Ο κύριος της φωτογραφίας σ’ εμάς δεν είναι γνωστός. Μπορεί όμως στα 40 του να υπερηφανεύεται ότι μια προσωπική του καμπάνια, την οποία άρχισε μόνος στα κοινωνικά δίκτυα πριν από μία πενταετία, έχει γίνει πλέον επίσημη κυβερνητική πολιτική. Ο Κρίστοφερ Ρούφο είναι ο ακτιβιστής – τιμωρός του ελιτισμού και της φιλελεύθερης μονομέρειας των αμερικανικών πανεπιστημίων. Είναι ο άνθρωπος που ενέπνευσε και τη μέθοδο με την οποία ο Τραμπ επιχειρεί τώρα να σπάσει το «άβατο» των ιδρυμάτων.
Η ιδέα είναι απλή. Τα πανεπιστήμια –ακόμη και τα πλουσιότερα ανάμεσά τους– απορροφούν δισεκατομμύρια σε κρατικές επιδοτήσεις. Παίρνουν, όπως αρέσει στον Ρούφο να λέει, «λεφτά των Αμερικανών φορολογουμένων». Μπορούν, άραγε, να παίρνουν αυτά τα λεφτά χωρίς να λογοδοτούν; Μπορεί ο φορολογούμενος να εξακολουθεί να χρηματοδοτεί αυτό το κλειστό σύστημα που αναπαράγει τον εαυτό του και την ιδεολογική του ομοιογένεια, καλλιεργώντας μια κουλτούρα που κάνει τους Αμερικανούς να ντρέπονται για την ιστορία τους – φορτώνοντάς τους με ενοχές; Μπορεί με τα λεφτά όλων να συντηρείται το οικοσύστημα των λίγων, που αποθεώνουν τις μειονότητες και στιγματίζουν την αρρενωπότητα και τη «λευκότητα»; Αν θέλουν να διδάσκουν αυτές τις θεωρίες, ας βρουν τα λεφτά μόνοι τους. Δεν τους εμποδίζει κανείς.
Ο έλεγχος των πανεπιστημίων επιχειρείται έτσι στο όνομα της ελευθερίας του λόγου και –κατά τραγική ιστορική ειρωνεία– της πάταξης του αντισημιτισμού. Για να προστατεύσει τάχα την ελευθερία του λόγου, η κυβέρνηση ζήτησε από το Χάρβαρντ, μεταξύ άλλων: Πρόσβαση σε όλα τα δεδομένα για τις προσλήψεις διδακτικού προσωπικού· όλους τους φακέλους για τις εισαγωγές φοιτητών και τις αιτήσεις που απορρίφθηκαν· άμεση διακοπή όλων των προγραμμάτων συμπερίληψης· την υπαγωγή ακαδημαϊκών προγραμμάτων που «έχουν παρελθόν αντισημιτισμού» σε εξωτερική επιτήρηση.
Αυτούς τους όρους αρνήθηκε η διοίκηση του Χάρβαρντ. Αρνήθηκε, στην πραγματικότητα, να χορηγήσει στην κυβέρνηση δικαίωμα συνδιοίκησης του πανεπιστημίου, όχι μόνο ως προς το ποιος θα διδάσκει ποιον, αλλά και στο τι θα διδάσκεται.
Ο ακτιβιστής που θέλει να «γκρεμίσει» τα αμερικανικά πανεπιστήμια.
Αν υποθέταμε ότι ο Ρούφο έχει δίκιο. Αν τα αμερικανικά πανεπιστήμια κινδυνεύουν να γίνουν περιτοιχισμένα ιερατεία μονολιθικού δόγματος, ποιος είναι ο τρόπος για να αναστραφεί αυτή η τάση; Η εγκατάσταση κομισαρίων του τραμπισμού, που θα αναλάβουν την πολιτισμική τους ζυγοστάθμιση; Και αν αύριο έρθει μια άλλη κυβέρνηση, με άλλα φρονήματα; Θα μπορεί κι εκείνη να ποδηγετεί διά των επιδοτήσεων την ακαδημαϊκή σφαίρα;
Το Χάρβαρντ θα στερηθεί σε πρώτη φάση 2,2 δισ. δολάρια. Η στάση του, όμως, έναντι της κυβέρνησης λειτουργεί υποδειγματικά για ολόκληρη την ακαδημαϊκή κοινότητα. Και δείχνει σε ποιο πεδίο θα κριθεί πλέον η μάχη για την ψυχή της Αμερικής.
Την Αμερική δεν την έκαναν υπερδύναμη τα όπλα της. «Μεγάλη» την έκαναν τα πανεπιστήμιά της.
