«Θα νικήσουμε. Θα νικήσουμε τόσο πολύ. Θα νικήσουμε στο εμπόριο, θα νικήσουμε στα σύνορα. Θα νικήσουμε τόσο πολλά που θα βαρεθείτε να κερδίζετε. Θα έρθετε σε μένα και θα λέτε, Ελεος, έλεος, δεν αντέχουμε άλλες νίκες», είχε πει ο υποψήφιος για το χρίσμα των Ρεπουμπλικανών Ντόναλντ Τραμπ το μακρινό 2016. «Και εγώ θα πω, “λυπάμαι, αλλά θα συνεχίσουμε να νικάμε, να νικάμε, να νικάμε. Θα κάνουμε την Αμερική μεγάλη ξανά”».
Προς το παρόν, οι πολλές νίκες του Τραμπ διαλύουν ό,τι έκανε την Αμερική «μεγάλη»…
Τα λόγια του ήταν προφητικά. Εως τότε, λίγοι πίστευαν πως ο υπερφίαλος Νεοϋορκέζος σελέμπριτι θα νικούσε όλους τους συστημικούς Ρεπουμπλικανούς υποψηφίους, και μετά τη Χίλαρι Κλίντον, για να εκλεγεί πρόεδρος των ΗΠΑ εκείνη τη χρονιά. Ομως, τα αμφιλεγόμενα αποτελέσματα της θητείας του, η βίαιη απόπειρα να ανατρέψει την εκλογική ήττα του 2020, η καταδίκη για μία από τέσσερις δικαστικές υποθέσεις εναντίον του έδειχναν ότι οι νίκες είχαν τελειώσει. Η επαναφορά του Τραμπ στην εξουσία, ωστόσο, αποδεικνύει, τελικά, πόσο προφητικός ήταν το 2016: όχι μόνον εξελέγη πάλι, αλλά αυτή τη φορά είναι και με «τα χέρια λυμένα», περικυκλωμένος όχι από ανθρώπους του «συστήματος», που θα μετρίαζαν τις υπερβολές του, αλλά από κόλακες και ανίκανους, οι οποίοι παραμένουν στις θέσεις τους μόνον όσο εξυπηρετούν τις δικές του προσωπικές δοξασίες και φιλοδοξίες. Το εάν αυτό θα κάνει την «Αμερική μεγάλη ξανά» είναι αμφίβολο. Προς το παρόν, οι πολλές νίκες του Τραμπ διαλύουν ό,τι έκανε την Αμερική «μεγάλη», ό,τι την καθιέρωνε ως ηγέτιδα δύναμη στον πλανήτη. Ο «μεγάλος νικητής» κάνει ό,τι θέλει, αφού, έως τώρα, ουδείς φαίνεται ικανός να τον ελέγξει.
Ενας άλλος αδίστακτος άνθρωπος, και στενός συνεργάτης του Τραμπ, ο Μπέντζαμιν Νετανιάχου, δείχνει άλλους κινδύνους των «κατά συρροήν» νικών – πώς οι «νικητές» παγιδεύονται σε αδιέξοδη πολιτική. Μετά την απρόσμενη μεγάλη ήττα που υπέστη η κυβέρνηση με την εισβολή της Χαμάς στο Ισραήλ την 7η Οκτωβρίου, 2023, ο πρωθυπουργός και οι ακόμη πιο ακραίοι κυβερνητικοί εταίροι του έχουν αποδυθεί σε μια πολιτική εξόντωσης των Παλαιστινίων. Θεωρούν ότι οι στρατιωτικές νίκες –η εκδίκηση, η προβολή δύναμης αποτροπής– είναι αυτοσκοπός. Με τη στήριξη και την ανοχή συμμάχων, με τη στρατιωτική υπεροχή και τις απαράμιλλες μυστικές υπηρεσίες του, το Ισραήλ πέτυχε συντριπτικές νίκες εναντίον των εχθρών του στην περιοχή. Φαίνεται όμως να αδυνατεί να τις αξιοποιήσει για να σχεδιάσει στρατηγική για την επόμενη ημέρα. Αυτό κάνουν οι πολλές νίκες: Οδηγούν στην αναισθησία των νικητών, αποξενώνουν συμμάχους, προκαλούν συνεχόμενη αντίσταση, ενθαρρύνουν τους σκληρούς, αποτρέπουν την όποια προοπτική εξόδου από τον δρόμο των ατελείωτων συγκρούσεων. Η αλαζονεία ενθαρρύνει και την απληστία, την ανάγκη να κερδίζουν όλη την ώρα, επειδή αισθάνονται ότι μπορούν, σε όλα τα πεδία. Αργά ή γρήγορα, η ύβρις οδηγεί στην ήττα. Αυτά δεν απασχολούν τους «μεγάλους νικητές».
