Είναι άβολη η λέξη «ευθύνη», και επιλογή ανακουφιστική να μη νιώθουμε για τίποτα υπόλογοι, να ζούμε δίχως δεσμεύσεις, δίχως τις απαιτήσεις των θεσμικών άλλων. Να πετάμε σκουπίδια ανεξέλεγκτα, να αρνούμαστε να δούμε πως ό,τι οχληρό διαγράφουμε αστόχαστα από τον κόσμο των ενδιαφερόντων μας, ποικιλοτρόπως μας επιστρέφεται. Ή να αδρανούμε μέσα στον γραφειοκρατικό λαβύρινθο των ροκανισμένων σχεδίων, της κακοδιοίκησης, των χαοτικών διαδρομών, των υστερόβουλων φρένων. Η αναχρονιστική διαχείριση των απορριμμάτων είναι η διηνεκής ελληνική αναπηρία. Σε ατομικό και κρατικό επίπεδο. Δεν ανακυκλώνουμε συστηματικά ή σωστά, δεν σπεύδουμε για έργα χωριστής συλλογής, δεν ολοκληρώνουμε δίκτυα μονάδων επεξεργασίας. Μετά ένα τέταρτο του αιώνα που η χώρα λαμβάνει «ευρωστήριξη» για τη δημιουργία βασικών υποδομών, παραμένουμε ουραγοί, με ανεπαρκείς σε αριθμό μονάδες διαχείρισης εν λειτουργία, πολλές ακόμη υπό κατασκευήν, ορισμένες σε χαρτιά υπογεγραμμένα, άλλες υπό εγκατάλειψη ή υπό μακρόσυρτη δημοπράτηση. Δεκαετίες τώρα, καταβάλλουμε πρόστιμα δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ ετησίως στην Ε.Ε. για τις χωματερές –ακόμη δεν έχουν εξαλειφθεί– και σήμερα για στασιμότητα παροιμιώδη στην ανακύκλωση. Οταν η Γερμανία ανακυκλώνει το 70% των αποβλήτων της, εμείς θάβουμε το 80%.
Ο πρόσφατος πόλεμος δήμων – ΕΔΣΝΑ για το τέλος ταφής των σκουπιδιών μάς έσυρε έξω από τη βολική μας τύφλωση. Το θέμα μόνο διαδικαστικά έληξε μετά την απόφαση για απευθείας απόδοση του τέλους ταφής στον Οργανισμό Ανακύκλωσης μέσω των δημοτικών τελών. Διότι για να λήξει, χρειάζεται πρώτα να γυρίσουμε σελίδα, δηλαδή οι δήμοι να ανακυκλώνουν αντί να πληρώνουν 30 ή 35 ευρώ για κάθε τόνο σκουπιδιών που θάβουν στη Φυλή. Κάτω από την ιλαροτραγωδία με τα εκατομμύρια που γράφτηκαν και ξεγράφτηκαν, λιμνάζει ένα νοσηρό κουβάρι. Το όποιο χρήμα εισρέει στο σύστημα ανακύκλωσης δεν παράγει προσώρας καρπούς και για την καθήλωση εγκυμονεί βαριά «ευρωτιμωρία».
Το «πληρώνω όσο πετάω», το οποίο θα μεταβίβαζε στους δημότες μέρος της ευθύνης, μοιάζει σχέδιο μακρινό μπρος στον βαλτωμένο στην υστέρηση κύριο κορμό. Νέες βάσεις έχουν τεθεί, όμως φέρουμε το βάρος ετών αναξιοπιστίας, το στίγμα της τριτοκοσμικής διαχείρισης των παρενεργειών της προόδου. Κάθε κρίση ξεγυμνώνει την απόσταση ανάμεσα σε λόγια και έργα. Πάμε χαμένοι αν το αύριο δεν αποκαλύψει ένα από τα ελληνικά θαύματα αιφνίδιου ζήλου.
