«Big», «great», «best», «largest». «Thanκ you», «thank you», «thank you». Δεν είχαν τέλος οι υποκλίσεις στο τραπέζι του Λευκού Οίκου. Οι Ευρωπαίοι είχαν σκηνοθετήσει τους εαυτούς τους, για να πατήσουν τα κουμπιά του Τραμπ: Για να τον περιβάλουν με αυλική κολακεία. Κι έτσι να τον «χειριστούν», όπως τον χειρίστηκε λίγες ημέρες πριν ο Πούτιν.
Ο διπλωματικός μαραθώνιος για τον μεγαλύτερο πόλεμο στην Ευρώπη, μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, εξελίσσεται σε διαγωνισμό υστερόβουλης θωπείας ενός άστατου ψυχισμού. Ποιος θα προλάβει πρώτος να τον γλυκο-κηδεμονεύσει; Ποιος θα κουμαντάρει τον ναρκισσισμό του;
Οι Ευρωπαίοι «παίζουν» τον Τραμπ με τον τρόπο του Πούτιν. Σε αυτό το παιχνίδι, ο πιο αθόρυβος και ο πιο απροσδόκητος παίκτης είναι ο πρόεδρος μιας μικρής χώρας – ο Αλεξάντερ Στουμπ της Φινλανδίας.
Ο ίδιος ένιωσε την ανάγκη να ερμηνεύσει τη συμπερίληψή του στο τραπέζι των μεγάλων. Σαν να έλεγε, είναι λογικό που αναρωτιέστε τι γυρεύω εγώ εδώ. Εξήγησε ότι εκπροσωπεί μια χώρα που έχει πάνω από 1.300 χιλιόμετρα χερσαία σύνορα με τη Ρωσία κι έχει πολεμήσει γι’ αυτά επανειλημμένως μαζί της. Εχει ζήσει για πάνω από μισόν αιώνα υπό το καθεστώς μιας συνθηκολόγησης που έφτασε να είναι συνώνυμο της μειωμένης κυριαρχίας – της γεωπολιτικής επιτροπείας από έναν ισχυρό γείτονα.
Πώς είναι να έχεις 1.300 χιλιόμετρα χερσαία σύνορα με τη Ρωσία;
Τόσο ο παππούς του Στουμπ όσο και ο πατέρας του γεννήθηκαν σε πόλεις που η Φινλανδία αναγκάστηκε να παραχωρήσει στη Ρωσία το 1940 και σήμερα αποτελούν μέρος της ρωσικής επικράτειας.
Προτού κομίσει αυτήν την ιστορική πείρα στο τραπέζι του Λευκού Οίκου, ο Στουμπ την είχε μεταφέρει πρώτα στο Παλμ Μπιτς της Φλόριντα. Είχε επιχειρήσει να μεταδώσει στον Τραμπ την αντίληψή του για τη Ρωσία, παίζοντας μαζί του γκολφ. Εκτοτε –λέει ένα πρόσφατο πορτρέτο του στη Γουόλ Στριτ Τζέρναλ- αντάλλασσε μαζί του συχνά μηνύματα, πότε για το γκολφ και πότε για το αν πρέπει να εμπιστεύεται τον Πούτιν.
Θα μπορούσε η Ουκρανία να εξελιχθεί σε Φινλανδία; Θα μπορούσε να ανταλλάξει ένα μέρος των εδαφών της με τη δυνατότητα να αναπτυχθεί ως αυτόνομη, δυτικού τύπου δημοκρατία;
Ο Στουμπ έχει πει ότι δεν εύχεται για την Ουκρανία το ενδεχόμενο μιας «φινλανδοποίησής της» – παρότι η ίδια η Φινλανδία κάθε άλλο παρά καθηλώθηκε από τη σιδηρά επιρροή που της ασκούσε η επεκτατική υπερδύναμη στα ανατολικά της. Μπορεί κανείς να φανταστεί την Ουκρανία να επιτυγχάνει ευρωπαϊκά στάνταρ ευημερίας και ελευθερίας, στον ίσκιο ενός συντριπτικά υπέρτερου γείτονα;
Η Ιστορία δεν μας επιτρέπει να αποκλείσουμε αυτό που σήμερα μοιάζει ανέφικτο. Η Φινλανδία κατάφερε να δραπετεύσει από τη μοίρα της υποτέλειας, που της επεφύλασσε ο συσχετισμός της ισχύος. Ναι, συμβιβάστηκε. Αλλά δεν παραδόθηκε. Εχασε τον πόλεμο. Αλλά κέρδισε την ειρήνη.
