Η Αθήνα προχωρεί στην επανέναρξη των ερευνών στο Αιγαίο για την πόντιση ηλεκτρικού καλωδίου που θα συνδέει Ελλάδα, Κύπρο και Ισραήλ. Τα ερευνητικά σκάφη θα ξαναρχίσουν τις εργασίες στην περιοχή γύρω από την Κάσο, στο πλαίσιο της προετοιμασίας για την τοποθέτηση των καλωδίων του έργου Great Sea Interconnector.
Υπάρχει ανησυχία ότι η Τουρκία ενδέχεται να επιχειρήσει να παρεμποδίσει τις εργασίες, επικαλούμενη το αμφισβητούμενο και ουσιαστικά ανυπόστατο μνημόνιο που είχε υπογράψει πριν από λίγα χρόνια με την κυβέρνηση της Τρίπολης στη Λιβύη σχετικά με την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών μεταξύ των δύο χωρών – μια συμφωνία της οποίας η νομιμότητα είχε τεθεί υπό αμφισβήτηση από τις Ηνωμένες Πολιτείες, την Ευρωπαϊκή Ενωση, τον Αραβικό Σύνδεσμο, αλλά και από την αντίπαλη κυβέρνηση της Λιβύης, που εδρεύει στη Βεγγάζη.
Η Αγκυρα υποστηρίζει ότι το έργο συνιστά παραβίαση των δικών της θαλασσίων ζωνών. Σε ανάλογο πνεύμα, άλλωστε, όχι μόνον αμφισβητεί την ελληνική κυριαρχία επί ορισμένων μικρότερων νησίδων στο Αιγαίο, αλλά έχει φτάσει στο σημείο να ισχυρίζεται ότι ακόμη και διεθνώς, παγκοίνως γνωστά κατοικημένα ελληνικά νησιά, όπως η Κρήτη, η Κάσος και άλλα, δεν διαθέτουν υφαλοκρηπίδα.
Είναι νωπές οι μνήμες από την προηγούμενη φάση των ερευνών κοντά στην Κάσο, τον Ιούλιο του 2024, όταν τουρκικά πλοία είχαν αναπτυχθεί στην περιοχή και παρεμβάλλονταν στις ραδιοσυχνότητες του ερευνητικού σκάφους.
Στο σημερινό περιβάλλον, μια νέα τουρκική παρέμβαση στο έργο θα αποτελούσε μάλλον ακραία ενέργεια, που θα προκαλούσε επιδείνωση του κλίματος, χωρίς να αποφέρει μετρήσιμα οφέλη.
Πρώτον, αν και η σύλληψη του ηγέτη της αντιπολίτευσης και δημάρχου Κωνσταντινούπολης, Εκρέμ Ιμάμογλου, δεν προκάλεσε την έντονη διεθνή αντίδραση που θα ανέμενε κανείς, έχει επιβαρύνει τη διεθνή εικόνα του Τούρκου προέδρου.
Δεύτερον, οδηγεί σε περαιτέρω κλιμάκωση των ήδη τεταμένων σχέσεων με το Ισραήλ, το οποίο αντιμετωπίζει το έργο ως ζήτημα ενεργειακής ασφάλειας, καθώς θα συνδεθεί με το ευρωπαϊκό δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας, ενώ αποτελεί και μέρος ενός ευρύτερου σχεδιασμού ενίσχυσης περιφερειακών συμμαχιών και υποδομών που περιλαμβάνει και τον Διάδρομο Ινδίας – Μέσης Ανατολής – Ευρώπης (IMEC).
Τρίτον, μια ενδεχόμενη νέα καθυστέρηση συνεπάγεται πρόσθετο κόστος για τη γαλλική εταιρεία Nexans, η οποία έχει αναλάβει την κατασκευή των καλωδίων και τις θαλάσσιες εργασίες – εξέλιξη που πιθανότατα θα προκαλέσει τριβές με το Παρίσι, δεδομένων των γεωπολιτικών και εμπορικών του συμφερόντων.
Υπό αυτό το πρίσμα, τίθεται το ερώτημα κατά πόσον είναι η κατάλληλη στιγμή για την Τουρκία να προβεί σε ενέργειες που θα διατάρασσαν τη σχετική ηρεμία με την Ελλάδα, η οποία έχει αποδειχθεί επωφελής και για τις δύο πλευρές.
Σε κάθε περίπτωση, πρόκειται για ένα ζήτημα που δίνει στον Ερντογάν την ευκαιρία να επιδείξει μερική αυτοσυγκράτηση, μια στάση που, στο σημερινό περιβάλλον, μπορεί να του αποφέρει οφέλη σε πολλαπλά επίπεδα.
