Στην αρχή της «Ποιητικής του κήπου. Δοκίμιο για τους περίφρακτους τόπους» (εκδ. Ροπή, 2025), ο Γιάννης Παρασκευόπουλος, διδάκτωρ Φιλοσοφίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, παραθέτει μια σειρά από αφορισμούς: «Η συμμετρία γεννήθηκε από την οκνηρία και τη ματαιότητα» (Ζιραρντίν). «Ο κηπουρός εργάζεται καθημερινά με το αόρατο» (Ζορν ντε Πρέσι). «Αν έχεις έναν κήπο και μια βιβλιοθήκη, έχεις όλα όσα σου χρειάζονται» (Κικέρων). Με ιδιαίτερο ενδιαφέρον είδα και ένα σχετικό δίστιχο της τόσο ιδιαίτερης γερμανικής μπάντας Einsturzende Neubauten (το αινιγματικό, έξοχα μονότονο και μινιμαλιστικό «Θα με βρεις, αν με θες, στον κήπο/ Εκτός κι αν βρέχει καταρρακτωδώς»).
Το βιβλίο κλείνει με ωραίες φωτογραφίες που τράβηξε ο συγγραφέας και άλλες εικόνες: ένα σιντριβάνι της Μάλαγα· σκαλιστά φυτικά θέματα από τον αρχαιολογικό χώρο της Ελευσίνας· ο κήπος του Γέρου του Βουνού («τίποτα δεν είναι αλήθεια, όλα επιτρέπονται») από την πρώτη έκδοση του βιβλίου του Μάρκο Πόλο· ο Παν από το Βασιλικό Αλκαζάρ της Σεβίλλης· πίνακες των Ρενουάρ, Μονέ, Σεζάν, Βαν Γκογκ, Πιζάρο, Σουν Κεχόνγκ, Χατζηκυριάκου-Γκίκα· η Mappa Mundi του Ebstorf («στο πάνω μέρος βρίσκεται η Ανατολή», γράφει ο συγγραφέας, «με τους Πρωτόπλαστους και τον Κήπο της Εδέμ»)· το αρχαιολογικό πάρκο της Ακαδημίας Πλάτωνος· ιαπωνικός κήπος στο Κιότο κ.ά.
Το βιβλίο κυκλοφορεί εδώ και λίγους μήνες (μη νομίζετε ότι όλα τα παίρνουμε χαμπάρι στην ώρα τους…). Κάλλιο αργά παρά ποτέ, που λένε, διότι πρόκειται για ένα πρωτότυπο και άκρως γοητευτικό πόνημα που σε καμία περίπτωση δεν αφορά μόνο τους κηπουρούς. Ισως μάλιστα τους τελευταίους να τους αφορά λιγότερο διότι, κατά κανόνα, προσεγγίζουν την έννοια του κήπου με όρους τεχνικούς και πρακτικούς. Οπως τονίζει ο συγγραφέας, δεν μιλάει για κηποτεχνία, κηποτεχνική ή κηπουρική, αλλά για «κηποποιία»: «Ο κήπος χρειάζεται μεν μια τεχνική αλλά στην ουσία του υποδηλώνει πολλά περισσότερα από αυτό».
Ο γράφων έχει φτωχή σχέση με τους κήπους, ωστόσο, η ματιά του συγγραφέα, που μας δίνει εδώ ένα στοχαστικό, ταξιδιωτικό, αφηγηματικό πολυκλαδικό κείμενο, είναι απρόσμενα ελκυστική, ερεθιστική: τον συγγραφέα αφορά η «σχέση που ανοίγει ο κήπος ανάμεσα στο ορατό και το αόρατο». Και: «Στο φαντασιακό της γεωγραφίας του δυτικού και αραβο-μουσουλμανικού κόσμου ο κήπος συνδέεται με την αρχή και τέλος του κόσμου».
Στέκομαι σε ένα άλλο σχόλιο: «Ο κήπος μεταμορφώνεται σε λαβύρινθο και γίνεται μια αλληγορία του βίου». Ο νους ταξιδεύει στον/στην Ορλάντο, στην ομότιτλη ταινία της Σάλι Πότερ, όπου η Τίλντα Σουίντον αλλάζει αιώνες (και φύλο) καθώς χάνεται μέσα σε έναν κήπο-λαβύρινθο. Με άλλα λόγια, ένα βιβλίο μετά το οποίο ουδείς θα κοιτάξει έναν κήπο σαν κάτι υλικό, αυτονόητο.
