Τους νίκησε όλους. Εκοψε ένα ένα τα κεφάλια της λερναίας ύδρας. Πρώτα τη Χαμάς, μετά τη Χεζμπολάχ, μετά το ίδιο το Ιράν, που ταπεινώθηκε με από αέρος καρατομήσεις ηγετικών στελεχών του καθεστώτος. Στρατιωτικά, το Ισραήλ του Νετανιάχου έχει επικρατήσει σε όλα τα μέτωπα που άνοιξε από την 7η Οκτωβρίου του 2023. Μπορεί εκείνη την ημέρα οι άμυνές του να αποδείχτηκαν σοκαριστικά ανεπαρκείς για να προστατεύσουν τους Ισραηλινούς πολίτες από τις ορδές μιας μεσαιωνικής επιδρομής. Στον πόλεμο που ακολούθησε, όμως, το Ισραήλ ξεδίπλωσε όλες τις δυνατότητες έξυπνης και, ταυτόχρονα, συντριπτικής ισχύος.
Ωστόσο, η φράση το «Ισραήλ νίκησε» μοιάζει με μαύρο σαρκασμό για μια χώρα που σήμερα φαντάζει πιο απομονωμένη από ποτέ στα 77 χρόνια της ύπαρξής της. Οι σύμμαχοί της την καταγγέλλουν και την απειλούν με κυρώσεις. Οι ίδιοι οι πολίτες της αντιμετωπίζονται συλλήβδην ως εκπρόσωποι της χώρας τους. Η εθνικότητά τους λογίζεται ως συνενοχή.
Είναι αυτό «νίκη»; Πώς πρέπει να σταθμίσει κανείς τη στρατιωτική επικράτηση έναντι της ηθικής καταρράκωσης που έχει προκαλέσει; Θα μπορούσε να πει κανείς ότι η δεύτερη δεν πολυμετράει. Η αυτο-δυσφήμηση της χώρας είναι μια εφήμερη «επικοινωνιακή αποτυχία». Μπορεί να αναταχθεί. Ενώ ο Σινουάρ, ο Νασράλα, οι Ιρανοί στρατηγοί δεν πρόκειται ποτέ να σηκωθούν από τον τάφο. Οπως εύγλωττα έλεγε και ο τίτλος ενός άρθρου στον ειδησεογραφικό ιστότοπο Ynet, «η συμπόνια δεν είναι στρατηγική». Μπορεί ο λιμός στη Γάζα, έλεγε ο αρθρογράφος, να συνιστά «ηθικό ολίσθημα», αλλά θα ήταν ακόμη μεγαλύτερο ηθικό ολίσθημα να μείνει η Χαμάς στην εξουσία.
Εξόντωσε τους αντιπάλους του. Αλλά νικάει;
Αυτό είναι ένα δείγμα της ηθικής πώρωσης που μπορεί να προκαλέσει ο πόλεμος. Δεν υπάρχουν άμαχοι στην άλλη πλευρά. Δεν υπάρχουν αθώοι. «Απέναντι», όλες οι ανθρώπινες υπάρξεις είναι αναλώσιμες προκειμένου να εκπληρωθεί το τέλος της ιστορίας.
Λένε ότι η συνέχιση του πολέμου με αυτούς τους όρους, ενώ όλοι οι εχθροί έχουν πια στρατιωτικά εξουδετερωθεί, είναι ένα προσωπικό παίγνιο του Ισραηλινού πρωθυπουργού. Η Γάζα είναι για τον Νετανιάχου μονόδρομος για να μείνει στην εξουσία (και για να μη βρεθεί στην ανάγκη να λογοδοτήσει για το φιάσκο της 7ης Οκτωβρίου).
Ομως, η πολιτική ιδιοτέλεια δεν αποκλείει την εθνικιστική εσχατολογία. Το προσωπικό συμφέρον μπορεί να συμπλέει με ένα βιβλικό μεγαλοϊδεατισμό που κηρύττει ότι ήγγικεν η ώρα να πέσει η πύρινη ρομφαία του Θεού στα κεφάλια όλων των απίστων. Για να δικαιολογήσει κανείς στον εαυτό του εικόνες σαν αυτές που φτάνουν από τη Γάζα, χρειάζεται έναν πολύ ισχυρό μύθο. Οσο φονικότερο το «ολίσθημα», τόσο μεγαλύτερος ο μύθος που πρέπει να επιστρατευθεί ως ηθικό άλλοθι.
Ναι, η συμπόνια δεν είναι στρατηγική. Αλλά στρατηγική δεν είναι ούτε η τυφλή περιχαράκωση του έθνους στο όστρακο μιας αιματηρής μυθολογίας. Το Ισραήλ του Νετανιάχου «κερδίζει». Αλλά μικραίνει.
