Η Ευρωπαϊκή Ενωση είναι αναγκασμένη να δώσει μάχη επιβίωσης με σοβαρό μειονέκτημα: ενώ η ίδια είναι προϊόν συναίνεσης και σταδιακής εξέλιξης, οι αντίπαλοί της είναι αμείλικτοι, ανατρεπτικοί και αποφασισμένοι. Οι σημερινές προκλήσεις που η Ενωση αντιμετωπίζει δεν είναι μόνο η ανάγκη να γίνει πιο ανταγωνιστική, να πετύχει οικονομική ασφάλεια και στρατιωτική επάρκεια, να βελτιώσει τις δημογραφικές της προοπτικές, να προωθήσει αποτελεσματική πολιτική για την κλιματική κρίση. Εχει απέναντί της και τη Ρωσία, την Κίνα και, τελευταίως, τις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο εντεινόμενος ανταγωνισμός περιπλέκει τα προβλήματα που αντιμετωπίζει όλος ο κόσμος, δίνοντας προβάδισμα σε όσους αδιαφορούν για τις συνέπειες όταν επιδιώκουν να εξασφαλίσουν τα στενά, εθνικά συμφέροντά τους.
Η Ε.Ε. δεν μπορεί να μιμηθεί την επιθετικότητα του Ντόναλντ Τραμπ ή του Βλαντιμίρ Πούτιν για να πετύχει αυτά που θέλει, καθώς η μαζική μετανάστευση, η αβεβαιότητα στη διεθνή οικονομία και η κλιματική κρίση αντιμετωπίζονται μόνο με συνεργασία και εμπιστοσύνη μεταξύ χωρών. Η Ευρώπη σήμερα επιχειρεί να προσαρμοστεί απότομα στο ότι οι τρεις πυλώνες στους οποίους βάσιζε την ασφάλεια, την ενέργεια και την οικονομική της ανάπτυξη (ΗΠΑ, Ρωσία και Κίνα, αντιστοίχως) είναι πλέον απρόβλεπτοι ανταγωνιστές. Η αντιμετώπισή τους απαιτεί τη μεγαλύτερη δυνατή ενότητα μεταξύ των χωρών-μελών της. Ομως, η επικράτηση του Τραμπ και η προπαγάνδα του Πούτιν ενισχύουν πολιτικές δυνάμεις εντός Ε.Ε. που επιδιώκουν τη διάλυσή της. Και αυτές, όπως οι πολιτικοί μέντορές τους, είναι σκληρές, αδιάφορες για τις συνέπειες της πολιτικής τους.
Το υπερόπλο της Ε.Ε. ήταν πάντα η «ήπια ισχύς» της. Η διάθεσή της να συνδράμει στην ανάπτυξη μακρινών χωρών και στην προστασία ευάλωτων πληθυσμών, ο καλά εκπαιδευμένος πληθυσμός της και η ευνομία παραμένουν πολύτιμα όπλα για να βοηθήσει τον πλανήτη να ξεφύγει από τη σημερινή κατηφόρα. Ομως, η Ενωση θα επιβιώσει μόνο εάν καταλάβουν οι ηγέτες και οι λαοί της ότι το status quo καταρρέει, ότι πρέπει να δράσουν σαν μία χώρα, με αποφασιστικότητα εναντίον αντιπάλων στο εξωτερικό και εσωτερικό, ότι πρέπει να προστατεύσουν τις αρχές τους, να πετύχουν την οικονομική και αμυντική θωράκιση. Επειδή το ισχυρότερο όπλο των επιτιθεμένων είναι ότι πείθουν τους υπολοίπους πως η αντίσταση είναι μάταιη.
