Στο «μεγάλο αφεντοπάλατο της πλάσης» δεν αρκεί ως «σκεπή ο ουρανός», όπως έλεγε ο ποιητής. Ούτε ένα καλύβι ή ένα τσαντίρι. Ομως εκείνο που αρκεί δεν είναι πια προσιτό στη νέα παραγωγική γενιά. Η ίδια η ζωή ξεδιπλώνει τ’ απαραμείωτα δεδομένα και πορίσματα μελετών επαληθεύουν μεγέθη και αιτίες. Σε όλον τον ανεπτυγμένο κόσμο είναι πρόβλημα διογκούμενο το στεγαστικό και απαιτεί, όπως αναφέρθηκε στο πρόσφατο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών, γενναίες πολιτικές αποφάσεις και μακροχρόνιες δράσεις.
Μέχρι στιγμής ξετυλίγεται άσπαστη η αλυσίδα για αρκετούς 30άρηδες, 35άρηδες, 40άρηδες· χαμηλό εισόδημα, υψηλό κόστος στέγασης, παραμονή στο πατρικό, η οικογένεια ένα φευγαλέο απείκασμα. Αν και διαφορετικές, ίδιες οι μεγαλοβδομαδιάτικες μέρες τους· στο τσιμεντένιο χωνευτήρι της πανελλήνιας σύναξης, στο εξοχικό φίλων, στο χωριό, σε κάποιο θέρετρο με την «πλάτη» των οικείων. Πρόσκαιρα απελευθερωτική η αλαφριά ανάσα της υπαίθρου και η ευωδιαστή προσδοκία της άνοιξης.
Και μετά; Κανένα αξιοπρεπές δυάρι με νοίκι κάτω των 700 ευρώ στα σαρωμένα από το Airbnb πέριξ του αθηναϊκού κέντρου και μειωμένη προσφορά κατοικιών. Δύσκολο αγκίστρι η επιδότηση για ανακαίνιση κλειστών διαμερισμάτων ώστε να δοθούν προς μακροχρόνια μίσθωση. Αδύναμη η γονική βοήθεια. Στενή πύλη τα στεγαστικά δάνεια, ακόμη και τα άτοκα ή χαμηλότοκα για νέους του «Σπίτι μου ΙΙ», που δεν ωφελεί όσους το έχουν περισσότερο ανάγκη. Ενώ συμβάλλει στην εκτόξευση των τιμών, δυσκολεύοντας για τους ωφελουμένους την εύρεση σπιτιού εντός προδιαγραφών. Ανεπαρκείς οι πόροι, άρα χαμηλότερες οι απαιτήσεις ή υψηλότερο το δάνειο με προσωπική συμμετοχή.
Η διαδεδομένη σε χώρες του ευρωπαϊκού Νότου πρακτική της κατασκευής, με πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης, κοινωνικών κατοικιών προς ενοικίαση με χαμηλό μίσθωμα δεν υιοθετήθηκε ευρέως στην Ελλάδα. Ούτε υφίστανται ισχυρές δεσμεύσεις ότι η πράσινη μετάβαση δεν θα επηρεάσει τις τιμές. Δεν αποδίδουν προσώρας τα ημίμετρα αναχαίτισης του κόστους στέγασης με τις όποιες ρυθμίσεις της βραχυχρόνιας μίσθωσης και αύξησης του αποθέματος των κατοικιών. Δεν υψώνονται αναχώματα στη δημιουργία «φούσκας».
Και η στρέβλωση της αγοράς, που θέτει το χωρίς όρια κέρδος πάνω από την κοινωνική ανάγκη και αποκλείει από την απόκτηση της εστίας που θα στεγάσει το υφάδι της προσωπικής ζωής, ενισχύει την κοινωνική δυσφορία. Και ο θυμός ωθεί προς τα άκρα. Είναι όλα μια εκρηκτική αλυσίδα.
