Εντυπη έκδοση. «Οποιος σώζει την πατρίδα δεν παραβιάζει κανένα νόμο». Αυτό δήλωσε ο Ντόναλντ Τραμπ υιοθετώντας τη λογική του Κικέρωνα «salus populi suprema lex esto», κάτι που προκάλεσε, όπως ήταν φυσικό, πολλές αντιδράσεις. Διότι οι δημοκρατίες δεν έχουν ανάγκη τους αυτόκλητους σωτήρες. Εχουν τις προβλεπόμενες θεσπισμένες διαδικασίες για να υπερβαίνουν τα τυχόν αδιέξοδά τους. Ο Τραμπ είναι ένας ακόμα εκλεγμένος πρόεδρος των ΗΠΑ, υποχρεωμένος, όπως και οι προκάτοχοί του, να κινείται σεβόμενος το Σύνταγμα και το θεσμικό πλαίσιο της αμερικανικής πολιτείας. Η αυτοαναγόρευσή του σε σωτήρα, θεσμικά ουδεμία αξία έχει, όμως πολιτικά αποκαλύπτει τη μεσσιανική αντίληψή του για τον ρόλο του. Και όχι μόνον αυτό. Οι εκάστοτε σωτήρες επικαλούνται την υψηλή αποστολή τους για να κατεδαφίσουν το θεμέλιο της φιλελεύθερης δημοκρατίας που είναι η διάκριση των εξουσιών. Οταν η εκτελεστική εξουσία δηλώνει ανυπακοή στους νόμους, νοθεύει, για να μην πω καταλύει, το δημοκρατικό πολίτευμα.
Με αφορμή την ομιλία του αντιπροέδρου των ΗΠΑ Βανς έγραψαν πολλοί σχολιαστές πως ουσιαστικά προανήγγειλε τον επανακαθορισμό της σχέσης των ΗΠΑ με τους δυτικούς συμμάχους και πως αποτέλεσε μια πρόκληση για την Ευρωπαϊκή Ενωση. Αν μείνουμε εδώ χανόμαστε στα δέντρα του δάσους και δεν βλέπουμε το δάσος.
Το δάσος είναι πως ο Ντόναλντ Τραμπ και οι συνεργάτες του έχουν εντελώς διαφορετική αντίληψη για το τι είναι πολιτική, ποια η σχέση της με τους θεσμούς, ποια τα όρια της ισχύος της.
Το δάσος είναι πως ο Τραμπ και οι συνεργάτες του έχουν μια εντελώς διαφορετική αντίληψη για το τι είναι πολιτική, ποια η σχέση της με τους θεσμούς, ποια τα όρια της ισχύος της. Από αυτά που υποστηρίζουν προκύπτει ότι δεν υπάρχουν όρια στην πολιτική εξουσία, οι θεσμοί υποκύπτουν στη δύναμή της και οι ίδιοι, σωτήρες όντες, έχουν το δικαίωμα να πλάσουν την κοινωνία σύμφωνα με τα οράματά τους, άνευ ουδεμιάς αντιστάσεως. Αυτό το μοντέλο εξουσίας οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια στον ολοκληρωτισμό. Δεν είναι τυχαία η άνεση με την οποία συνομιλεί ο Τραμπ με τον Πούτιν, ούτε μπορεί να περάσει απαρατήρητη η «αμέλεια» του Βανς να αναφερθεί στα πεπραγμένα του τελευταίου. Προχθές ήταν η επέτειος της δολοφονίας του Αλεξέι Ναβάλνι.
Εύστοχα έθεσε αυτό το ζήτημα ο πρώην πρωθυπουργός της Βρετανίας, ο σερ Τζον Μέιτζορ, μιλώντας στο ραδιόφωνο του BBC. Είπε: «Είναι εξαιρετικά παράξενο να επιλέγεις να κάνεις διάλεξη στην Ευρώπη για το θέμα της ελευθερίας του λόγου και της δημοκρατίας, την ίδια στιγμή που αγκαλιάζεις τον Πούτιν». Ανακεφαλαιώνοντας: Βρισκόμαστε μπροστά σε ένα νέο μοντέλο άσκησης εξουσίας το οποίο ουδεμία σχέση έχει με τη φιλελεύθερη δημοκρατία. Και είναι απολύτως φυσιολογικό όποιος δεν δεσμεύεται από τους νόμους της πατρίδας του, να μη δεσμεύεται και από τις διεθνείς συνθήκες. Δηλαδή βλέπουμε πως η φιλελεύθερη δημοκρατία και ο σεβασμός των διεθνών συνθηκών είναι οι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος, ενώ αντιθέτως οι αυταρχικοί ηγέτες, με όπλο την ισχύ τους επιζητούν την με κάθε τρόπο διεύρυνση του ζωτικού τους χώρου.
