Παρακολουθούσα την τελετή ορκωμοσίας του Ντόναλντ Τραμπ και, όπως πολύς κόσμος, ξεχώρισα στους επίτιμους προσκεκλημένους πίσω του τον Τζεφ Μπέζος, τον Ελον Μασκ και τον Μαρκ Ζούκερμπεργκ.
Λογικό. Και οι τρεις στήριξαν Τραμπ. Ο Βρετανός Γκάβιν Μιούλερ, επίκουρος καθηγητής Νέων Μέσων και Ψηφιακού Πολιτισμού στο Πανεπιστήμιο του Αμστερνταμ, ξεκινά το βιβλίο του «Σπάζοντας πράγματα στη δουλειά. Οι λουδίτες ήξεραν γιατί μισείς τη δουλειά σου» (μτφρ.: Γ. Καλαμπόκας – Α. Φάρας, εκδ. Εκτός Γραμμής) με τον Μπέζος και τον Μασκ και τα επιχειρηματικά τους οράματα για την κατάκτηση του Διαστήματος.
Ο πρώτος φαντάζεται κυλινδρικές διαστημικές αποικίες, ο δεύτερος αποικίες στον πλανήτη Αρη. Οι δισεκατομμυριούχοι αυτοί θεωρούν αυτονόητο ότι «η τεχνολογία ανοίγει δρόμους για ένα καλύτερο μέλλον».
Ποιος μπορεί να το αμφισβητήσει αυτό; Αφήστε το Διάστημα, ας πάμε σε κάτι πιο πεζό, σε αυτό που γράφαμε και χθες: Δεν είναι πολύ πιο ποιοτική η καθημερινότητά μας σήμερα που εκτελούμε τραπεζικές συναλλαγές και πληρώνουμε φόρους από το σπίτι μας, μέσω υπολογιστή ή κινητού, από το να στηνόμαστε με τις ώρες στις τράπεζες ή να μας σπάνε τα νεύρα οι ουρές στην εφορία; Προφανώς. Και αυτή είναι μονάχα μία πτυχή στο τεράστιο ψηφιδωτό της τεχνολογικής προόδου τον 21ο αιώνα.
Το να πούμε ότι αυτή είναι η μία πλευρά του νομίσματος και ότι υπάρχει μια άλλη, σκοτεινή, μοιάζει με υπεραπλούστευση ή απλώς με κοινοτοπία. Ωστόσο, αυτό που πολύς κόσμος βιώνει τα τελευταία χρόνια είναι, μεταξύ των άλλων, μια κόπωση (στην καλύτερη περίπτωση) ή και απέχθεια για την ίδια του τη δουλειά.
Δεν μιλάμε για μαρξιστές (όπως ο συγγραφέας) ούτε για εναλλακτικούς πολιτικούς ακτιβιστές. Μιλάμε για απλούς, καθημερινούς ανθρώπους, ανθρώπους που αγάπησαν τη δουλειά τους και αναζήτησαν την καριέρα, οι οποίοι βλέπουν τώρα ότι η εργασία έχει ποσοτικοποιηθεί σε τέτοιο ακραίο βαθμό (εις βάρος της ποιότητας της ίδιας της εργασίας, αλλά και του τρόπου ζωής τους) που τα αισθήματα της δυσφορίας και του εγκλωβισμού είναι ανυπόφορα.
Εχει παίξει ρόλο η τεχνολογία σε αυτό; Κατά κάποιο τρόπο, ναι: Οι σημερινές τεχνολογίες έχουν εξαλείψει τον χώρο (συνεργάζεσαι με κάποιον στην Ιαπωνία) και, επιπλέον, το κάνεις σε νεκρό χρόνο (το γνωστό «ντε-τε»). Αυτό σημαίνει ότι η δουλειά είναι παντού (κυριολεκτικά) και ότι χρόνος δεν υπάρχει. Αυτό σημαίνει ότι μαθαίνουμε σε έναν τρόπο που σιγά σιγά παύει να είναι ανθρώπινος.
«Οι λουδίτες ήξεραν γιατί μισείς τη δουλειά σου», είναι ο υπότιτλος του βιβλίου του Μιούλερ. Ποιοι ακριβώς, όμως, ήταν αυτοί οι τύποι και πώς ήξεραν κάτι τέτοιο; Η συνέχεια αύριο.
