Σε μια εκλογική αναμέτρηση στο Ουισκόνσιν στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής ο κόσμος έπρεπε να επιλέξει δικαστικό λειτουργό, για ένα ανώτατο δικαστήριο (οι δικαστές στην Αμερική εκλέγονται). Δεδομένου ότι οι δικαστές δεν περνούν «απλώς» τις εξετάσεις τους, όπως αλλού, η αναμέτρηση λαμβάνει ιδεολογικό πρόσημο. Τι θέσεις έχει η υποψήφια στο ζήτημα των αμβλώσεων; Τι πιστεύει για τα δικαιώματα του καταναλωτή, την ευθύνη στις συμβάσεις κ.ο.κ. Να μη σας τα πολυλογώ, μια δικαστικός, η Susan Crawford, νίκησε. Οι αντιλήψεις της κινούνται μάλλον στο φάσμα του πολιτικού φιλελευθερισμού και η υποψηφιότητά της στηρίχθηκε από τους Δημοκρατικούς. Αλλο με καίει να σας πω.
Ο πλουσιότερος άνθρωπος του κόσμου (σε χρήμα και όχι σε άλλες ποιότητες) παρενέβη και σε αυτή την εκλογική αναμέτρηση. Δεν είναι καθόλου ασύνηθες σε οτιδήποτε αποκτά χαρακτήρα δημοψηφίσματος να δαπανώνται τεράστια ποσά προκειμένου να επηρεαστούν οι τοπικές κοινωνίες. Με φανερό ή σκιώδη τρόπο οι εκλογείς παντού «καθοδηγούνται» από εταιρείες που αφού μελετήσουν προσεκτικά τις «προτιμήσεις τους» (λες και οι εκλογές είναι ψώνια στο μπακάλικο), φροντίζουν να τους οδηγήσουν στην επιθυμητή συμπεριφορά. Ωστόσο, ο Μασκ είναι ανεπανάληπτα γραφικός και άβολος για τα δεδομένα μιας δημοκρατίας δυτικού τύπου.
Ντυμένος κάτι μεταξύ μπάτμαν και χαρακτήρα στο Μάτριξ εμφανίστηκε να μοιράσει λεφτά προκειμένου να συντριβεί η υποψηφιότητα της Susan Crawford. Δαπάνησε μαζί με άλλους πάνω από 20 εκατ. δολάρια ΗΠΑ, για να επηρεάσουν την έκβαση της ψηφοφορίας. Πρόθυμοι να υπογράψουν διαμαρτυρία κατά των δικαστών θα λάμβαναν 100 δολάρια. Υπήρχε λοταρία! Κάποιοι τυχεροί θα γύριζαν σπίτι με την επιταγή του 1 εκατ. Ξιπασιά;
Σε μη δημοκρατικά κράτη έχουμε δει ηγέτες να μοιράζουν μετρητά στους φτωχούς ή στους πληγέντες μιας θεομηνίας. Είναι ευκολότερο από το να καταστρώσεις και να εφαρμόσεις πλάνο για την κλιματική αλλαγή και στο κάτω κάτω τα λεφτά δεν είναι καν δικά σου, έχεις βαθιά χωμένο το χέρι μέσα στον κρατικό προϋπολογισμό. Σε δημοκρατίες που λειτουργούν προβληματικά μέσω δικτύων διαφθοράς οι ροές χρημάτων είναι λιγότερο φανερές, ωστόσο ο κόσμος εκπαιδεύεται να δυσπιστεί: «Πρέπει να ξέρεις κάποιον, για να κάνεις πράγματα», λένε και πιάνουν τον καναπέ. Μια ανταλλακτική οικονομία εγκαθιδρύεται μεταξύ ψηφοφόρου και πολιτικού, όπου ζημιώνονται όσοι δεν συμμετέχουν στη συναλλαγή. Αυτό παράγει μέσα σταθερής τροχιάς που συγκρούονται, συστήματα που χαλάνε ή υπερκοστολογούνται, υποβαθμισμένο περιβάλλον, πανάκριβες αναθέσεις κ.λπ. Τα ξέρετε.
Αξίζει να σταθούμε λίγο στη σκέψη της δικαστικού που εξελέγη. Είπε: «Η δημοκρατία μας δεν είναι προς πώληση». Γιατί, όμως, όταν οι άλλες αξίες έχουν καταρρεύσει να μη ζήσει κανείς τη ζωή του σαν να μην υπήρχαν άλλοι άνθρωποι ή ζώα στον πλανήτη; Αλλωστε αυτή είναι η προπαγάνδα της ανδρόσφαιρας στο Διαδίκτυο. Τα νέα αγόρια –αυτά που είναι σαν να έχουν καταπιεί το αλεύρι που φουσκώνει μόνο του– μαθαίνουν μέσα από σχετικά προπαγανδιστικά βίντεο, φόρουμ, τσατ και ομάδες στα κοινωνικά δίκτυα ν’ αναζητούν έναν κόσμο όπου θα έχουν υπηρέτες (συνήθως τη μαμά τους), θα γυμνάζονται, θα κάνουν σάουνα, θα μπαίνουν σε ελικόπτερο και θα οδηγούν ακριβά αυτοκίνητα. Στους μεγαλύτερους άνδρες διοχετεύεται προπαγάνδα για το πώς οι γυναίκες θα τους προσκυνούν ή δεν θα υπάρχουν καν στο κάδρο ή για το πώς να έχουν εκατομμύρια και σκλάβες. Το χειρότερο είναι πως όλοι αυτοί οι άνδρες προορίζονται να δυστυχήσουν. Η ζωή τους δεν είναι η ζωή του Ελον και στερείται θετικών συναισθημάτων και ηπιότητας.
Αφού τελειώσει το προπαγανδιστικό πόντκαστ όπου ο Ελον τους μιλάει σαν να ’ναι κολλητοί, ο Ελον θα φύγει όντως με το ελικόπτερο, ενώ όλοι αυτοί οι άνδρες έρχονται αντιμέτωποι με μια ζωή μόχθου και δύσκολων επιλογών. Τίποτα κακό δεν έχει η αληθινή ζωή, αρκεί να θες να τη ζήσεις. Ή να ξέρεις ότι είναι φυσιολογικό και αξιέπαινο να εργάζεσαι για έναν «ταπεινό» μισθό και να φοράς τα παπούτσια σου μόνος σου – δεν πειράζει αν δεν είναι καινούργια.
Οι εξελίξεις στο Ουισκόνσιν θέτουν το εξής ερώτημα: μπορείς να αγοράσεις εκλογές; Μπορείς να αγοράσεις νησί με κατοίκους, ιστορία και δικό του πολιτισμό; Μπορείς να αγοράσεις ιθαγένεια; Μπορείς να αγοράσεις τεράστιο μέρος του Διαδικτύου και να κουρδίζεις συμπεριφορές απελπισμένων ανδρών; Αν σας διασκεδάζουν (λέμε τώρα) οι συσχετισμοί ηθικής, νομικής και αγοράς, διαβάστε τα βιβλία του καθηγητή φιλοσοφίας Michael Sandel «Τι δεν μπορεί να αγοράσει το χρήμα» και «Η τυραννία της αξίας».
