Τις προάλλες μιλώντας με μία φίλη που κάνει διδακτορικό συνειδητοποίησα πόσα μηνύματα έχουμε ανεχτεί όλες στις προσωπικές μας σελίδες στα σόσιαλ από καθηγητές (με κάπα κεφαλαίο) που έχουν εθιστεί στο Διαδίκτυο και φλερτάρουν εκεί νύχτα – μέρα. Καταλαβαίνεις από την πρώτη σειρά εάν το μήνυμα είναι ευγενικό και εάν ο συντάκτης επιθυμεί να σου μεταδώσει μία σκέψη του ή εάν είναι απλά η αρχή μίας αλληλουχίας από «γεια, τι κάνεις;», καρδούλες, φατσούλες, λουλουδάκια κ.λπ. Υπάρχει κάτι βαθύτατα προβληματικό στην άνεση με την οποία ουσιαστικά άγνωστοί μας άνδρες μάς στέλνουν λουλούδι στο προσωπικό μας κουτί εισερχομένων, διεκδικώντας τον χρόνο και την ενέργειά μας σαν να τους ανήκουν δικαιωματικά.
Αλλά το χειρότερο είναι οι μηχανισμοί αγωνίας που πυροδοτούνται, επειδή έχουμε γαλουχηθεί σ’ ένα συγκεκριμένο σύστημα σκέψης. Λες: θα έχω καμία συνέπεια τώρα που περιφρόνησα τον τάδε «μεγαλοκαθηγητή»; Θα νιώσει περίεργα που του έκοψα τη φόρα και που δεν θέλω να χαλάσω την Κυριακή μου συνομιλώντας/χαζοφλερτάροντας διαδικτυακά με κάποιον κύριο που θα έκανε τον πατέρα μου να νιώσει νιάτο; Να το πω αλλιώς: Γιατί νιώθουν τόσο πολλοί άνδρες άνετα να στείλουν ένα μήνυμα και μετά άλλο ένα κι ενδιάμεσα ψηφιακά λουλούδια; Και γιατί τόσες γυναίκες αναλαμβάνουν διαρκώς τη συναισθηματική εργασία τού να τους απορρίπτουν ή να τους αγνοούν χωρίς να τους θίγουν;
Προσωπικά, κάνοντας διδακτορικό στη Νομική είχα μόνο θετικές εμπειρίες από τους καθηγητές μου. Κανείς δεν χρησιμοποίησε την ιεραρχία για να με κάνει να νιώσω ανασφάλεια. Ουδέποτε αισθάνθηκα περίεργα πηγαίνοντας στο γραφείο κάποιου εκ των μελών της τριμελούς επιτροπής. Ανετα έκλεινα την πόρτα πίσω μου. Ανετα καθόμουν να μιλήσουμε χωρίς να νιώθω την παραμικρή σκιά. Κάποιοι καθηγητές μου ήταν/είναι απροκάλυπτα φεμινιστές (στο ελληνικό πανεπιστήμιο, ναι). Αλλά μιλώντας για όλα αυτά με φίλες μου ερευνήτριες, κατάλαβα πόσο χαμηλό είναι το επίπεδο των προσδοκιών μας και πόσο τυχερές ήμασταν κάποιες.
Μηνύματα του στυλ «γεια, τι κάνεις;» παίρνω κι εγώ. Και έχουν ελάχιστη επίδραση στην ψυχική μου υγεία. Τα λαμβάνω κυρίως από αγνώστους που αισθάνονται άνετα να με παρενοχλούν διαδικτυακά, επειδή γράφω δημόσια. Ελάχιστη σημασία δίνω, γιατί δεν εξαρτάται ο βιοπορισμός μου από το εάν θα ταχτιρίσω τον εγωισμό κάποιου εύθικτου και ψιλοευάλωτου άνδρα. Πόσες, όμως, τις συκοφαντούν, τις απολύουν, τις κόβουν από ένα ερευνητικό πρόγραμμα για τέτοιους λόγους; Πόσες είναι ριγμένες στην κρίση που γίνεται για το έργο τους, επειδή επενεργούν προκαταλήψεις που ούτε καν τις αντιλαμβάνονται οι κριτές;
Τη δυσάρεστη αίσθηση την παίρνεις μπαίνοντας στο πανεπιστήμιο. Από τη διαδρομή γύρω από τη σχολ,ή που δεν θα είναι και η πιο ασφαλής, μέχρι τις τουαλέτες που δεν συντηρούνται. Κι ύστερα, στον φοιτητικό συνδικαλισμό λογικά θα δεσπόζουν οι πιο φωνακλάδες γυμναστηριακοί και η φοιτητική πολιτικοποίηση θα είναι αρρενωποί και μουσάτοι. Συνεχίζοντας συνειδητοποιείς ότι ο σεξισμός μεταξύ μορφωμένων γυναικών είναι μια πραγματικότητα που ελάχιστα συζητιέται. Υπάρχουν, όμως, μορφωμένες γυναίκες που τρέφουν αληθινό μένος για άλλες γυναίκες. Πολλές έχουν περάσει τόσο δύσκολα οι ίδιες προσπαθώντας να αναδειχθούν στο ακαδημαϊκό στερέωμα, που έχουν συνηθίσει να φέρονται με σκληρότητα.
Στη μελέτη των Καναβέλη, Κοσυφολόγου Απιαστη Μητρότητα, Σύγχρονες Οψεις Της Μητρότητας Σε Συνθήκες Κρίσης (Πλήθος), διαβάζω σχετικά με μια υπότροφο κρατικού φορέα. «Οταν έμαθε ότι είναι έγκυος στο πρώτο της παιδί, ενημερώθηκε ότι δεν δικαιούται άδεια μητρότητας». Λέει η υπότροφος: «Οταν έμεινα έγκυος και ρώτησα στον φορέα υποτροφιών τι προβλέπεται για την περίπτωση εγκυμοσύνης […] μού απάντησαν πως ίσως έπρεπε να ξανασκεφτώ τι θα κάνω» (σελ. 100). Παιδί ή έρευνα; Την περίοδο της πανδημίας το χάσμα μεταξύ ανδρών και γυναικών στις ακαδημαϊκές δημοσιεύσεις βάθυνε. Είναι κι αυτό άλλη μια όψη του κλίματος που επικρατεί στο προσωπικό μας κουτί εισερχομένων.
