Η Ευρωπαϊκή Ενωση φαίνεται να διέβη τον Ρουβίκωνα όσον αφορά την απόφαση για την ανάπτυξη μιας ουσιαστικής πανευρωπαϊκής αμυντικής πολιτικής. Μένει, φυσικά, να γίνει πραγματικότητα και έτσι να αποκατασταθεί μια ισορροπία, καθώς είναι αξιοπερίεργο πώς μία από τις ισχυρότερες πολιτικές και οικονομικές οντότητες του πλανήτη εξαρτάται σε τόσο μεγάλο βαθμό από τρίτους για την ασφάλειά της.
Υπό τον φόβο της απόσυρσης των αμερικανικών εγγυήσεων ασφαλείας, οι ηγέτες της Ε.Ε. σπεύδουν στην οικοδόμηση ενός ενιαίου, αμιγώς ευρωπαϊκού αμυντικού πυλώνα μέσα από τη στήριξη της στρατιωτικής παραγωγής τους.
Ως χώρα που ζει κάτω από μια μόνιμη υπαρξιακή απειλή, η Ελλάδα είναι εκ των πραγμάτων από τους πιο ένθερμους υποστηρικτές της συγκεκριμένης πρωτοβουλίας καθώς, εάν υλοποιηθεί σωστά, θα ενισχύσει την ασφάλειά της.
Για τον ίδιο λόγο είναι αυτονόητη η θέση της στη διαφωνία μεταξύ Γερμανίας και Γαλλίας, για το αν χώρες εκτός της Ενωσης θα πρέπει να έχουν πρόσβαση στη χρηματοδότηση ύψους 150 δισ. ευρώ που προτείνει η Κομισιόν για την ενίσχυση της αμυντικής βιομηχανίας. Η απάντηση θα έπρεπε να είναι σαφής και αυτονόητη. Τα ευρωπαϊκά κονδύλια για την άμυνα πρέπει να διατίθενται αποκλειστικά στα κράτη-μέλη της Ε.Ε.
Να επιδοτείται η Τουρκία ενώ έχει δυνάμεις στο έδαφος ενός κράτους-μέλους της Ε.Ε. και απειλεί με πόλεμο ένα άλλο;
Ο απερχόμενος Γερμανός καγκελάριος Ολαφ Σολτς υποστήριξε ότι το αμυντικό σχέδιο πρέπει να «παραμείνει ανοιχτό σε εταίρους εκτός Ε.Ε., όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, η Νορβηγία, η Ελβετία ή η Τουρκία, που μοιράζονται τις δυτικές αξίες».
Η συνεργασία σε συγκεκριμένα προγράμματα με χώρες εκτός Ε.Ε. –υπό την προϋπόθεση ότι πράγματι «μοιράζονται τις δυτικές αξίες», κάτι που δεν ισχύει για όλα τα κράτη που ανέφερε ο κ. Σολτς– είναι ένα ζήτημα που χρήζει περαιτέρω διερεύνησης.
Αλλά η διάθεση ευρωπαϊκών κονδυλίων για την ενίσχυση της αμυντικής παραγωγής χωρών εκτός Ε.Ε. είναι παράλογη. Οπως ορθά επισήμανε ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν, «τα κεφάλαια δεν πρέπει να δαπανηθούν σε ένα νέο εξοπλιστικό στοκ, που θα είναι και πάλι μη ευρωπαϊκό». Σε κάθε περίπτωση, ανακύπτει ένα επιπλέον ερώτημα για τη σχέση συνεργασίας με μια συγκεκριμένη χώρα, την Τουρκία, ενώ αυτή διατηρεί στρατιωτικές δυνάμεις στο έδαφος ενός κράτους-μέλους της Ε.Ε. και έχει σε ισχύ την απειλή πολέμου εναντίον ενός άλλου.
Η Ε.Ε. πρέπει να διδαχθεί από τα λάθη της και να επικεντρωθεί στην ενίσχυση της δικής της καινοτομίας στον αμυντικό τομέα. Και αυτό αφορά από αεροσκάφη, φρεγάτες και τανκς μέχρι τη συλλογή πληροφοριών και την παρακολούθηση. Είναι δυνατόν να επιδοτήσει με δικούς της πόρους, χρήματα των Ευρωπαίων φορολογουμένων, τέτοιες δυνατότητες τρίτων χωρών, εκτός Ε.Ε.;
