Υπάρχει ένα κοινό που μεγαλώνει αθόρυβα και αυτό είναι όσοι ενδιαφέρονται, συγκινούνται, σκέφτονται την πορεία αυτής της πόλης στον χρόνο. Το βλέπει κανείς σε ειδικές εκδηλώσεις, εκθέσεις, ξεναγήσεις, προβολές, εκδόσεις, συζητήσεις. Και το ενδιαφέρον αυτό αγγίζει και μερίδα της νεότερης γενιάς. Θα ήταν ίσως αμετροεπές να χαρακτηρίσει κανείς αυτό το φαινόμενο γενικευμένη τάση, αλλά χωρίς αμφιβολία κάτι κινείται. Κάτι έχει αλλάξει στη σχέση πολλών με την Αθήνα.
Μόνο πρόσφατα διάβασα την εξαιρετική έκδοση που επιμελήθηκε ο Διονύσης Μουσμούτης «Παλαιαί φιλολογικαί ημέραι. Αγνωστες σελίδες από τη λογοτεχνική Αθήνα της Μπελ Επόκ», με αναφορά στο έργο που άφησε ο χρονικογράφος της αθηναϊκής ζωής Δημήτριος Λαμπίκης (1889-1956) από τις εκδόσεις ΟΤΑΝ. Οπως και την «Αθηναϊκή μετοικεσία» του Ελευθερίου Σκιαδά για το ξεχασμένο έθιμο των μαζικών μετακομίσεων κάθε 1η Σεπτεμβρίου (Σύλλογος των Αθηναίων) αλλά και τη συγκινητικά όμορφη ανατομία της Αθήνας από την Αννα Αγγελιδάκη στο «Athens Unveiled» (Oro editions και βιβλιοπωλείο Λεξικοπωλείο). Η έκθεση υδατογραφιών της Αρτεμης Χατζηγιαννάκη «Τα πρόσωπα της Αθήνας» στον ιστορικό «Παρνασσό» (έως 22/2) όπως και η –επίσης– υψηλού επιπέδου εικαστική έκθεση του ζωγράφου Ανδρέα Βεντούρη «Η ανάσα του κενού» με θέμα εγκαταλελειμμένους χώρους στην Αθήνα (γκαλερί Genesis, Ιπποκράτους 121) συγκροτούν τη διαρκή ανάγκη εικαστικής αποτύπωσης του αστικού χώρου. Αυτή η ανάγκη υπηρετείται επί σειράν ετών από ζωγράφους όπως ο Γιάννης Αδαμάκης, ο Παναγιώτης Μπελντέκος ή ο Φραγκίσκος Δουκάκης. Αυτό που ξεκίνησε δειλά μετά το 2008-10 με εκθέσεις, δράσεις, ομάδες πολιτών (ας θυμηθούμε και την παρουσία των Atenistas στους δρόμους της Αθήνας) παγιώνεται σταδιακά σε μια μόνιμη δεξαμενή κοινού. Οι αθηναϊκές ταινίες της Μαρίας Ηλιού (η πιο πρόσφατη για τον Μεσοπόλεμο) προκαλούν πλήθη θεατών, όπως παρατηρήσαμε πρόσφατα στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών.
Η συζήτηση για την αθηναϊκή πολυκατοικία έχει πάρει ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα τροπή με τη διαρκή έρευνα του θέματος από ποικίλες οπτικές. Η πρόσφατη παραγωγή του Ιδρύματος Ωνάση «37 ιστορίες αθηναϊκών πολυκατοικών» ακολουθήθηκε από την έκθεση στο Ινστιτούτο Γκαίτε «Οι πολυκατοικίες της Αθήνας, 1930-1975. Η διαμόρφωση μιας τυπολογίας» (έως 1/3) με φωτογραφίες του Δημήτρη Κλεάνθη. Στα εγκαίνια προ ημερών, η αρχιτέκτων Μυρτώ Κιούρτη, από τις πιο ενδιαφέρουσες φωνές σύγχρονης σκέψης για την πόλη, άνοιξε το θέμα στις πολλές παραμέτρους του.
Αυτές οι ενδεικτικές αναφορές δείχνουν ότι το θέμα «Αθήνα» διαρκώς διαστέλλεται.
