Στην ειδυλλιακή τοποθεσία του Βάνζεε, λίγο έξω από το Βερολίνο, συγκλήθηκε μια διάσκεψη για την καλύτερη οργάνωση μιας ειλημμένης απόφασης. Της φυσικής εξόντωσης 11.000.000 Εβραίων που ζούσαν στη Δυτική, Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη. Ηδη από τα τέλη Αυγούστου 1941 άρχισαν οι μαζικές δολοφονίες Εβραίων στις περιοχές της Σοβιετικής Ενωσης που καταλάμβανε η Βέρμαχτ. Την ακολουθούσαν τα αποσπάσματα θανάτου των Ες-Ες, τα Einsatzgruppen, που ήταν κινητές μονάδες δολοφόνων. Σε μόλις δύο μέρες, στα τέλη Σεπτεμβρίου 1941, στο Μπάμπι-Γιαρ, έξω από το Κίεβο, δολοφόνησαν 33.771 Εβραίους. Ο επικεφαλής των αποσπασμάτων θανάτου, ο Πάουλ Μπλόμπελ, συνταγματάρχης των Ες-Ες (απαγχονίστηκε το 1951), ήταν διαπρεπής αρχιτέκτονας και αυτός σχεδίασε τη μακέτα του θαλάμου αερίων.
Στο Βάνζεε συμμετείχαν δύο μόνον υψηλόβαθμοι ναζί, ο Χάινριχ και ο Μίλερ. Εκεί μέσα αναδύθηκε το άστρο του Aϊχμαν, ενός ασήμαντου αξιωματικού, την ύπαρξη του οποίου αγνοούσε και ο Χίμλερ. Ολοι οι υπόλοιποι που συμμετείχαν στη σύσκεψη ανήκαν στη γραφειοκρατία της γερμανικής διοίκησης, όλοι με πανεπιστημιακούς και διδακτορικούς τίτλους. Η αποστολή τους ήταν να δώσουν στην Τελική Λύση τον χαρακτήρα μιας ορθολογικής διαδικασίας με τα τεχνοκρατικά χαρακτηριστικά του κόστους – οφέλους. Μια εξόντωση εκατομμυρίων ανθρώπων έπρεπε να οργανωθεί με τρόπο που να μην προκαλεί ενοχές και ψυχολογικά προβλήματα στους δολοφόνους, δηλαδή να μην υπάρχει η οποιαδήποτε φυσική επαφή των θυτών με τα θύματά τους.
Η αποστολή τους ήταν να δώσουν στην Τελική Λύση τον χαρακτήρα μιας ορθολογικής διαδικασίας με τα τεχνοκρατικά χαρακτηριστικά του κόστους – οφέλους.
Αυτή η μετάβαση στον βιομηχανοποιημένο θάνατο, ενώ φαινομενικά αποδραματοποιεί τη μαζική εξόντωση, ουσιαστικά της δίνει τη διάσταση του ασύλληπτου. Οχι μόνον το μέγεθος, αλλά και το είδος του εγκλήματος αποτελούσε μια ρήξη του πλαισίου της ανθρώπινης λογικής, όπως είπε ο εισαγγελέας στη δίκη του Αϊχμαν, Γκιντεόν Χάουσνερ. Και γι’ αυτό ήταν ασύλληπτο. Ο όρος «θάλαμος αερίων» διατυπώθηκε αναδρομικά. Τότε, σε πρώτο χρόνο, τα θύματα νόμιζαν πως έμπαιναν σε ένα θάλαμο καθαριότητας.
Εκεί στο Βάνζεε, μέσα στην αριστοκρατική έπαυλη, με ένα ποτήρι κονιάκ στο χέρι, οι τρεις ναζί και οι καλοσπουδαγμένοι γραφειοκράτες αποφάσισαν για το πώς θα εξοντωθούν, με τον πιο παραγωγικό τρόπο, τα εκατομμύρια των Εβραίων. Ηταν για αυτούς μια πράξη διαχείρισης.
