Είναι στη φύση του ανθρώπου όταν η πραγματικότητα διαψεύδει προσδοκίες να δραπετεύει από αυτήν μέσω της κατασκευής ιδεατών θέσεων. Αυτή η απόδραση είναι βολική και ανέξοδη διότι είναι ένα απλό παιχνίδισμα του μυαλού, χωρίς καμιά αντιστοίχιση με υπαρκτές καταστάσεις και, ως εκ τούτου, ανεπίδεκτη ελέγχου και κριτικής. Πώς να ελέγξεις κάτι που δεν υπάρχει παρά μόνον στην ανθρώπινη σκέψη; Από την άλλη πλευρά η προσπάθεια να αναζητηθούν οι αιτίες των διαψεύσεων και των ματαιώσεων είναι και επώδυνη και γεμάτη δυσκολίες. Απαιτεί πρώτα πρώτα κατανάλωση φαιάς ουσίας και στη συνέχεια συγκρούσεις, αναθεωρήσεις, αμφισβήτηση παραδεδεγμένων εννοιών και αξιών. Η κριτική της πραγματικότητας, πέραν όλων των άλλων, απαιτεί λόγο σαφή και συγκεκριμένο.
Προχθές παρακολούθησα τον κ. Κώστα Γαβρόγλου, σε τηλεοπτική εκπομπή, να υποστηρίζει πως «δεν είναι στην κουλτούρα της Αριστεράς η βία», με αφορμή τα πρόσφατα επεισόδια στα πανεπιστήμια. Συμπλήρωσε δε, πως «η Αριστερά έχει μέτωπο στη βία». Αντιλαμβάνεται ο αναγνώστης τη σημασία της προλογικής παραγράφου. Ο κ. Κώστας Γαβρόγλου, από τα φωτεινά μυαλά της ανανεωτικής Αριστεράς της δεκαετίας του 1970, αδυνατεί να αντιληφθεί και να παραδεχθεί ότι η βία είναι εγγεγραμμένη στη μήτρα της Αριστεράς, δηλαδή στην ίδια τη μαρξιστική θεωρία, όπως αυτή αναθεωρήθηκε από τον Λένιν. Ετσι, μιλάμε για το ενιαίο σώμα του μαρξισμού – λενινισμού, παρά τις όποιες βυζαντινολογικές ενστάσεις. Οταν αυτή η παραδοχή μένει έξω από τη δημόσια συζήτηση, τότε είναι λογικό να αναζητούμε, σε έναν κόσμο που δεν υπάρχει, μια Αριστερά που έχει ο καθένας στο μυαλό του. Μοιραία φτάνουμε στο ακραίο σημείο να υπάρχουν τόσες εκδοχές της Αριστεράς όσοι και οι αριστεροί. Σαν να έχει ο κάθε αριστερός μια προσωπική Αριστερά. Αυτό το καταλαβαίνουμε αμέσως όταν συζητούμε με καλοπροαίρετους ανθρώπους, απογοητευμένους τόσο από τον υπάρξαντα σοσιαλισμό όσο και από την έλλειψη κάθε θελκτικής προοπτικής. Και επειδή είναι ιδιαίτερα δύσκολη η παραδοχή της ήττας, η αναζήτηση μιας άλλης Αριστεράς κάπου στο Επέκεινα είναι μια κάποια λύση.
Πώς να συζητήσεις με κάποιον που δεν θέλει να συζητήσει, αλλά να σε δείρει; Πώς να απομονώσεις πολιτικά κάποιον που δεν τον ενδιαφέρει αν θα απομονωθεί;
Ο κ. Κ. Γαβρόγλου, επί του συγκεκριμένου θέματος της βίας στα πανεπιστήμια, έχει την κλασική αριστερή άποψη και φρασεολογία. Με ένα «αντικειμενικά» νομίζει ότι καθάρισε τη φάση. Είπε πως οι πράξεις βίας «αντικειμενικά εξυπηρετούν έναν σκοπό: την απαξίωση του δημόσιου πανεπιστημίου». Το πρόβλημά μας όμως δεν είναι το αντικειμενικό αποτέλεσμα μιας δράσης, αλλά η φυσιογνωμία των δραστών. Αν δηλαδή θεωρούν την άσκηση βίας μέσο της επικράτησής τους και της επιβολής των απόψεών τους. Και οι αυταπάτες του κ. Γαβρόγλου συνεχίζονται όταν πιστεύει πως αυτά τα προβλήματα λύνονται με συζητήσεις. Μα, πώς να συζητήσεις με κάποιον που δεν θέλει να συζητήσει, αλλά να σε δείρει; Πώς να απομονώσεις πολιτικά κάποιον που δεν τον ενδιαφέρει αν θα απομονωθεί;
Μέσα από τέτοιες αδιέξοδες αντιλήψεις έχουμε οδηγηθεί εκεί όπου είμαστε σήμερα.
