Μετά το σοκαριστικό επεισόδιο Τραμπ – Ζελένσκι στον Λευκό Οίκο, πολλοί Ευρωπαίοι ηγέτες έσπευσαν να παράσχουν την υποστήριξή τους με αναρτήσεις στα σόσιαλ μίντια. Ο Ελληνας πρωθυπουργός δεν το έκανε αμέσως. Η αρχική σιωπή σχολιάστηκε. «Καλά έκανε, δεν έχει λόγο στην παρούσα φάση να έρθει σε σύγκρουση με τις ΗΠΑ, αλλά και τη Ρωσία», είπαν οι μεν. «Κακώς επιμένει να τον στηρίζει», συνέχισαν οι ίδιοι, όταν δύο 24ωρα αργότερα μίλησε με τον Ζελένσκι στο τηλέφωνο.
«Γιατί δεν βγαίνει μπροστά φιλοευρωπαϊκά;» αναρωτήθηκαν οι δε. «Δεν θα συμμετάσχει στην ευρωπαϊκή συμμαχία των προθύμων;». Η αλήθεια είναι πως η Αθήνα είναι σε δύσκολη θέση. Δεν έχει καμία διάθεση να στείλει στρατεύματα στην Ουκρανία στο πλαίσιο μιας ειρηνευτικής αποστολής, αλλά φοβάται τον αναβαθμισμένο ρόλο της Τουρκίας που προβάλλει ως εν δυνάμει εγγυήτρια μιας συμφωνίας.
Η Αθήνα δεν έχει καμία διάθεση να στείλει στρατεύματα στην Ουκρανία στο πλαίσιο ειρηνευτικής αποστολής, αλλά φοβάται τον αναβαθμισμένο ρόλο της Τουρκίας.
Υπάρχει πράγματι η διάσταση της ρεαλπολιτίκ, που υπαγορεύει μια ισορροπημένη στάση της Αθήνας. Κατ’ αρχάς, ο ίδιος ο Ουκρανός πρόεδρος υποχρεώθηκε σε κωλοτούμπα, άρα γιατί να εκτεθεί η δική μας κυβέρνηση; Δεύτερον, πολύ μεγαλύτερες χώρες της Ε.Ε. είναι επιφυλακτικές – γιατί να σπεύσει η Ελλάδα να πλειοδοτήσει; Τρίτον, μεγάλη μερίδα της ελληνικής κοινής γνώμης παραμένει ρωσόφιλη (αν και μετά την εισβολή στην Ουκρανία έχει μειωθεί το ποσοστό αυτό) και δεν θέλει την άκριτη πρόσδεση της χώρας μας στον Ζελένσκι. Η κυβέρνηση έχει ήδη σοβαρό εσωτερικό πρόβλημα με τα Τέμπη. Γιατί να προσθέσει έναν ακόμη πονοκέφαλο;
Παράλληλα, όμως, υπάρχει και μια ηθική διάσταση στην εξωτερική πολιτική. Η Μόσχα ήταν και παραμένει ο εισβολέας και η Ουκρανία το θύμα, με το οποίο αντανακλαστικά ταυτιζόμαστε. Το καθεστώς του Βλαντιμίρ Πούτιν είναι αυταρχικό και δολοφονεί αντιφρονούντες, με πιο τρανταχτό παράδειγμα τον Αλεξέι Ναβάλνι. Η Ρωσία στηρίζει, εξάλλου, αναφανδόν ακροδεξιούς σχηματισμούς στην Ευρώπη. Δεν είναι δυνατόν να συμπλεύσουμε με τις ΗΠΑ του Τραμπ, που διατείνονται ότι ο Ζελένσκι είναι δικτάτορας κι ευθύνεται για τη ρωσική επίθεση. Δεν είναι δυνατόν να παρακολουθούμε άπραγοι το μπούλινγκ που δέχθηκε στον Λευκό Οίκο. Αν αντικαταστήσουμε τη Ρωσία με την Τουρκία και την Ουκρανία με την Κύπρο ή κάποιο ελληνικό νησί, είναι σαφές ποιος είναι ο φυσικός μας σύμμαχος. Το σημαντικότερο επιχείρημα, ωστόσο, για μια δυναμική υποστήριξη του Κιέβου είναι πως αποτελεί το έναυσμα για τη χειραφέτηση –αμυντική, οικονομική, ενεργειακή, γεωπολιτική– της Ευρώπης. «Μένουμε Ευρώπη», δηλαδή, ξανά και ξανά.
