Μολονότι γνωρίζουμε καλά τη δύσκολη θερινή μας συνθήκη, αιφνιδιαζόμαστε κάθε φορά που αυτή παρουσιάζεται με νέο ντύμα. Ο χαρακτηρισμός της Αθήνας από τους Financial Times ως «εύκολου θύματος» της κλιματικής κρίσης, μητρόπολης εξαιρετικά εκτεθειμένης σε πυρκαγιές και πλημμύρες, μας επανέφερε βίαια στην πραγματικότητα του κλιματικού κινδύνου. Μόνο από τύχη η Αθήνα, το Ντάλας, η Λισσαβώνα, το Σίδνεϊ, το Κέιπ Τάουν δεν υπέστησαν έως τώρα μια ακραία καταστροφή, είπαν οι επιστήμονες, και μια σιγανή τρομάρα σάλεψε μέσα μας. Μήπως αύριο, σε μια συρροή οριακών περιστάσεων, πάρει άγρια βόλτα η ζωή μας. Και αμέσως σαν να βάφτηκε με το φαιό χρώμα της απειλής η εικόνα της λευκής απέραντης πολιτείας που απλώνεται αστόχαστα έως ψηλά στους γαλανούς λόφους, με τα μιλιούνια των ψυχών, τον αχό, τις μποτιλιαρισμένες αρτηρίες, τη σκόνη, τη ζέστη, την ανεξάρτητη ύπαρξή της.
Η Αθήνα, είπαν, συγκεντρώνει όλους τους συντελεστές κινδύνου: ανεπαρκή διαχείριση δασών, παραμέληση ευάλωτων οικοσυστημάτων, εισχώρηση της πόλης σε δασικές και αγροτολιβαδικές εκτάσεις, συγκέντρωση καύσιμης ύλης, ξηρασία, υψηλές θερμοκρασίες, θυελλώδεις ανέμους. Μια δασική πυρκαγιά στις βόρειες παρυφές του Υμηττού θα κινούνταν με μεγάλη ταχύτητα προς τις κατοικημένες περιοχές, εάν συνοδευόταν από ισχυρούς ανέμους, εκτίμησαν («Κ», 6/5/2025). Πολιτεία και πολίτες θα πάρουν τα μέτρα τους; Ακόμη ακαθάριστες είναι μεγάλες εκτάσεις σε περιαστικές περιοχές, εκεί όπου η πόλη συναντά το δάσος και γύρω από ζωτικές υποδομές. Πάντα λείπουν πόροι και χέρια, ενίοτε και βούληση, το απαραίτητο βάρος στην πολιτικά μη εξαργυρώσιμη πρόληψη.
Δεν αντιμετωπίζεται η κλιματική κρίση με παλιές τακτικές· με γραφειοκρατικές υπεκφυγές, το «δεν θα συμβεί σ’ εμένα», το «πάμε κι όπου βγει», με αναβλητικότητα, ευθυνοφοβία, λειψό έλεγχο, ανύπαρκτη λογοδοσία. Ή με πρόχειρα οριζόντια μέτρα, αναξιοποίητες γνώσεις και ασυντόνιστους φορείς. Καμιά καινοτομία –συστήματα γεωπαρατήρησης, τηλεχειριζόμενοι αισθητήρες, drones με θερμικές κάμερες, χάρτες έγκαιρης προειδοποίησης, προσομοιώσεις εξέλιξης της πυρκαγιάς– δεν αποδίδει πλήρως αν δεν λειτουργούν σωστά τα αντανακλαστικά των υπευθύνων για τη λήψη αποφάσεων και δεν δουλεύει καλά η επιχειρησιακή μηχανή. Αυθαιρεσίες, διοικητικές ασθένειες, αειθαλείς νοοτροπίες είναι που μας καθιστούν ευκολότερη ακόμη «λεία» του προδιαγεγραμμένου απρόβλεπτου.
