Αλλάζουν τα δεδομένα στην αγορά εργασίας, συμπαρασύροντας τα εκπαιδευτικά συστήματα. Ερευνα της Glassdoor, της μεγαλύτερης στον κόσμο online εταιρείας εντοπισμού ταλέντων και ανεύρεσης εργασίας, αποτυπώνει «μια τεράστια στροφή και ίσως “μια στιγμή βαθύτατης μετατόπισης” της εργασίας και απώλειας για τους υπαλλήλους γραφείου, αντίστοιχη με εκείνη που έπληξε τους χειρώνακτες όταν προχώρησε σε βάθος η παγκοσμιοποίηση. Η έρευνα διαπιστώνει πως ό,τι ήταν τα πρώτα χρόνια της δεκαετίας του 2000 για τους βιομηχανικούς εργάτες, φαίνεται δυστυχώς να είναι η δεκαετία του 2020 για τους εργαζομένους υψηλής κατάρτισης και μορφωτικού επιπέδου», όπως έγραψε η Ρουμπίνα Σπάθη στην «Κ» της περασμένης Κυριακής 2/3.
Εξαιτίας της τεχνητής νοημοσύνης οι δεξιότητες είναι πλέον πιο σημαντικές από τα πτυχία. Παλαιότερα θεωρούνταν πιο σημαντικές οι τεχνικές ικανότητες και γνώσεις –εξ ου και το κυνήγι των πτυχίων–, τώρα, κοινωνικές και συναισθηματικές ικανότητες περνούν μπροστά. «Εν ολίγοις, οι νικητές της νέας εποχής θα είναι όσοι έχουν την ικανότητα να προσαρμόζονται και να ασκούν τις ανθρώπινες δεξιότητες που δεν μπορεί να υποκαταστήσει η τεχνητή νοημοσύνη», λέει η έρευνα.
Προφανώς, οι ανατροπές στην αγορά εργασίας έχουν αντίκτυπο στα εκπαιδευτικά συστήματα. Η Ελλάδα εδώ και μία πενταετία οργανώνει τα Εργαστήρια Δεξιοτήτων στην υποχρεωτική εκπαίδευση, όπου σε αυτά οι μαθητές ασκούνται σε ευρεία γκάμα δεξιοτήτων. Ενταγμένα στο υποχρεωτικό ωρολόγιο πρόγραμμα του νηπιαγωγείου, του δημοτικού και του γυμνασίου, και με σύγχρονες μεθόδους μάθησης, τα Εργαστήρια Δεξιοτήτων ενισχύουν την καλλιέργεια ήπιων δεξιοτήτων, δεξιοτήτων ζωής, διαμεσολάβησης και υπευθυνότητας, καθώς και δεξιοτήτων ψηφιακής μάθησης, τεχνολογίας και επιστήμης στους μαθητές.
Το ερώτημα είναι εάν η δομή του ελληνικού σχολείου επιτρέπει στους μαθητές, με το υπερφορτωμένο καθημερινό πρόγραμμα, να δώσουν βάρος στα εργαστήρια, τα οποία απαιτούν ουσιαστική συμμετοχή και εκπόνηση εργασιών. Είναι δε και θέμα νοοτροπίας των μαθητών και των γονιών τους. «Στο ελληνικό σχολείο ό,τι δεν βαθμολογείται, δεν υπολογίζεται. Σε πολλά σχολεία τα εργαστήρια αντιμετωπίζονται σαν “η ώρα του παιδιού”» μου έλεγε έμπειρος καθηγητής.
Είναι λοιπόν ευκαιρία στην Ελλάδα να συζητήσουμε όχι μόνο τι διδάσκεται και πώς διδάσκεται, αλλά και σε ποια αναλογία. Μπορούμε, ας πούμε, να αποφασίσουμε λιγότερες ώρες σε κάποια μαθήματα (π.χ. φιλολογικά, θρησκευτικά) υπέρ κάποιων άλλων όπως η καλλιέργεια σύγχρονων δεξιοτήτων; Ρητορικό ερώτημα;
