Ενα τραγούδι για τους λουδίτες

2' 3" χρόνος ανάγνωσης

Οι λουδίτες πήραν το όνομά τους από τον βασιλιά τους: τον Νεντ Λουντ. Ο Λουντ δεν υπήρξε ποτέ. Οι λουδίτες υπήρξαν. Και συνεχίζουν έως σήμερα να είναι αντικείμενο συζητήσεων και διχογνωμιών, ειδικά όταν η κουβέντα πάει στα υπέρ και στα κατά της τεχνολογίας.

«Δεν είμαι λουδίτης», επιμένει ο συγγραφέας τεχνολογικών θεμάτων Αντριου Κιν, καθώς εξηγεί την αντιπάθειά του προς τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ενώ το 1984 ο άφαντος Αμερικανός μυθιστοριογράφος Τόμας Πίντσον διερωτήθηκε μήπως τελικά ήταν «οκέι να είσαι λουδίτης», γράφει ο Βρετανός Γκάβιν Μιούλερ, επίκουρος καθηγητής Νέων Μέσων και Ψηφιακού Πολιτισμού στο Πανεπιστήμιο του Αμστερνταμ, στο βιβλίο του «Σπάζοντας πράγματα στη δουλειά. Οι λουδίτες ήξεραν γιατί μισείς τη δουλειά σου» (μτφρ.: Γ. Καλαμπόκας – Α. Φάρας, εκδ. Εκτός Γραμμής).

Οπως γράφει ο Μιούλερ, λοιπόν, τη δεκαετία του 1810, παρατηρήθηκε στην Αγγλία μια γενικευμένη εξέγερση από εργάτες κλωστοϋφαντουργίας με αφορμή έναν νέο τύπο μηχανών (πλεκτική μηχανή, κυλινδρόμυλος πέλους, μηχανή φινιρίσματος) που έριξε τους μισθούς δραματικά. Ολόκληρες κοινότητες βρέθηκαν αντιμέτωπες με το φάσμα της πείνας.

Τότε, εκατοντάδες νέες κλω-στοϋφαντουργικές μηχανές καταστράφηκαν έπειτα από «καταδρομικές» επιδρομές του τύπου Hit-and-Run, των οποίων υποτίθεται ότι ηγείτο ένας μυθικός ηγέτης ονόματι Νεντ Λουντ.

Οι καταστροφές συνοδεύτηκαν από δημόσιες διακηρύξεις, ληστείες και ταραχές, όλα άψογα οργανωμένα από τους εργάτες και μέσα σε απόλυτη μυστικότητα.

«Στο αποκορύφωμα της δραστηριότητάς τους στο Νότιγχαμ, από τον Νοέμβριο του 1811 έως τον Φεβρουάριο του 1812, οργανωμένες ομάδες μασκοφόρων λουδιτών έκαναν επιθέσεις και κατέστρεφαν μηχανές σχεδόν κάθε βράδυ. Οι εργοστασιάρχες τρομοκρατήθηκαν. Οι μισθοί αυξήθηκαν».

Στη Βουλή των Λόρδων, ένα εξέχον μέλος τους –προτού εξοστρακιστεί ως έκφυλος και διεστραμμένος– ο Βύρωνας, αφιέρωσε την πρώτη του ομιλία καταγγέλλοντας την κοινωνική του τάξη: «Μπορεί να αποκαλείτε τον λαό όχλο, αλλά μην ξεχνάτε ότι κι ο όχλος ακόμα συχνά εκφράζει τα αισθήματα του λαού».

Η ομιλία του Βύρωνα ήρθε αμέσως μετά την παρέμβαση του βρετανικού κοινοβουλίου, το οποίο αποφάσισε να βάλει στην άκρη προσωρινά τους Ναπολεόντειους Πολέμους και να ασχοληθεί δραστικά με τους λουδίτες: Εστειλε στρατό σε όλη τη χώρα και ψήφισε νέα νομοθεσία, η οποία καθιστούσε τους βανδαλισμούς των μηχανών αδίκημα που επέσυρε μέχρι και τη θανατική ποινή.

Την ίδια στιγμή, οι ιδιοκτήτες κλωστοϋφαντουργιών άρχισαν να παίρνουν τα μέτρα τους ανοίγοντας πυρ κατά των νυχτερινών εισβολέων. Χύθηκε αίμα. Χύθηκε και άλλο αίμα έπειτα από προδοσίες, συλλήψεις κι εκτελέσεις. Ο Βύρωνας συνέθεσε τότε ένα «Τραγούδι για τους λουδίτες».

Το κίνημά τους κατεστάλη, ο μύθος τους όμως άντεξε στον χρόνο. Ωστόσο, κατά τον Μιούλερ, οι λουδίτες είναι οι παρεξηγημένοι της Ιστορίας. Τι εννοεί; Η συνέχεια αύριο.

comment-below Λάβετε μέρος στη συζήτηση 0 Εγγραφείτε για να διαβάσετε τα σχόλια ή
βρείτε τη συνδρομή που σας ταιριάζει για να σχολιάσετε.
Για να σχολιάσετε, επιλέξτε τη συνδρομή που σας ταιριάζει. Παρακαλούμε σχολιάστε με σεβασμό προς την δημοσιογραφική ομάδα και την κοινότητα της «Κ».
Σχολιάζοντας συμφωνείτε με τους όρους χρήσης.
Εγγραφή Συνδρομή

Editor’s Pick

ΤΙ ΔΙΑΒΑΖΟΥΝ ΟΙ ΣΥΝΔΡΟΜΗΤΕΣ

MHT