρνητικό ψήφισμα μόνο ως εξορκισμό. Δεν μπορεί παρά να το αντιλαμβάνεται και ως διακήρυξη για τον ίδιο και το ΠΑΣΟΚ που επιθυμεί. Εννοεί να βάλει στην ταυτότητά του το «αντί-» του αντιδεξιού. Να προβάλει εαυτόν πρωτίστως στο εσωκομματικό ακροατήριο ως εκφραστή του αριστερού προσανατολισμού του κόμματος – πρόθυμο να συμπήξει «προοδευτικά» μέτωπα κατά της Δεξιάς.
Λείπει άραγε από την κεντροαριστερή αγορά ένα τέτοιο προϊόν; Υστερεί, ας πούμε, ο βασικός ανταγωνιστής του Δούκα –ο Νίκος Ανδρουλάκης– σε αντιδεξιό ή αντιμητσοτακικό λόγο; Είναι μήπως αυτό το στοιχείο που λείπει από τη ρητορική και την αισθητική του παρόντος ΠΑΣΟΚ, ώστε να χρειάζεται ο δήμαρχος να υπερθεματίσει;
Η ιδέα τέτοιου «μετώπου» δεν είναι νέα. Την είχε δοκιμάσει ως εκλογικό του πρόταγμα και ο ΣΥΡΙΖΑ του Τσίπρα, έχοντας μάλιστα κι ένα όπλο: Την απλή αναλογική, που σχεδιάστηκε σαν μοχλός της προοδευτικής σύγκλισης, αλλά κατέληξε να εκπυρσοκροτήσει στις εκλογές του 2023 ως όργανο αυτοχειρίας.
Χρειάζεται το ΠΑΣΟΚ ένα πιστοποιητικό αντιδεξιάς ορθοδοξίας;
Τι έφταιξε και η ιδέα ναυάγησε; Θα μπορούσε να πει κανείς ότι έφταιξε η απροθυμία του ΠΑΣΟΚ, που δεν υπέκυψε στις ηγεμονικές προσεγγίσεις του μεγάλου ΣΥΡΙΖΑ. Ομως, η επιλογή αυτή αποδείχθηκε από τα πράγματα ορθή, καθώς, αν το ΠΑΣΟΚ είχε ενδώσει, το πιθανότερο είναι ότι θα είχε συμπαρασυρθεί στη βύθιση του Τσίπρα.
Το «μέτωπο» απέτυχε –με ευνοϊκότερες αριθμητικά συνθήκες (υψηλότερο άθροισμα στις δυνάμεις των δυνητικών εταίρων) και με ευνοϊκότερο εκλογικό σύστημα– ίσως επειδή έχει παρέλθει η εποχή των «μετώπων» που συγκροτούνται με όρους της δεκαετίας του ’80 («Ο λαός δεν ξεχνά…»).
Ισως αυτό που αρθρώνεται ως δήθεν εσωκομματική αντιπολίτευση, να είναι απλώς ο υπερθετικός της κομματικής ηγεσίας. Να ζητάει από το κόμμα όχι να στρίψει, αλλά να δηλώσει «ληξιαρχικώς» αυτό που ήδη είναι: Ενα ΠΑΣΟΚ που μπορεί να προσανατολιστεί μόνο με την πυξίδα που έχει κληρονομήσει από τον προηγούμενο αιώνα.
Το να ζητάς από το σημερινό ΠΑΣΟΚ να απορρίψει προληπτικά συνεργασίες, είναι σαν να ζητάς από τον σκαντζόχοιρο να βγάλει αγκάθια.
