Στο μετρό, δυο νεαροί κουβεντιάζουν: «Εχει ψόφο, ε; Και είπαν ότι ο Ιανουάριος ήταν ο θερμότερος όλων των εποχών! Τι ψεύτες! Μας θέλουν φοβισμένα υποταγμένα ανθρωπάκια». «Μην είσαι ανόητος», απαντά ο άλλος, «πίσω από τα μέτρα για το κλίμα κρύβονται συμφέροντα, κάποιοι πλουτίζουν από τις πράσινες συμφωνίες, τις ανεμογεννήτριες, τους φόρους, χτίζουν μονοπώλια, τις νέες αυτοκρατορίες». «Καλά λέει ο Τραμπ, “τρυπήστε”! Δεν είναι τρελός». «Ούτε που θέλει να πάρει τον Παναμά, τον Καναδά, τη Γροιλανδία και να κάνει τη Γάζα Ριβιέρα», σαρκάζει ηλικιωμένος λαθρακουστής.
Μπορούμε να εξοικειωθούμε με την παράνοια; Να συνηθίσουμε την εικόνα ενός ανεστραμμένου κόσμου; Διότι πολλά μοιάζουν να έχουν γυρίσει ανάποδα. Με την εκκίνηση της δεύτερης θητείας Τραμπ, ο πολιτικός παραλογισμός εγκαθίσταται στην καθημερινότητά μας και ο κόσμος ελίσσεται πάνω σε γραμμές απώτατων ορίων. Νέοι σε γωνιές του πολιτισμένου κόσμου θέλουν σε ποσοστά άνω του 50% έναν δικτάτορα, αδικημένοι δείχνουν συντηρητικότεροι των αδικούντων, ψέματα περνούν για αλήθειες, εξωθεσμικές πρακτικές γίνονται μόδα, θεωρίες συνωμοσίας σαπίζουν τα μυαλά, όπως την εποχή της πανδημίας. Ξανά, σήμερα, εποχή σύγχυσης και αβεβαιότητας, μοιάζει να περισσεύει η κατά πάντων δυσπιστία, η γενική καχυποψία, συμπαρασύροντας ακόμη και ό,τι οικοδόμησε δικαιώματα και ελευθερίες. Πρόσφατη έρευνα έδειξε ότι τα δύο τρίτα των Ελλήνων δεν εμπιστεύονται την κυβέρνηση και το κοινοβούλιο, και τα τέσσερα πέμπτα τα ΜΜΕ, τα κόμματα, τα συνδικάτα.
Μια βαριά σκιά έχει πέσει πάνω στις φιλελεύθερες δημοκρατίες. Και εδραιώνεται η ανησυχία πως η ανθρωπότητα, εκεί που απογειώνεται με τα DeepSeek, τα ChatGPT, την κβαντική λύση των άλυτων, τα τηλεσκόπια Webb και τα μικρορομπότ στο ανθρώπινο σώμα, εκεί βουτάει αγγίζοντας πολύ σκοτεινό πάτο. Τρυπώνει ο φόβος ότι το εξωφρενικό, το απαράδεκτο, το ανήθικο, το παράλογο σταδιακά θα λάβει χαρακτήρα κανονικότητας και ένα είδος παράδοξης μέθης θα αποκοιμίσει την ορθή κρίση των ανθρώπων, όπως έχει ξανασυμβεί στην Ιστορία. Οτι δεν θα αιφνιδιαστούν πολλοί αν ο Τραμπ αποφασίσει με τον Πούτιν τους όρους της ειρήνης στην Ουκρανία χωρίς την Ουκρανία. Εντέλει, ο τρόμος μήπως πεισθούμε ότι η μοίρα μας βρίσκεται ανυπερθέτως στα χέρια πανίσχυρων αυταρχικών ηγετών και όχι στα δικά μας.
Σήμερα, μπορούμε ακόμη κάπως να διακρίνουμε πού τελειώνει η λογική και πού αρχίζει η τρέλα. Αύριο;
