Ενας κήπος μπορεί να είναι σπηλαιώδης, δαιδαλώδης. Μπορεί ακόμη και να λάβει τη μορφή του λαβύρινθου. Ο αρχετυπικός λαβύρινθος είναι, βέβαια, αυτός όπου φωλιάζει ο Μινώταυρος. Οπως γράφει ο Γιάννης Παρασκευόπουλος στην «Ποιητική του κήπου. Δοκίμιο για τους περίφρακτους τόπους» (εκδ. Ροπή, 2025), ο μίτος της Αριάδνης, μέσω του οποίου ο Θησέας βρήκε τον τρόπο να σκοτώσει το τέρας, αλλά και να ξαναβρεί τον δρόμο για την έξοδο, «μετεξελίχθηκε σε συμβολική και αλληγορική εξήγηση για την αναζήτηση της αλήθειας εντός του κόσμου. Ο λαβύρινθος αποτελεί ένα σύμβολο που σχετίζεται με την επιλογή κατεύθυνσης. Αποτελεί έτσι μια κατασκευή που ανταποκρίνεται στην τάξη της ηθικής. Κατά μια άλλη έννοια, ο λαβύρινθος έχει μια μυστική δομή που αποσκοπεί στην προστασία του κέντρου, αφού σε αυτό κρύβεται η αλήθεια».
Αυτή η παρατήρηση με ένα «κέντρο» όπου «κρύβεται η αλήθεια» μας κάνει να αναλογιστούμε τον άγνωστης φύσης λαβύρινθο που φαίνεται να κρύβεται στο εσωτερικό μιας μαύρης τρύπας στο Διάστημα. Επιστημονικά το κέντρο της ονομάζεται «ανωμαλία». Είναι εκεί όπου κάθε έννοια μαθηματικών και φυσικής όπως την ξέρουμε, καταρρέει. Μοιάζει τερατώδης. Ομως, όπως λέει ο συγγραφέας παρακάτω: «Λόγω της έλλειψης ορατότητας εντός αυτής της δομής, ο λαβύρινθος συμβολίζει σε πολλές περιπτώσεις το ά-λογο του κόσμου και μπορεί να φορτισθεί με αρνητικές έννοιες».
Στη «Λάμψη» (1980) του Στάνλεϊ Κιούμπρικ, στον αύλειο χώρο του στοιχειωμένου ξενοδοχείου Οβερλουκ, ο μικρός Ντάνι καταφέρνει να ξεφύγει από τον δαιμονισμένο πατέρα με το τσεκούρι μέσα σε έναν χιονισμένο λαβύρινθο από γεωμετρικά τεμαχισμένους θάμνους. Στο εσωτερικό του, ο πατέρας-τέρας αφήνει την τελευταία του πνοή από το ψύχος. Ο μικρός χάνεται για να σωθεί, επινοώντας ένα δικό του «μίτο της Αριάδνης», εκμεταλλευόμενος τα ίχνη του πάνω στο χιόνι.
Ενας κήπος, με τα δέντρα, τα νερά και τις πέτρες του, μπορεί πολύ συχνά να μην είναι απλώς ένας κήπος. Ο κόσμος έχει τις αόρατες προεκτάσεις του. Εκκινώντας ο συγγραφέας από την πέτρα ως βασικό στοιχείο στον συμβολισμό αλλά και στην κατασκευή του κήπου, οδηγεί –άθελά του;– τον νου του αναγνώστη στην αναγεννησιακή «Παναγία των βράχων» του Λεονάρντο: το πετρώδες φόντο του πίνακα μοιάζει με αλλόκοτο, εξωγήινο τοπίο. (Το Υψηλό στην Αναγέννηση σπάνια ήταν χωρίς τα σκοτάδια του.) Αλλά «για τον άνθρωπο, η ιδέα ότι κάτι υπάρχει για να υπάρχει απλώς είναι αδιανόητη», γράφει ο Γ. Παρασκευόπουλος. «Αποδίδεται πάντα μια ιδιότητα και μια χρήση στον φυσικό κόσμο. Από εδώ προέρχεται και η ανάγκη της κοσμογονίας του ανθρώπου».
